Rampokan - Peter van Dongen

• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Peter van Dongen maakte een grafisch verhaal het eigen verhaal van Adriaan van Dis. Hij deed er 13 jaar over om op subtiele wijzen de verschillende partijen in beeld te brengen. Een prachtig werk.

Instructies

Let op ... dit boek is nauwelijks te verkrijgen in een bibliotheek. Het kan wel besteld worden. Interessant om in de klas wel te bespreken (kun je zulke gruwelijkheden vertalen naar een stripverhaal?)... maar helaas het boek blijft bijna buiten bereik.

BEELD BIJ JE BOEK

Rampokan - Peter van Dongen

Adriaan 

van Dis

Adriaan van Dis' top 5

Beeld en Geluid op school vroeg schrijvers hun favoriete top 5 samen te stellen. Welke boeken móeten gelezen worden, zijn urgent? Wij zoeken er beelden bij zodat je al vooraf kunt zien waarom dit boek écht enorm de moeite waard is. Zie hier de top 5 van Adriaan van Dis

• Roofstaat - Ewald Vanvugt
• Tussen de wereld en mij - Ta-Nehesi Coates
• Gesloten Koffers - Sylvia Pessireron 
• Max Havelaar - Multatuli
• Wij slaven van Suriname - Anton de Kom
• Rampokan - Peter van Dongen
• Ik ga dood om jullie hoofd - Edgar Cairo

Rampokan - de motivatie van Adriaan van Dis

Rampokan - Java, Celebes 

Een stripboek getekend en verteld door Peter van Dongen over de Indonesische vrijheidsoorlog. Hij laat de rol van loyaliteiten in een oorlog zien. Een fijnzinnig verhaal over verlies en idealen. 

Rampokam - de motivatie van Adriaan van Dis

In zijn meesterwerk Rampokan (het tweeluik waar hij dertien jaar aan werkte en in 1998 mee naar buiten trad) verbeeldt Peter van Dongen de oorlog tussen de Republik Indonesia en het halsstarrige Nederland dat maar niet inzag dat de koloniale tijd voorbij was. Een oorlog waar zijn en mijn ouders nog veel meer over zwegen dan de Japanse bezetting omdat hij dwars door onze eigen families sneed en er partijen tegenover elkaar stonden die zich voorheen met elkaar hadden vermengd. Het was te pijnlijk, te onbegrijpelijk. Van Dongen verdiept zich in beide partijen. Hij portretteert zowel een bevlogen communist die sympathie heeft voor jonge nationalisten, als een botte Hollander die de koloniale hufterigheid vertegenwoordigt. En op een wijze dat je beiden begrijpt. 

Adriaan van Dis

Graphic Novel en de werkwijze van een schrijver/tekenaar:

Rampokan van Peter van Dongen is een graphic novel - een stripboek. Bij stripboeken denk je misschien al snel aan kinderverhalen, maar Rampokan is een serieus verhaal dat zich afspeelt tijdens een oorlog. In dit fragment vertelt de schrijver en tekenaar hoe hij tot de titel is gekomen en hoe hij er alles aan doet om de strip zo realistisch mogelijk te maken.

Vanvugt in 1982

(Bron: Kunstlicht strips, NOT/TELEAC, 28-10-2003)

Bekijk hier het fragment

Indonesische onafhankelijkheidsoorlog

In Rampokan beschrijft en illustreert Peter van Dongen het verhaal van Johan Knevel, een Nederlandse soldaat die naar Nederlands-Indië wordt gestuurd om daar tegen de Indonesische vrijheidsstrijders te vechten. 

Hoe kon dit conflict ontstaan en wie stonden er precies tegenover elkaar? Dit fragment legt kort uit hoe de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog ontstond.

(Bron: Onze jongens op Java, BNNVARA, 21-11-2019)

Vanvugt in 1982

(Bron: Onze jongens op Java, BNNVARA, 21-11-2019)

Bekijk hier het fragment

Goed en slecht in de oorlog

In Rampokan beschrijft en illustreert Peter van Dongen dus het verhaal van de Nederlandse oorlogsvrijwilliger Johan Knevel. Knevel komt terecht in de bloedige strijd met Indonesische vrijheidsstrijders. 

Van Dongen toont de gruwelijkheden over de oorlog en laat zien dat personen aan beide kanten van het conflict voor moeilijke keuzes komen te staan. In dit fragment vertellen Nederlandse veteranen die in Indonesië hebben gevochten over ingewikkelde en gruwelijke keuzes die ze in Indonesië moesten maken.

Vanvugt in 1982

(Bron: Onze Jongens op Java, BNNVARA, 28-11-2021)

Bekijk hier het fragment

De schrijver spreekt...

Adriaan van Dis heeft een persoonlijke band met Peter van Dongen en vooral ook met het werk Rampokan. Delen uit zijn eigen geschiedenis komen voorbij en in de verhalen ziet hij zijn vader én zichzelf terug. Hier vertelt hij zijn persoonlijk  verhaal.

beluister hier

Meer weten?

Kijk dan ook eens hier naar ...

• Bekijk de volledige fragmentenlijst die hoort bij de transkoloniale boeken.