14.2 De huid en het onderhuidse bindweefsel

• Biologie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 1

Verwachtingen vandaag!

• Mijn boek ligt open op paragraaf: 14.2 blz. 190
• Ik heb alleen de benodigde spullen op tafel: Boek, schrift en etui
• Als ik wat wil zeggen steek ik mijn hand op 
• Als de docent praat ben ik stil
• Ik respecteer een ander en zijn eigendommen

Leerdoelen herhalen

• Je kunt beschrijven hoe bij de mens een vrij constant inwendig milieu wordt gehandhaafd.

14.2 De huid en het onderhuidse bindweefsel

Thema 14 Gaswisseling en uitscheiding

Leerdoelen vandaag

• Je kunt de delen van de huid en van het onderhuidse bindweefsel noemen met hun kenmerken en functies.
• Je kunt beschrijven hoe de lichaamstemperatuur min of meer constant wordt gehouden.

De huid

• De huid beschermt het lichaam tegen invloeden van buitenaf, zoals beschadigingen, infecties en UV-straling.
• De huid gaat ook waterverlies door verdamping tegen. Dit voorkomt uitdroging.
• De huid bestaat uit twee delen: de opperhuid en de lederhuid.

De opperhuid

• De opperhuid bestaat uit 2 lagen: de kiemlaag en de hoornlaag.
• De onderste laag is de kiemlaag en de bovenste de hoornlaag.
• In de opperhuid liggen geen bloedvaten.
• De cellen van de kiemlaag krijgen voedingsstoffen en zuurstof via de weefselvloeistof van de lederhuid.

De kiemlaag

• De kiemlaag bestaat uit levende cellen.
• De onderste laag van de kiemlaag bestaat uit cellen die zich voortdurend delen.
• Daardoor komen er steeds nieuwe kiemlaagcellen bij.
• De kiemlaagcellen die daarboven liggen, schuiven op naar boven en verhoornen. 

De hoornlaag

• De verhoornde cellen boven op de kiemlaag, maken veel hoornstof aan. 
• Hoornstof komt ook voor in haren en nagels.
• Als de cellen zijn verhoornd, gaan ze dood.
• De hoornlaag bestaat uit dode, verhoornde celresten.
• De hoornlaag beschermt het lichaam tegen beschadigingen, uitdrogingen en het binnendringen van ziekteverwekkers.
• De hoornlaag slaat steeds wat af. Op plekken waar veel wrijving is, is de hoornlaag extra dik, bijvoorbeeld bij voetzolen, dit heet eelt 

Pigment

• De cellen van de kiemlaag bevatten pigment, een donkere kleurstof.
• Pigmentcellen maken pigment en geven dit aan de cellen in de kiemlaag.
• Pigment beschermt de delende cellen in de kiemlaag tegen de schadelijke invloed van uv-straling.
• Hoe meer pigment de cellen bevatten, hoe donkerder de huid
• Uv-straling in zonlicht zorgt ervoor dat pigmentcellen meer pigment aanmaken. Je huid wordt dan donkerdel.
• Langdurige blootstelling aan uv-straling beschadigt de huid en vergroot de kans op huidkanker. 

Haar en talg

• Door de opperhuid steken haren.
• Rondom de haren liggen haarzakjes.
• Haarzakjes zijn uitsulpingen van de kiemlaag tot in de lederhuid.
• Van onder uit het haarzakje groeit een haar.
• In de haarzakjes bevinden zoch ook talgklieren die talg afscheiden.
• Talg is een vettige stof die het haar en de hoornlaag soepel houdt. 

Lederhuid

• In de lederhuid liggen bloedvaten, zintuigen en uitlopers van zenuwcellen.
• Aan de haarzakjes zitten haarspiertjes vast. Als deze samentrekken, gaat de haar overeind staan (kippenvel).
• Zweetklieren in de lederhuid produceren zweet dat via de zweetkanaaltjes aan de buitenkant van de huid terechtkomt.

Onderhuidse bindweefsel

• Onder de huid ligt het onderhuidse bindweefsel. 
• In het onderhuidse bindweefsel ligt vet opgeslagen in vetcellen.
• Het vet dient als reservestof.
• Het vet vormt ook een isolerende laag, waardoor warmteverlies wordt tegengegaan.

Regeling van de lichaamstemperatuur

• Het menselijk lichaam heeft een constante temperatuur van 37 graden.
• Bij verbranding ontstaat warmte, door minder te bewegen wordt de verbranding lager.
• Bij warmte zweet je meer. Zweet verdampt en de warmte die hiervoor nodig is, komt van het lichaam. Hierdoor koelt het af.
• Bij warmte verwijden de bloedvaten in de huid. Hierdoor geeft het bloed meer warmte af. 
• Als het lichaam te koud is vernauwen de bloedvaten, waardoor er minder warmte wordt afgegeven.
• Extra verbranding kan zorgen voor meer warmteproductie.
• Bij veel warmbloedige dieren houden vachtharen en veren een laagje warme lucht rondom het lichaam vast.
• Spieren kunen de haren of veren rechtop zetten, er ontstaat dan een dikkere isolerende laag.

Aan het werk!

Maken opdrachten 14.2: 1, 2, 4, 5, 6 en 7

Werk af?

Laten checken bij docent, bij goedkeuring nakijken.

Werk nagekeken en laten controleren?

• Plusopdracht maken
• Test jezelf
• Lezen
• Bezig met een ander vak

 

Leerdoelen herhalen

• Je kunt de delen van de huid en van het onderhuidse bindweefsel noemen met hun kenmerken en functies.
  
• Je kunt beschrijven hoe de lichaamstemperatuur min of meer constant wordt gehouden.