AK5_ Atlasvaardigheden 2

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-6

AK5_ Atlasvaardigheden 2 

Iran in de atlas

Iran in de atlasI

Herhalingsvraag 1: We willen in de atlas weten wat een rode lijn op een kaart betekent. Waar kun je deze informatie vinden?

1. In het register van topografische namen
2. In de legenda
3. Bij de bladwijzer
4. Via het trefwoordenregister

Welk register gebruik je als je wilt weten waar de Rijn ligt in de atlas? Kies uit: Landenregister, register van topografische namen of het trefwoordenregister.

Je kunt soms heel snel via een bladwijzer een kaart zoeken. Wanneer kun je de bladwijzer achterin je atlas gebruiken?

1. Als je de rivier de Nijl wilt opzoeken
2. De bladwijzer kun je alleen gebruiken als je een kaart van Nederland wilt opzoeken
3. Als je weet waar het land ongeveer ligt

Leerdoelen 

• Je kan op een kaart aangeven waar de evenaar en meridiaan ligt. 
• Je kan benoemen welk deel van de aarde op het noordelijke halfrond en welk deel van de aarde op het zuidelijke halfrond ligt en waar de scheidingslijn ligt. 
• Je kan via de breedte en lengteligging (coördinaten) aangeven in graden waar een bepaalde plaats ligt. 
• Je kan benoemen welk deel van de aarde op de westerlengte en welk deel van de aarde op de oosterlengte ligt en benoemen en waar de scheidingslijn ligt. 
• Je kan aangeven waar de Kreeftskeerkring en steenbokkeerkring ligt en benoemen wat deze kringen betekenen. (voor H/V) 

Evenaar: Lijn die de aardbol in twee helften verdeelt

Noordelijk halfrond: De bovenste helft van de aarde 

Zuidelijk halfrond: De onderste helft van de aarde 

Noordelijk halfrond

Zuidelijk halfrond

Om te weten waar je precies op aarde bent heb je nodig:

• De breedte ligging en lengteligging nodig 

Breedteligging

Breedteligging = de afstand van een plaats tot de evenaar.  

Breedteligging

Met de breedtegraden kun je de breedteligging aangeven. noorderbreedte (N.B.) en zuiderbreedte (Z.B.)

evenaar 0⁰ / Noordpool 90⁰ N.B. Zuidpool 90⁰ Z.B.

Teheran: 36⁰ N.B.

Parallellen 
 

Waar ligt Nederland?

1. NB
2. ZB

Keerkringen (vwo/havo)

• Kreeftkeerkring 23,5⁰nb 

• Steenbokkeerkring  23,5⁰zb 
• Dit zijn de twee uiterste punten waar de zon loodrecht op de aarde komt te staan.

• Kreeft is altijd boven, dit kun je onthouden met de zin.
• De kreeft kan op steenbok staan, maar de steenbok niet op de kreeft. Dus kreeft zit boven de steenbok 

Welke keerkring loopt door Chili?

1. Kreeftskeerkring
2. Zeepaardjeskeerkring
3. Steenbokskeerkring
4. Olifantenkeerkring

Lengteligging

Lengteligging = de afstand van een plaats tot de nulmeridiaan. Lengtecirkel of meridiaan verbindt plaatsen van gelijke lengteligging.

De nulmeridiaan loopt over Greenwich (bij Londen).

Lengteligging

• - Westerlengte: Ten westen van Greenwich op het westelijk halfrond. Noemen we WL.
• Het gebied wat ten westen van Greenwich ligt noemen we westelijk halfrond
• - Oosterlengte: ten oosten van Greenwich op het oostelijk halfrond. Noemen we OL 
• Het gebied wat ten oosten van greenwicht ligt noemen we oostelijk halfrond 
• De OL zit tussen de 0° en 180°
• De WL zit ook tussen de 0° en 180°

 

Links 

WL

1 uur eerder

Rechts

OL

1 uur later

Greenwich (London) 

Prime meridian

Waar ligt Nederland

1. WL
2. OL

Nu je weet wat breedte cirkel en lengteligging is kun je dit gebruiken om plaatsen met coördinaten op te zoeken 

• We gaan het even samen proberen.
• Pak de Atlas (54e) erbij en ga naar de wereldkaart (blz. 214)

Nu je weet wat breedte cirkel en lengteligging is kun je dit gebruiken om plaatsen met coördinaten op te zoeken 

• We gaan het even samen proberen.
• Pak de Atlas (54e) erbij en ga naar de wereldkaart (blz. 214)
• Welke plaats ligt op 36 ° NB en 52 ° OL 
• We gaan eerst de 36° NB opzoeken, dit ligt aan noordkant van de evenaar.
• Daarna zoeken we 52 OL, dit ligt aan de oostkant van Greenwich (London) 
• Als we dan deze coördinaten nalopen komen we uit op:
• Teheran 

• Welke plaats ligt op 36 ° NB en 52 ° OL 
  
•     Teheran 

Welke plaats ligt op 23° Z.B 43° W.L

Nabeschouwing 

Je gaat in tweetallen (1 drietal als we niet uitkomen) opzoeken wat het land en hoofdstad is van de gegeven coördinaten. 

Je hebt 16 coördinaten 

Het is een wedstrijd, de groep die als eerste eindigt wint. 

Let op je wint als je als eerste het formulier inlevert en de opdracht foutloos hebt gemaakt. Ik ga het nakijken. 

Evenaar

oosterlengte

ZB

NB

nulmerdiaan

westerlengte

Als de zon boven de kreeftkeerkring staat..........

1. Is het zomer in NL
2. Is het winter in NL
3. Is het lente in NL
4. Is het herfst in NL

Leerdoelen 

• Je kan op een kaart aangeven waar de evenaar en meridiaan ligt. 
• Je kan benoemen welk deel van de aarde op het noordelijke halfrond en welk deel van de aarde op het zuidelijke halfrond ligt en waar de scheidingslijn ligt. 
• Je kan via de breedte en lengteligging (coördinaten) aangeven in graden waar een bepaalde plaats ligt. 
• Je kan benoemen welk deel van de aarde op de westerlengte en welk deel van de aarde op de oosterlengte ligt en benoemen en waar de scheidingslijn ligt. 
• Je kan aangeven waar de Kreeftskeerkring en steenbokkeerkring ligt en benoemen wat deze kringen betekenen. (voor H/V) 
• De volgende les gaan we oefenen met de atlas en herhalen wat we deze les en de vorig les hebben behandeld