Venapunctie
Venapunctie
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Je kunt benoemen wat indicaties en contra-indicaties zijn voor een venapunctie.
Je kunt beschrijven wat aandachtspunten zijn bij het uitvoeren van een venapunctie.
Je kunt beschrijven welke materialen je nodig hebt voor het uitvoeren van een venapunctie.
Je kunt benoemen welke risico's er zijn bij het uitvoeren van een venapunctie.
Deze slide heeft geen instructies
Indicaties voor venapunctie
Redenen om venapunctie uit te voeren
Indicaties
• om een ziekte te voorkomen;
• om een ziekteverloop te volgen;
• om een ziekte vast te stellen of uit te sluiten;
• om het succes van een behandeling vast te stellen.
Deze slide heeft geen instructies
Bij een venapunctie neem je bloed af uit een .......
Slagader
Ader
Deze slide heeft geen instructies
Geschikte aders
elleboogplooi (meest gebruikt in praktijk)
onderarm
handrug
enkel
Een oppervlakkige ader heeft de voorkeur, omdat die gemakkelijk aan te prikken is.
"Aders shoppen!"
Rustig kijken, ga erbij zitten.
Goed stuwen (maximaal 1 minuut)
Dikte bloedvat
Rollende vaten?
Mooie plek: in de onderkant van een "V" prikken
Deze slide heeft geen instructies
Wat kun je doen om aders beter zichtbaar/ voelbaar te maken?
Voordat je gaat prikken bekijk je het lichaamsdeel en beoordeel je of de aders geschikt zijn om in te prikken.
- stuwen
- vuist laten maken
- "kloppen" op de ader
Tips bij slecht zicht-/ voelbare venen
Voldoende licht
Verwarmde huid
Lager stuwen
Niet te strak stuwen
Patiënt een vuist laten maken en deze vasthouden
Arm naar beneden laten hangen
Echo gebruiken (Accuvein)
Soms zijn bloedvaten slecht te zien en/ of voelen. Bijvoorbeeld bij iemand met een donkere huidskleur, door slechte vulling van de vaten door dehydratie, vasoconstrictie door angst/stress, een lage bloeddruk of aanleg. Er zijn tips om de aders zo goed zichtbaar mogelijk te krijgen.
Waar prikken we (liever) niet?
Om weefselbeschadiging te voorkomen en pijnklachten zoveel mogelijk te beperken, mag je als verpleegkundige niet op elke plek in het lichaam prikken. Daarnaast zijn er ook plekken met een contra-indicatie waarin je als zorgverlener absoluut niet mag prikken. Het risico op infecties is heel groot als je op deze plaatsen prikt
Niet prikken in...
lichaamsdelen met een shunt
armen en benen met trombose
lichaamsdelen met een infectie
Oude richtlijn!!
aan de kant van een borstamputatie / parese
Deze slide heeft geen instructies
Minder geschikt om in te prikken
ontstoken gebied;
lichaamsdelen met oedeem;
lichaamsdelen die hard aanvoelen;
lichaamsdelen met littekenweefsel;
in een gebied met wondjes of eczeem;
lichaamsdelen met een perifeer infuus;
lichaamsdelen die er rood of blauw uitzien;
lichaamsplekken waar de zorgvrager is bestraald;
verlamde lichaamsdelen bij een zorgvrager met CVA;
lichaamsdelen waar de zorgvrager pas is geopereerd.
Naast de contra-indicaties zijn er plekken waar het ook minder geschikt is om te prikken. Het verschil is dat de risico's kleiner zijn en minder ernstige gevolgen kunnen hebben. Ondanks dat het risico kleiner is, blijft het niet gewenst om in de volgende lichaamsdelen te prikken:
Materialen voor venapunctie
Deze slide heeft geen instructies
Wel of geen handschoenen?
Je hoeft geen handschoenen te dragen wanneer je bloed afneemt met een gesloten systeem en de cliënt zelf de punctieplaats afdrukt.
Het hoeft dus niet, het mag wél!
Deze slide heeft geen instructies
Vlindernaaldje
Gesloten systeem
Open systeem:
> kans op bloedcontact en een infectie groter dan bij een gesloten systeem DUS het dragen van handschoenen is daarom ook verplicht.
Gelsoten systeem:
Bij een gesloten systeem gebruik je een vacuümsysteem en bloedbuizen. Het voordeel hiervan is dat er in één handeling meerdere buizen bloed gevuld kunnen worden. Een gesloten systeem is daarom ook prettiger voor de zorgvrager.
Bloedbuizen
Verschillende soorten buizen
Verschillende dopkleuren en groottes
Speciale vloeistof
Bepaalde volgorde van afnemen
Er zijn verschillende soorten bloedbuizen.
> Elke buis is bestemd voor specifiek onderzoek.
>De bloedbuizen kunnen verschillen van dopkleur en grootte.
> In de meeste gevallen bevatten de bloedbuizen een speciale vloeistof die nodig is om het bloedmonster te prepareren voor het onderzoek.
> Als je bij een venapunctie meerdere buizen bloed afneemt, dan moet je de buizen in een bepaalde volgorde afnemen.
>> Door de verkeerde volgorde van afnemen is er kans op contaminatie. Dit kan invloed hebben op de uitslag van het bloedonderzoek.
Mogelijke complicaties van venapunctie (tijdens en na)
- De ader wordt onvoldoende zichtbaar.
- De ader voelt hard aan
- De ader rolt weg
- Het bloedvat is niet goed aangeprikt
- Zenuwbeschadiging
- Flauwvallen.
- Hyperventileren
Complicaties tijdens prikken
De ader wordt onvoldoende zichtbaar.
De ader voelt hard aan
De ader rolt weg
Het bloedvat is niet goed aangeprikt
Zenuwbeschadiging
Flauwvallen
Hyperventileren
Deze slide heeft geen instructies
Start 2.15
Deze slide heeft geen instructies
Complicaties na venapunctie
Lang nabloeden
Hematoom
Littekenweefselvorming
Prikaccident
Deze slide heeft geen instructies
Nog vragen?
Deze slide heeft geen instructies
Demonstratie
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen
Ga in tweetallen oefenen met venapunctie
Houdt het Vilans-protocol erbij en neem deze nog even door. Eventueel kan degene die niet prikt de te nemen stappen hardop benoemen
Kijk ook goed naar de verpleegkundige aandachtspunten en eventuele complicaties van de handeling!
Max 1 buisje afnemen (zijn van plastic -> prullenbak!)
Deze slide heeft geen instructies