5V H7.5 Rekenen met Kz en Kb

5V NOVA

H7.5 Rekenen met Kz en Kb

les 1

Nodig:

NOVA deel 5A

schrift + rekenmachine + Binas T49

1 / 47
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 47 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

5V NOVA

H7.5 Rekenen met Kz en Kb

les 1

Nodig:

NOVA deel 5A

schrift + rekenmachine + Binas T49

Leerdoel

  • Je kan de pH of de samenstelling van een bufferoplossing berekenen.

  • je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base).

voorbeelden van buffers bij scheikunde

Welke kenmerken herken je?

buffer voorwaarden

Een buffer is bestand tegen pH schommelingen,   dus:

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt.

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt.

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt.

buffer voorwaarden

Een buffer is bestand tegen pH schommelingen,   dus:

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt.

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt.

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt.

dus welke deeltjes zijn aanwezig in een bufferoplossing?

buffer voorwaarden

Een buffer is bestand tegen pH schommelingen,   dus:

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt.                                    base: B- + H3O+ -> HB + H2O 

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt.                        geconjugeerde zuur: HB + OH- -> B- + H3O+

  • de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt.                                        in ongeveer gelijke hoeveelheden

dus welke deeltjes zijn aanwezig in een bufferoplossing?

Een bufferoplossing bevat:

  • een zwak zuur

  • met zijn de geconjugeerde base

  • binnen de verhoudingen 1 : 10 en 10 : 1


De bufferende werking is optimaal als het zwakke zuur en de geconjugeerde base aanwezig zijn in de verhouding 1 : 1    ! 

noteer & leer

Rekenen aan bufferoplossingen

Deze vergelijking heeft 

3 variabelen, waarvan er altijd 2 bekend zijn:

- Kz staat in Binas 49

- opgave geeft pH óf

- verhouding [Z-]/[HZ]

vraagtype 1

Bereken de pH van een bufferoplossing van 0,09 M HF en 0,11 M NaF



gegeven

gevraagd

Binas 49:

Kz (HF) = 6,3*10-4

opgave:

[F-]/[HF]= 

(0,11)/(0,09)

vraagtype 1

Bereken de pH van een bufferoplossing van 0,09 M HF en 0,11 M NaF



gegeven

gevraagd

Binas 49:

Kz (HF) = 6,3*10-4

opgave:

[F-]/[HF]= 

(0,11)/(0,09)

6,3*10-4 = [H3O+] x (0,11)/(0,09)

  [H3O+] =  5,15*10-4 M

          pH = -log(5,15*10-4) = 3,3

(1 decimaal, want concentratie HF 1 s.c.)

vraagtype 2

Bereken de verhouding ammoniak en ammonium in een bufferoplossing met pH = 9,50. 

Noteer je antwoord als NH4+ : NH3 = .... : ....


gegeven

gevraagd

Binas 49

Kb(NH3) =

1,8*10-5

pH = 9,50 > pOH = 4,50

[OH-] = 10-4,50 = 3,16*10-5 M 

vraagtype 2

Bereken de verhouding ammoniak en ammonium in een bufferoplossing met pH = 9,50. 

Noteer je antwoord als NH4+ : NH3 = .... : ....


gegeven

gevraagd

Binas 49

Kb(NH3) =

1,8*10-5

pH = 9,50 > pOH = 4,50

[OH-] = 10-4,50 = 3,16*10-5 M 

1,8*10-5 = 3,16*10-5 x [NH4+]/[NH3]

[NH4+] / [NH3] = 1,8*10-5 / 3,16*10-5 

                             = 0,56 : 1,00

vraagtype 3

Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?



gegeven

gevraagd

grootste buffercapa-citeit = 

ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1

Kz = [H3O+]

oftewel


pKz = pH

Zoek in Binas 49 het zuurbasekoppel met/zo dicht mogelijk bij pKz = 3,75

vraagtype 3

Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?



gegeven

gevraagd

grootste buffercapa-citeit = 

ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1

vraagtype 3

Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?



gegeven

gevraagd

grootste buffercapa-citeit = 

ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1

Kz = [H3O+]

oftewel


pKz = pH

Maak H7.5 opgave 46

10

minute

00

second

Maak H7.5 opgave 47

10

minute

00

second

tips:

  • noteer de reactie die verloopt.

  • Bereken met een BOE schema aantal mol HSO3- en SO32- en OH-

eigen werk H7.5

Doornemen H7.5 in het boek blz 47 t/m 49

Bestuderen voorbeeldopgaven 13 + 14

Afmaken en nakijken: opgave 46 + 47

5V NOVA

H7.5 Rekenen met Kz en Kb

les 2

Nodig:

NOVA deel 5A

schrift + rekenmachine + Binas T49

Leerdoel

  • je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base)

pH berekening sterk zuur    pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+

pH berekening sterk zuur   pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: 

evenwicht:

HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)

HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)

pH berekening sterk zuur   pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: 

evenwicht:

HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)

HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)

pH berekening sterk zuur   pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: 

evenwicht:

HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)

HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)

pH berekening sterk zuur   pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+

evenwicht:

- 0,322

Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing

                       HF (aq)   +   H2O   <=>   F-(aq)   +   H3O+(aq)


begin          

omzetting      

evenwicht                        



Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing

                       HF (aq)   +   H2O   <=>   F-(aq)   +   H3O+(aq)


begin          1,05 M                                   0                       0

omzetting       -x                                     + x                      + x

evenwicht    1,05 - x                              x                          x                     



Kz = 6,3 * 10-4 

(Binas T49)

Als 

concentratie zuur / Kz > 100

dan mag -x verwaarloosd worden.

Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing

                       HF (aq)   +   H2O   <=>   F-(aq)   +   H3O+(aq)


                 



Kz = 6,3 * 10-4 

(Binas T49)

[H3O+] = 0,0257 dus pH = -log 0,0257 = 1,590

pH berekening sterk zuur   pH berekening zwak zuur

aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+

evenwicht:

- 0,322

Stappenplan: pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur 

  1. Noteer  het ionisatie evenwicht.

  2. Noteer de evenwichtsvoorwaarde. Zoek de waarde van Kz vast op in Binas T49.

  3. Maak een BOE-schema. Stel de geïoniseerde hoeveelheid zuur gelijk aan x

  4. Vul de berekende concentraties in in de concentratiebreuk.

  5. Bereken [H3O+] en bereken de pH

5V NOVA

H7.5 Rekenen met Kz en Kb

les 3

Nodig:

NOVA deel 5A

schrift + rekenmachine + Binas T49

Programma

  • Vragen over huiswerk: H7.5 opgave 48abc

  • Oefenopgave: pH berekenen van oplossing van zwakke base

  • Oefenen voor de toets over H7 zuren en basen

Leerdoel

  • je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base)

Even oefenen: pH bij zwakke base

Bereken de pH van een oplossing van 0,12 M natriumcarbonaat

1. Geef de oplosvergelijking van het zout

2. Geef de evenwichtsvergelijking van de zwakke base in water

3. Maak een BOE-schema onder deze evenwichtsvergelijking

4. Geef de evenwichtsvoorwaarde en zoek de waarde van Kb op in Binas tabel 49

5. Bereken [OH-] en vervolgens pH (let op!!)

5

minute

00

second

uitwerking

  • Na2CO3(s) --> 2 Na+ (aq) + CO32-(aq)

  •                    CO32-(aq) + H2O <=> HCO3-(aq) + OH-(aq)

  • begin          0,12 M                                   0                       0

  • omgezet       -x                                     + x                      + x

  • evenwicht     0,12-x                                   x                          x                     


uitwerking

  • Na2CO3(s) --> 2 Na+ (aq) + CO32-(aq)

  •                         CO32-(aq) + H2O <=> HCO3-(aq) + OH-(aq)

  • begin              0,12 M                                   0                       0

  • omzetting       -x                                     + x                      + x

  • evenwicht     0,12-x                                   x                          x                     

  • Kb =  [HCO3-][OH-] / [CO32-] = 2,1*10-4

  • c/Kb >100         dus x2/ 0,12 = 2,1*10

Eigen werk

Oefenen voor de toets

H7.1 t/m 7.3 en 7.5 Zuren en basen

en voorkennis: 

H4 Zouten (oplosvergelijking)

H6 Evenwichten

oefenen rekenen met Kz enKb: opgave 49a

opgave 49d

oefenen Zuurbase reacties

Bij een reactie tussen een zuur en een base 

geeft het zuur H+ af aan de base

Je herkent een zuurbase-reactie dus aan 

het verplaatsen van H+ ionen

Voorbeeld:

CH3COOH + OH- --> CH3COO- + HOH (=H2O)


opstellen reactievergelijking zuurbase reactie

1. notatie zuur HZ : sterk -> H3O+(aq) + Z-(aq)

                                        zwak -> HZ(aq)

2. notatie base B-: goed oplosbaar zout -> X+(aq) + B-(aq)

                                       slecht oplosbaar zout ->  XB(s)

3. noteer alléén deeltjes die H+ opnemen / afstaan in RV (rest = tribune-ion)

4. maak kloppend

Geef de reactievergelijking van de zuur-base reactie die plaats vindt (gebruik het stappenplan):

  1. Kaliloog wordt gemengd met zoutzuur

  2. Een schepje koperoxide wordt toegevoegd aan een bekerglas met 1,0 M zwavelzuuroplossing. 

  3. Een beeld van marmer wordt aangetast door H3O+ uit zure regen. Tip: zoek zelf uit waaruit marmer bestaat.

5

minute

00

second