Koorts volwassene

• newEditor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

BOL 1

30-09-2026

Koorts Volwassene

Lesweek 4

Leerdoelen

Na deze les kan de student :

• Uitleggen wat koorts is.

• Benoemen hoe lichaamstemperatuur wordt gemeten.

• Risicogroepen herkennen bij koorts.

• Alarmsignalen herkennen die spoed vereisen.

• Uitleggen wat meningeale prikkeling is.

• De juiste urgentie bepalen bij veelvoorkomende casussen.

• Passend contactadvies geven.

Wat weet je al over

koorts?

Op welke manieren kun je temperatuur meten?

• Rectaal (via de anus)

• Sublinguaal (onder de tong)

• Axillair (onder de oksel)

• Tympaan (via het oor)

Lichaamstemperatuur meten

• Rectaal is het meest betrouwbaar.

• Oor-, mond- en okselmetingen kunnen afwijken.

• Vraag altijd hoe de temperatuur is gemeten.

Waarom is het belangijk om te weten HOE de temperatuur is gemeten?

Wat is koorts?

Definitie van koorts

Koorts betekent:

≥ 38,0°C

Belangrijk:

• Koorts is geen ziekte.

• Koorts is een symptoom.

• Vaak veroorzaakt door een virusinfectie.

• Het afweersysteem werkt actiever bij koorts.

1

Waar

2

Niet waar

Stelling

"Koorts moet altijd behandeld worden met paracetamol."

Wanneer wordt de duur van koorts belangrijk?

Vraag:

Hoe lang mag koorts ongeveer duren voordat beoordeling door een arts nodig wordt?

Kijk eens of je in je triagewijzer of op thuisarts.nl het antwoord kunt vinden.

Duur van de koorts

Risicogroepen

Kijk eens of je kunt vinden in je triagewijzer met welke risicogroepen we rekening moeten houden bij deze ingangsklacht.

• Jonger dan drie maanden

• Verminderde weerstand, zoals transplantatiepatiënten, miltextirpatie, en/of gebruik immuunsuppressie, chemotherapie

• Bepaalde chronische ziekten, zoals ziekte van Addison, diabetes, hartfalen en nierfalen

• Recente, relevante operatie (<1 week)

• Snel zieker worden

• Verminderd bewustzijn

• Sufheid

• Hoofdpijn

• Braken

• Huiduitslag

• Uitdroging

• Afwijkende ademhaling

Alarmsignalen

Meningeale prikkeling

Meningeale prikkeling betekent:

Prikkeling of ontsteking van de hersenvliezen.

Kan voorkomen bij:

• Meningitis

• Ernstige infecties

Dit is altijd een alarmsignaal.

Bij verdenking moet snel medische beoordeling plaatsvinden.

Meningitis

Mogelijke kenmerken

• Ernstige hoofdpijn

• Nekstijfheid

• Kin niet goed op de borst kunnen brengen

• Petechieën

• Koorts

• Misselijkheid of braken

• Lichtschuwheid

• Sufheid

Wat weet jij al over

het woord Sepsis?

Sepsis is een ernstige reactie van het lichaam op een infectie.

Normaal bestrijdt het afweersysteem een infectie op de plek waar deze ontstaat. Bij sepsis raakt de afweerreactie ontregeld en reageert het hele lichaam op de infectie.

Hierdoor kunnen:

• Organen minder goed functioneren

• De bloeddruk dalen

• Patiënten snel achteruitgaan

• Een levensbedreigende situatie ontstaan

Sepsis is een medisch spoedgeval.

Een patiënt kan in enkele uren veel zieker worden.

Sepsis

Als doktersassistent stel je geen diagnose.

Je taak is:

✅ Risicosignalen herkennen

✅ Doorvragen

✅ De juiste urgentie kiezen

✅ Tijdig overleggen met de huisarts

Bij koorts let je daarom extra op patiënten die:

• Verward raken

• Suf worden

• Koud of grauw zien

• Moeilijk aanspreekbaar zijn

• Benauwd worden

• Heel snel achteruitgaan

Dit kunnen tekenen zijn dat een gewone infectie ernstiger wordt.

Sepsis

Welke patiënt baart je het meeste zorgen?

A

A. Vrouw, 26 jaar, 38,5 °C, verkouden, drinkt goed.

B

Man, 73 jaar, 39,5 °C, reageert traag, wil niet drinken

C

Vrouw, 35 jaar, 38,2 °C, keelpijn sinds gisteren.

D

Man, 68 jaar, 38,3 °C, diabetes mellitus, voelt zich grieperig en slaapt veel.

Mogelijke aanwijzingen:

• "Hij reageert anders dan normaal."

• "Ik krijg haar bijna niet wakker."

• "Hij wordt steeds zieker."

• "Ze praat verward."

• "Hij drinkt bijna niets meer."

• "Ze is erg benauwd."

Onthoud:

💡 Bij koorts gaat het vaak niet om de temperatuur zelf, maar om hoe ziek iemand erbij is.

Sepsis - Wat hoor je aan de telefoon?

Bekijk het contactadvies in de triagewijzer.

Wanneer moet een patiënt opnieuw bellen?

Contactadvies

Bij U5 sluit je altijd af met contactadvies:

Bijvoorbeeld terugbellen bij:

• Toenemende benauwdheid

• Sufheid

• Uitdroging

• Nieuwe huiduitslag

• Ernstig ziek voelen

Waarom geven we contactadvies?

Hoe test je meningeale prikkeling bij een volwassene?
Wat zou je aan de telefoon kunnen vragen?

Een vrouw van 32 jaar belt de huisartsenpraktijk.

• Sinds 3 dagen koorts

• Temperatuur 38,8°C rectaal

• Verkouden

• Hoest af en toe

• Drinkt voldoende

• Niet benauwd

• Is goed aanspreekbaar
  
  Wat zou je nog willen vragen?
  Welke urgentie zou je kiezen?

Casus 1

Man belt voor vrouw van 79 jaar.

• Koorts 39,2°C

• Sinds vanochtend

• Erg moe

• Hartfalen bekend

• Eet nauwelijks

• Drinkt weinig

1. Welke risicofactor hoor je?

2. Welke extra vragen stel je?

3. Welke urgentie verwacht je?

Casus 2

Welk alarmsignaal ga jij vanaf nu zeker niet meer vergeten tijdens een triagegesprek?

Hoe zeker voel jij je na deze les over het triëren van een patiënt met koorts?

Bedankt

voor jullie aandacht!