Samenwerken en onderhandelen
Paragraaf 1
Zwijgen of praten
Samenwerken en onderhandelen
Paragraaf 1
Zwijgen of praten
Lesdoelen
wat is speltheorie
wat is het gevangenendilemma
wat is een prijzenoorlog
wat is zelfbinding
Economie is keuzes maken
Files oplossen of problemen in de zorg oplossen?
Vergrijzing? Groei? Milieu? Keuzes maken! Wat is de beste keuze?
Speltheorie
We gebruiken in de economie vaak economiespellen om een echte situatie in theorie na te bootsen.
Dit heet speltheorie.
Het gaat dan om situaties waarbij wat de ene partij doet, invloed heeft op de andere partij.
Vooral het gedrag van de deelnemers wordt geobserveerd.
#Denk aan koehandel en risk!
Het gevangenendilemma 1/2
Het gevangenendilemma (prisoners dilemma) is een klassiek voorbeeld uit de speltheorie.
Het gevangenendilemma is een denkbeeldig probleem waar gevangenen tegenaan zouden kunnen lopen.
Als je kiest voor eigen belang, is dat niet altijd de optimale uitkomst.
Prijzenoorlog
Supermarkten willen met behulp van lage prijzen klanten aantrekken.
Zo kan een prijzenoorlog ontstaan waar eigenlijk alleen de klant het meeste profijt van heeft.
Zelfbinding of Samenwerking
In Nederland mogen bedrijven geen afspraken met elkaar maken om de concurrentie te beperken (geen prijsafspraken, geen Kartel vormen).
Bij zelfbinding maakt een bedrijf zelf van tevoren bekend wat het gaat doen bij een dilemma, het voert zijn eigen strategie.
Even wat vragen
In het gevangenendilemma ontstaat een uitkomst die uiteindelijk
voor 1 iemand het gunstigst is
voor beiden personen het gunstigst is
voor beiden personen niet het gunstigst is
Wat is de uitkomst (evenwicht)?
Beide geen uitverkoop
Boerkoel wel, Van Erp geen uitverkoop
Van Erp wel, Boerkoel geen uitverkoop
Beide wel uitverkoop
Wat is de uitkomst (evenwicht)?
Beide geen prijsverlaging
Hanssen wel, Ertürk geen prijsverlaging
Ertürk wel, Hanssen geen prijsverlaging
Beide wel prijsverlaging
Is dit een gevangenendilemma?
Ja
Nee
Is dit een gevangenendilemma?
Ja
Nee
Een prijzenoorlog houdt in het kort in:
Bedrijven verhogen steeds de prijzen
Bedrijven verlagen steeds de prijzen
Prijzen stijgen meer dan inflatie
Landen beperken import goedkope producten
Wat is zelfbinding?
Het bedrijf bind klanten aan zich
Het bedrijf zorgt is zelf gebonden zijn aan een prijs
Het bedrijf volgt de prijs van een concurrent
Een bedrijf maakt van te voren via de media bekend wat het gaat doen met bijvoorbeeld de prijs van de producten
Een kartel heeft als doel om ...
concurrentie te vergroten
concurrentie te verminderen
te hoge prijzen tegen te gaan
Wat is een kartel?
Een groep bedrijven die prijsafspraken maakt
Een groep ministers die afspraken maken.
Een groep mensen die demonstreren.
Een groep werknemers die een CAO willen.
Kartels zijn voor de producent
Gunstig
Ongunstig
Resumerend
wat is speltheorie?
wat is het gevangenendilemma?
wat is een prijzenoorlog?
wat is zelfbinding?
EINDE