SO3 – Rood been

• newEditor
• Geneeskunde
• WO
• Studiejaar 2

SO3 – Rood been

Inhoud

• Erysipelas (wondroos) v.s Cellulitis

• Verwekkers

• Gramkleuring

• Necrotiserende WDI

• CAT vraag

WDI = weken delen infectie

Erysipelas v.s Cellulitis

Erysipelas v.s Cellulitis

Erysipelas v.s Cellulitis

Erysipelas v.s Cellulitis

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

In welke huidlaag zit de infectie?

A

Cellulitis is vaak ook naast de huid, het onderhuidse vetweefsel bij de ontsteking betrokken

B

Erysipelas is vaak ook naast de huid, het onderhuidse vetweefsel bij de ontsteking betrokken

C

Cellulitis is een ernstige bacteriële infectieziekte van de bovenste huidlagen

D

Erysipelas is een ernstige bacteriële infectieziekte van de bovenste huidlagen

Erysipelas v.s Cellulitis

Erysipelas

Cellulitis

scherpe begrensde felrood

Diffuse, onscherp begrensde roodheid

warme, pijnlijke zwelling van de huid

warme, pijnlijke zwelling van de huid

vaak op onderbeen of gelaat

vaak op onderbeen

Koorts, ziek gevoel, soms blaren of lymfangitis

koorts mogelijk

S. pyogenes

S. aureus/S. pyogenes.

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Casus

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

paars kleurt bij Gramkleuring

rode bloedcellen volledig kan afbreken

behoort tot Lancefield groep A

bolvormig is en in ketens groeit

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

  • paars kleurt bij Gramkleuring

kleuren paars/violet bij deze test.

Dat komt doordat hun celwand dik is en veel peptidoglycaan bevat.

Dit zegt iets over de structuur van de bacterie en vaak ook over welke antibiotica werken.

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

  • paars kleurt bij Gramkleuring

  • rode bloedcellen volledig kan afbreken

Hemolyse = het afbreken van rode bloedcellen.

Bèta-hemolyse betekent dat de bacterie rode bloedcellen volledig kapot maakt.

Rond de bacteriekolonies ontstaat dan een heldere, doorzichtige zone.

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

  • paars kleurt bij Gramkleuring

  • rode bloedcellen volledig kan afbreken

Hemolyse = het afbreken van rode bloedcellen.

Bèta-hemolyse betekent dat de bacterie rode bloedcellen volledig kapot maakt.

Rond de bacteriekolonies ontstaat dan een heldere, doorzichtige zone.

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

  • paars kleurt bij Gramkleuring

  • rode bloedcellen volledig kan afbreken

  • behoort tot Lancefield groep A

Groep A betekent dat de bacterie een bepaald groep-A-antigeen op de celwand heeft.

Deze groep staat bekend om bacteriën die menselijke infecties veroorzaken, zoals keelontsteking, huidziektes en vleesetende bacterie

Groep B is neonataal of postpartum

Streptococcus pyogenes

• Grampositieve bèta-hemolytische groep-A-streptoko (GAS)

  • paars kleurt bij Gramkleuring

  • rode bloedcellen volledig kan afbreken

  • behoort tot Lancefield groep A

  • bolvormig en groeit in ketens

paars kleurt bij Gramkleuring

rode bloedcellen volledig kan afbreken

behoort tot Lancefield groep A

bolvormig is en in ketens groeit

Staphylococcus aureus

• Grampositieve

• Staphylo- komt van het Griekse woord voor “druiventros”

• Coccus betekent bolvormig

Streptococcus pyogenes of Staphylococcus aureus

A

Streptococcus pyogenes

B

Staphylococcus aureus

C

gonokokken

D

Streptobacilli

Gramkleuring

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Gramkleuring

https://nl.dreamstime.com/grampositieve-en-gramnegatieve-bacteri%C3%ABn-kok-bacil-gebogen-petrischaal-image134453265

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Antibiotica

• StrePtokokken → Penicilline (feneticilline po, benzylpeni iv, amoxicilline)

  • ook gevoelig voor flucloxacilline

• staFylococcus → Flucloxacilline

  • ongevoelig voor penicilline

• In de praktijk vaak flucloxacilline

Necrotiserende WDI

2 Types:

Weken delen infectie

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Necrotiserende WDI

2 Types

• Type 1 :

  • voornamelijk bij ouderen, post-trauma/operatief

  • polybacterieel

Weken delen infectie

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Necrotiserende WDI

2 Types

• Type 1 :

  • voornamelijk bij ouderen, post-trauma/operatief

  • polybacterieel

• Type 2 (monobacterieel):

  • S. pyogenes (groep A-streptokok)

  • soms S. aureus

Weken delen infectie

Staphylococcus aureus

Streptococcus pyogenes

Onderscheid ‘gewone’ WDI

• Hevige, snel toenemende pijn

  • disproportioneel t.o.v. huidbeeld

  • pijn buiten de zichtbare afwijkingen

• Snel uitbreidende roodheid/ blauwverkleuring

• Blaren, necrose, crepitaties (gasvorming) kunnen ontstaan

• Systemische symptomen: ziek, hoge koorts, hypotensie, verwarring

weinig beschikbaarheid (30-50%)

wegsnijden

intraveneus

Een 70-jarige man met hartfalen en daarbij perifeer oedeem komt bij de huisarts in verband met koorts en een vurig, warm, pijnlijk rood onderbeen.

Wat is de meest waarschijnlijke verwekker van dit ziektebeeld?

A

Grampositieve kok

B

Gramnegatieve kok

C

Grampositieve staaf

D

Gramnegatieve staaf

Bronnen

• Slim

• Colleges

  • huidziekte

• Wondroos - Belroos, erysipelas, cellulitis. (n.d.). NVDV. https://nvdv.nl/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/wondroos

• Slingeland Ziekenhuis. (n.d.). Wondroos - Slingeland Ziekenhuis. https://dermatologie.slingeland.nl/wondroos-1

• 6,7 duizend grampositief rechtenvrije illustraties, stockfoto’s en -afbeeldingen | Shutterstock. (n.d.). Shutterstock. https://www.shutterstock.com/nl/search/grampositief?dd_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F