W4 - L2: Chinese Room en Merleau-Ponty

• Filosofie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Herhaling

Zonder boek, zonder aantekeningen

B: Leg uit waarom het materialisme vaak tot determinisme leidt.

A: Leg uit warom Swaab een materialist is.

C:  Leg uit wat de Turing test inhoudt.

Herhaling

Zonder boek, zonder aantekeningen

B: Determinisme: materie is van te voren bepaald door natuurwetten. Materialisme: we zijn alleen materie, dus geen vrije wil.

A: Swaab is een materialist omdat hij denkt dat ons denken met de hersenen gebeurt. We zijn dus alleen lichaam of materie.

C:  De Turing test is een experiment om te kijken of computers kunnen denken. Bij de test moet een mens raden of die met een computer praat of met een mens. Als een computer een mens kan laten geloven dat die een mens is, kan die denken.

1. Herhaling
2. Phineas Gage
3. Aan de slag
4. Uitleg: Dick Swaab 

Programma

Volgens Türing kan een machine die de Türing test haalt denken als een mens

De Turing test wil aantonen:

• Wat mensen bijzonder maakt is dat we kunnen denken (intelligentie)
• Dit kunnen wij door onze hersenen
• Omdat we kunnen denken kunnen we vragen beantwoorden, problemen oplossen en logisch redeneren.
• Als een robot dat ook kan kan een robot dus ook denken.

Ik kan uitleggen wat de Türingtest is en wat die wil aantonen

• Als een robot kan denken zoals een mens. Kan de robot dan ook pijn of blijdschap voelen als een mens?
• Als een robot denkt doet hij dat omdat hij instructies heeft gekregen van een mens. Bij mensen is dat niet zo (toch?)

Ik kan uitleggen wat de Türingtest is en wat die wil aantonen

Hier een gesprek in het Spaans met een leerling

Ik kan uitleggen wat de Chinese Room Experiment is en wat die wil aantonen

Hier een gesprek in het Spaans met een leerling

• Gedachte experiment waarbij iemand met een set instructies doet alsof die Chinees praat.
• Laat zien dat er een verschil is tussen iets zeggen en iets begrijpen.
• AI of robots zouden volgens Chinese room experiment alleen maar zeggen en niet begrijpen.

Ik kan uitleggen wat de Chinese Room Experiment is en wat die wil aantonen

Hier een gesprek in het Spaans met een leerling

Waarom denken we dat AI alleen maar praat en niet begrijpt?

Ik kan uitleggen wat de Chinese Room Experiment is en wat die wil aantonen

Hier een gesprek in het Spaans met een leerling

Waarom denken we dat AI alleen maar praat en niet begrijpt?

Welk bewijs hebben we dat meneer Elhorst (of een ander mens) wel begrijpt?

Ik kan uitleggen wat de Chinese Room Experiment is en wat die wil aantonen

Hier een gesprek in het Spaans met een leerling

Ik kan uitleggen wat de Chinese Room Experiment is en wat die wil aantonen

5. Ik kan de rol van lichamelijkheid voor de mens uitleggen, herkennen, toepassen en beoordelen.

Dat betekent:

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’

• Ik kan voorbeelden geven van het ‘gesitueerde lichaam’

• Ik kan met Merleau-Pontys mensbeeld kritiek geven op het materialisme

Leerdoelen

Fietsen

• Schrijf  een uitleg over hoe je moet fietsen.
• Doe alsof je de uitleg schrijft voor iemand die nog nooit gefietst heeft.

Fietsen

• Deel je uitleg met je buur.
• Zou iemand met alleen deze uitleg kunnen leren fietsen? 

De omgekeerde fiets laat zien dat er een verschil is tussen weten hoe je moet fietsen en kunnen fietsen.

De filosoof Merleau-Ponty probeert dit uit te leggen.

Merleau-Ponty

• Frans filosoof (1908-1961)
• Een van de belangrijkste filosofen van de fenemonologie.
• Beschrijft hoe mensen een lichaam ervaren.

Merleau-Ponty

Schrijf een voorbeeld op van:

1. Iets dat je wel weet maar alleen met je lichaam.
2. En gevoel of ervaring die je met je lichaam beleeft.
3. Een situatie waar je je anders gedroeg door iets dat gebeurde in je lichaam.

Ik kan voorbeelden geven van het ‘gesitueerde lichaam’.

Fenomenologie: Stroming die zich richt op de wereld zoals mensen die ervaren. (in plaats van hoe ze van zichzelf is).

Merleau-Ponty

Waarom?

Als je wilt begrijpen hoe het is om een fietser te zijn kun je het beste zelf gaan fietsen en kijken hoe je dit ervaart.

Als een filosoof wilt begrijpen hoe het is om een mens te zijn kunnen we het dus het beste hebben over hoe we het ervaren om een mens te zijn. 

En dus niet van buitenaf de mens beschrijven.

Dualisme en materialisme beschrijven de mens van buitenaf.

Fenomenologie beschrijft de mens binnenuit.

Merleau-Ponty

Vraag: 

Stel je voor dat je alleen res cogitans hebt. Hoe voelt dit?

Merleau-Ponty

Vraag: 

Stel je voor dat je alleen res cogitans hebt. Hoe voelt dit?

Merleau-Ponty

"Je kan niet alleen res cogitans hebben want dan zou je niks meer ervaren."

1. We kunnen kennis niet los zien van ons lichaam.

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’.

Fietsen kun je niet uitleggen, je moet het doen met je lichaam.

Ook denken is gestuurd door je lichaam en ervaring. Zeker als je gaat schrijven.

2. We kunnen ervaring en bewustzijn niet los zien van ons lichaam.

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’.

Kun je een minuut aan niks denken?

We merken onze emoties aan ons lichaam

3. Onze ervaringen veranderen door het lichaam

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’.

Als je in een rolstoel zit beleef je jezelf en de wereld anders

Als je lichaam koud is beleef je jezelf en de wereld anders.

Alles wat in ons om gaat gebeurt eigenlijk via ons lichaam:

• kennis
• denken/ bewustzijn
• ervaringen

Dus: Wie we zijn en wat we ervaren wordt bepaald door ons lichaam en waar het lichaam is

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’.

Gesitueerde lichaam: 

Het lichaam bevindt zich in een bepaalde situatie en bepaald daarmee onze waarneming.

• Ik kan uitleggen wat Merleau-Ponty bedoelt met het ‘gesitueerde lichaam’.

Kijk naar je beschrijving van een emotie

• Wat zeg je over je lichaam?
• Wat zeg je over je geest?
• Kan je die emotie voelen zonder lichaam?

Merleau-Ponty en emoties

Lees paragraaf 1.2.5

1. Leg uit waarom Merleau-Ponty het niet eens is met Descartes.

2. Beargumenteer of een robot ook lichamelijkheid heeft

3. Beargumenteer of Merleau-Ponty een materialist is.

4. Kijk naar je eigen beschrijving van een emotie. Wat zie je van lichamelijkheid

Aan de slag