5V NOVA
H7.5 Rekenen met Kz en Kb
les 1
Nodig:
NOVA deel 5A
schrift + rekenmachine + Binas T49
5V NOVA
H7.5 Rekenen met Kz en Kb
les 1
Nodig:
NOVA deel 5A
schrift + rekenmachine + Binas T49
Leerdoel
Je kan de pH of de samenstelling van een bufferoplossing berekenen.
je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base).
voorbeelden van buffers bij scheikunde
Welke kenmerken herken je?
buffer voorwaarden
Een buffer is bestand tegen pH schommelingen, dus:
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt.
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt.
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt.
buffer voorwaarden
Een buffer is bestand tegen pH schommelingen, dus:
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt.
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt.
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt.
dus welke deeltjes zijn aanwezig in een bufferoplossing?
buffer voorwaarden
Een buffer is bestand tegen pH schommelingen, dus:
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een zuur toegevoegd wordt. base: B- + H3O+ -> HB + H2O
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er een base toegevoegd wordt. geconjugeerde zuur: HB + OH- -> B- + H3O+
de pH van een buffer mag niet teveel veranderen als er water toegevoegd wordt. in ongeveer gelijke hoeveelheden
dus welke deeltjes zijn aanwezig in een bufferoplossing?
Een bufferoplossing bevat:
een zwak zuur
met zijn de geconjugeerde base
binnen de verhoudingen 1 : 10 en 10 : 1
De bufferende werking is optimaal als het zwakke zuur en de geconjugeerde base aanwezig zijn in de verhouding 1 : 1 !
noteer & leer
Rekenen aan bufferoplossingen
Deze vergelijking heeft
3 variabelen, waarvan er altijd 2 bekend zijn:
- Kz staat in Binas 49
- opgave geeft pH óf
- verhouding [Z-]/[HZ]
vraagtype 1
Bereken de pH van een bufferoplossing van 0,09 M HF en 0,11 M NaF
gegeven
gevraagd
Binas 49:
Kz (HF) = 6,3*10-4
opgave:
[F-]/[HF]=
(0,11)/(0,09)
vraagtype 1
Bereken de pH van een bufferoplossing van 0,09 M HF en 0,11 M NaF
gegeven
gevraagd
Binas 49:
Kz (HF) = 6,3*10-4
opgave:
[F-]/[HF]=
(0,11)/(0,09)
6,3*10-4 = [H3O+] x (0,11)/(0,09)
[H3O+] = 5,15*10-4 M
pH = -log(5,15*10-4) = 3,3
(1 decimaal, want concentratie HF 1 s.c.)
vraagtype 2
Bereken de verhouding ammoniak en ammonium in een bufferoplossing met pH = 9,50.
Noteer je antwoord als NH4+ : NH3 = .... : ....
gegeven
gevraagd
Binas 49
Kb(NH3) =
1,8*10-5
pH = 9,50 > pOH = 4,50
[OH-] = 10-4,50 = 3,16*10-5 M
vraagtype 2
Bereken de verhouding ammoniak en ammonium in een bufferoplossing met pH = 9,50.
Noteer je antwoord als NH4+ : NH3 = .... : ....
gegeven
gevraagd
Binas 49
Kb(NH3) =
1,8*10-5
pH = 9,50 > pOH = 4,50
[OH-] = 10-4,50 = 3,16*10-5 M
1,8*10-5 = 3,16*10-5 x [NH4+]/[NH3]
[NH4+] / [NH3] = 1,8*10-5 / 3,16*10-5
= 0,56 : 1,00
vraagtype 3
Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?
gegeven
gevraagd
grootste buffercapa-citeit =
ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1
Kz = [H3O+]
oftewel
pKz = pH
Zoek in Binas 49 het zuurbasekoppel met/zo dicht mogelijk bij pKz = 3,75
vraagtype 3
Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?
gegeven
gevraagd
grootste buffercapa-citeit =
ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1
vraagtype 3
Welk zuurbasekoppel heeft de grootste buffercapaciteit bij pH = 3,75?
gegeven
gevraagd
grootste buffercapa-citeit =
ideale buffer = [Z-]/[HZ]=1
Kz = [H3O+]
oftewel
pKz = pH
Maak H7.5 opgave 46
minute
second
Maak H7.5 opgave 47
minute
second
tips:
noteer de reactie die verloopt.
Bereken met een BOE schema aantal mol HSO3- en SO32- en OH-
eigen werk H7.5
Doornemen H7.5 in het boek blz 47 t/m 49
Bestuderen voorbeeldopgaven 13 + 14
Afmaken en nakijken: opgave 46 + 47
5V NOVA
H7.5 Rekenen met Kz en Kb
les 2
Nodig:
NOVA deel 5A
schrift + rekenmachine + Binas T49
Leerdoel
je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base)
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie:
evenwicht:
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie:
evenwicht:
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie:
evenwicht:
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
HCl (aq) + H2O -> Cl-(aq) + H3O+(aq)
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+
evenwicht:
- 0,322
Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
begin
omzetting
evenwicht
Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
begin 1,05 M 0 0
omzetting -x + x + x
evenwicht 1,05 - x x x
Kz = 6,3 * 10-4
(Binas T49)
Als
concentratie zuur / Kz > 100
dan mag -x verwaarloosd worden.
Opdracht: Bereken de pH van een 1,05 M HF oplossing
HF (aq) + H2O <=> F-(aq) + H3O+(aq)
Kz = 6,3 * 10-4
(Binas T49)
[H3O+] = 0,0257 dus pH = -log 0,0257 = 1,590
pH berekening sterk zuur pH berekening zwak zuur
aflopende reactie: beginconcentratie zuur omgezet in H3O+
evenwicht:
- 0,322
Stappenplan: pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur
Noteer het ionisatie evenwicht.
Noteer de evenwichtsvoorwaarde. Zoek de waarde van Kz vast op in Binas T49.
Maak een BOE-schema. Stel de geïoniseerde hoeveelheid zuur gelijk aan x
Vul de berekende concentraties in in de concentratiebreuk.
Bereken [H3O+] en bereken de pH
5V NOVA
H7.5 Rekenen met Kz en Kb
les 3
Nodig:
NOVA deel 5A
schrift + rekenmachine + Binas T49
Programma
Vragen over huiswerk: H7.5 opgave 48abc
Oefenopgave: pH berekenen van oplossing van zwakke base
Oefenen voor de toets over H7 zuren en basen
Leerdoel
je kan de pH berekenen van een oplossing van een zwak zuur (of base)
Even oefenen: pH bij zwakke base
Bereken de pH van een oplossing van 0,12 M natriumcarbonaat
1. Geef de oplosvergelijking van het zout
2. Geef de evenwichtsvergelijking van de zwakke base in water
3. Maak een BOE-schema onder deze evenwichtsvergelijking
4. Geef de evenwichtsvoorwaarde en zoek de waarde van Kb op in Binas tabel 49
5. Bereken [OH-] en vervolgens pH (let op!!)
minute
second
uitwerking
Na2CO3(s) --> 2 Na+ (aq) + CO32-(aq)
CO32-(aq) + H2O <=> HCO3-(aq) + OH-(aq)
begin 0,12 M 0 0
omgezet -x + x + x
evenwicht 0,12-x x x
uitwerking
Na2CO3(s) --> 2 Na+ (aq) + CO32-(aq)
CO32-(aq) + H2O <=> HCO3-(aq) + OH-(aq)
begin 0,12 M 0 0
omzetting -x + x + x
evenwicht 0,12-x x x
Kb = [HCO3-][OH-] / [CO32-] = 2,1*10-4
c/Kb >100 dus x2/ 0,12 = 2,1*10
Eigen werk
Oefenen voor de toets
H7.1 t/m 7.3 en 7.5 Zuren en basen
en voorkennis:
H4 Zouten (oplosvergelijking)
H6 Evenwichten
oefenen rekenen met Kz enKb: opgave 49a
opgave 49d
oefenen Zuurbase reacties
Bij een reactie tussen een zuur en een base
geeft het zuur H+ af aan de base
Je herkent een zuurbase-reactie dus aan
het verplaatsen van H+ ionen
Voorbeeld:
CH3COOH + OH- --> CH3COO- + HOH (=H2O)
opstellen reactievergelijking zuurbase reactie
1. notatie zuur HZ : sterk -> H3O+(aq) + Z-(aq)
zwak -> HZ(aq)
2. notatie base B-: goed oplosbaar zout -> X+(aq) + B-(aq)
slecht oplosbaar zout -> XB(s)
3. noteer alléén deeltjes die H+ opnemen / afstaan in RV (rest = tribune-ion)
4. maak kloppend
Geef de reactievergelijking van de zuur-base reactie die plaats vindt (gebruik het stappenplan):
Kaliloog wordt gemengd met zoutzuur
Een schepje koperoxide wordt toegevoegd aan een bekerglas met 1,0 M zwavelzuuroplossing.
Een beeld van marmer wordt aangetast door H3O+ uit zure regen. Tip: zoek zelf uit waaruit marmer bestaat.
minute
second