Les 9_Vragenmodel Kopmels_toelichting

• newEditor
• Levensbeschouwing
• Hoger onderwijs

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Het vragenmodel als hulpmiddel

Vragen stellen is een kunst

• 1 |

• Vakstudie RKG/LBV_basis

• 2 |

Levensvragen adhv vragenmodel

Levensbeschouwelijk/godsdienstig leren

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Herkennen

vragentype

bij

Barmhartige Samaritaan

• 5 |

Verhelderingsvraag?

JA

NEE

Waarom had de gewonde man hulp nodig?

Weet iedereen wat een ‘priester’, ‘Leviet’ en ‘Samaritaan’ zijn?

Heb jij al eens iemand geholpen?

Wie komt er allemaal langs de gewonde man, en wat doet elke persoon?”

Ervaringsvraag?

JA

NEE

Heb jij, net als de voorbijgangers in het verhaal, al eens iemand gezien die hulp nodig had?

Weet iedereen wat Barmhartig is??

Heb jij al eens iemand geholpen?

Kreeg jij al eens onverwacht hulp van iemand?

Betekenisvraag?

JA

NEE

Welke persoon in het verhaal lijkt het meest op hoe jij zou reageren?

Wat gebeurt er vanbinnen als je ziet dat iemand anders onrecht wordt aangedaan?

Hoe kijk jij naar mensen die niet helpen?

Hoe zou jij je voelen als je gewond langs de weg lag en niemand stopte?

Levensbeschouwelijke vraag?

JA

NEE

Wat toont de Samaritaan jou over ‘goed zijn’? Wat betekent dat voor jou persoonlijk?

Is helpen volgens jullie altijd goed, of zijn er situaties waarin mensen dat anders zien?

Hoe kan dit verhaal ons helpen om na te denken over wie jij wil zijn tegenover anderen?

Zijn er mensen die het gedrag van de priester of Leviet zouden begrijpen? Wat zouden hun redenen kunnen zijn?

Verwerkingsvraag?

JA

NEE

Is er iets dat je anders ziet dan vóór het gesprek?

Welke invalshoek uit het verhaal of van een klasgenoot blijft bij jou hangen?

Hoe zou je reageren als anderen níet helpen?

Teken of beeld uit hoe jij nu naar ‘helpen’ kijkt.

• Model is slechts een hulpmiddel

• Focus op wat iets betekent voor jezelf en anderen

• Aandacht voor waarden, perspectieven en persoonlijke reacties

• Onderzoekende en verdiepende vragen:

  • Wat betekent dit voor jou?

  • Wat raakt jou?

  • Hoe kijk jij hier tegenaan?

  • Is dit iets waar de wereld beter van wordt?

• Bijscholingen leerkrachten Levensbeschouwelijke Vakken_2024

Communicatie op niveau van betekenisgeving

• 11 |

Illustratie: Levensbeschouwelijke vragen

• Bijscholingen leerkrachten Levensbeschouwelijke Vakken_2024

Noteer 2 vragen per type bij het verhaal...

Besluit:
oefen, oefen, oefen…

• Vakstudie RKG/LBV_basis

14

Zelf Aan de slag

Extra oefeningen voor jezelf

• Vakstudie RKG/LBV_basis

15

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Thema vriendschap

Oefening 1

• 16 |

Lees volgende vragen over vriendschap. Klasseer de vragen in vier categorieën: alle vragen die samen horen volgens jou plaats je samen. Geef een naam aan elke categorie.

• Wanneer noem jij iemand een vriend?

  • Hoeveel vrienden heb jij?

  • Kunnen mensen vrienden zijn, als ze heel verschillend zijn?

  • Wat doe jij graag samen met  je vrienden?

  • Hoe zou jij vriendschap omschrijven?

  • Kan je vriend zijn met iemand die je niet zo vaak ziet?

  • Wanneer heb je al eens gevoeld dat je je vriend echt kon vertrouwen?

  • Hoe heten jouw vrienden?

  • Heb je al eens meegemaakt dat een vriendschap niet bleef duren?

  • Hoeveel echte vrienden kan je hebben?

  • Waar heb je je vrienden leren kennen?

Oefening 1:

• Vakstudie RKG/LBV_basis

• 17 |

Sleepvraag

Verhelderings-

Ervarings

Betekenis-

Wat doe jij graag samen met je vrienden?

Kunnen mensen vrienden zijn, als ze heel verschillend zijn?

Hoe zou jij vriendschap omschrijven?

Levensbeschouwelijke

Hoeveel vrienden heb jij?

Verwerkings

Sleepvraag

Verhelderings-

Ervarings

Betekenis-

Levensbeschouwelijke

Verwerkings

Kan je vriend zijn met iemand die je niet zo vaak ziet?

Wanneer heb je al eens gevoeld dat je je vriend echt kon vertrouwen?

Hoe heten jouw vrienden?

Heb je al eens meegemaakt dat een vriendschap niet bleef duren?

Sleepvraag

Verhelderings-

Ervarings

Betekenis-

Verwerkings

Hoeveel echte vrienden kunnen mensen hebben?

Waar heb je je vrienden leren kennen?

Wanneer noem jij iemand een vriend?

Levensbeschouwelijke

Denk jij nu anders over wat een goede vriend is?

Oplossing Oefening

• Vakstudie RKG/LBV_basis

21

Aan de slag met een kortverhaal

De eekhoorn en de mier

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Oefening 2

• 22 |

De mier en de eekhoorn

Missen

• Vakstudie RKG/LBV_basis

23

• Vakstudie RKG/LBV_basis

• 24 |

Verdiepende vraagstelling

• Vakstudie RKG/LBV_basis

25

Verbetersleutel

27

Vakstudie RKG/LBV_basis

Verbetersleutel

28

Vakstudie RKG/LBV_basis

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Vanuit fotomateriaal vragen opstellen

Oefening 3

• 28 |

EEN DEKENHUIS

Bomen, bloemen, dekens, knuffels, paarden, ... Het werk van Berlinde De Bruyckere grijpt terug op haar kindertijd. Sinds het begin van de jaren negentig verwerkt zij dekens als materiaal in haar beelden en installaties. Dekens beschermen, bedekken, geven warmte, thuis of in de moeilijke omstandigheden bij rampen of op de vlucht. Berlinde’s werk reflecteert over de geborgenheid van het individu in een wereld waarin agressie hoogtij viert. Dood, angst en eenzaamheid en de fundamentele tegenstelling lief-hard keren steeds weer terug in haar werk.

ILLUSTRATIE - INSTEEK  MUZISCHE/  

DEKENVROUWEN

Berlinde maakte er een reeks tekeningen van. De vrouwen gaan schuil onder dekens, enkel hun naakte benen komen er onderuit.

Over het ontstaan van haar tekeningen zegt Berlinde De Bruyckere: ‘Op dat moment was ik zelf bezig met de essentie van het huis. Voor mij betekent dit een plek om te schuilen, alleen te zijn, te kunnen denken. Toen zag ik mensen op de vlucht met alleen een deken om zich te beschermen, toe te dekken.’

• Wat zie je?

  • Wie zou er onder het deken kunnen staan? 

  • Wat doen mensen onder een deken? 

  • Hoe voel je je als je een deken over je hoofd hangt?

  • Hoe voelen deze mensen onder hun deken zich?

  • Kan je leven zonder thuis?

  • Zijn ze op de vlucht voor iets? 

  • Waar is hun (t)huis?

In duo’s werken we aan een eigen reeks dekenvrouwen. Een schoudermaatje gaat onder een deken in een houding staan. Je schetst op bruin inpakpapier de contouren. Met waterverf schilder je het werk verder in. Eventueel kun je ook nog eens wisselen.

• Bijscholingen leerkrachten Levensbeschouwelijke Vakken_2024

Ingevuld volgens LB-vragenmodel

Verhelderingsvragen: 

• Wat zie je op de laatste prent staan?

• Wie zijn de belangrijkste personages? 

• Uit welke materialen is dit huis opgebouwd?

• Wie maakte dit boek en wie tekende? 

• Welke titel kreeg het?

• Wat is een dilemma?

Ervaringsvragen: 

• Als dit je huis zou zijn, zou jij er dan kunnen wonen? 

• Hoe voelt het als iemand je niet gelooft?

• Hou jij van samen thee drinken?

• Ben jij al ooit eens gevlucht (van een plek, een persoon?). 

• Heb jij al eens iemand niet geloofd?

• Maakte jij ooit iets stuk dat niet van jou was?

• Deed jij al eens mee, ook al wou je eigenlijk niet?

Betekenisvragen : 

• Heb jij een eigen plek?

• Wat betekent die voor jou?

• Wanneer wil jij schuilen?

• Zijn er momenten waarop jij aan de wereld wil ontsnappen? 

• Kan een vluchteling je vriend worden? 

• Wat in het verhaal heeft jou geraakt?

• Had jij al eens last van groepsdruk?

• Stond jij al ooit eens voor een dilemma?

Levensbeschouwelijke vragen: 

• Waarvoor gebruiken mensen koffers? 

• Wie kent er huizen die onbewoonbaar zijn? 

• Wanneer zorgen mensen voor anderen hun veiligheid? 

• Kan je altijd voor het goede kiezen?  

• Moeten we voor iedereen zorgen?

• Is er hardheid nodig in de wereld?

Verwerkingsvragen : 

• Bouw met jullie eigen dekens een plek en verzin 2 huisregels. 

• Heb je iets ontdekt wat je met een koffer kan doen? 

• Welke nieuwe inzichten heb je op het einde van deze sessie? 

• Zou jij willen mee bouwen aan een huis voor een ander? 

• Zou je na deze sessie nu wel/nog steeds je laten meeslepen door een ander om iets te doen waar je aan twijfelt?

• Bijscholingen leerkrachten Levensbeschouwelijke Vakken_2024

• Vakstudie RKG/LBV_basis

Vanuit prentenboek vragen opstellen

Oefening 3

• 34 |