Oefenexamen VWO - China 1842-2001

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Deel dit oefenexamen met je leerlingen, zodat ze zich goed kunnen voorbereiden op hun examen. Delen van deze les gaat via de knop 'Delen'. Kies vervolgens voor 'Studenten (link)'. Hiermee hebben de leerlingen ook thuis de volledige interactie.

Oefenexamen VWO — Geschiedenis

China 1842-2001 — 10 vragen — ca. 26 punten

China als regionale grootmacht (1842-1911)

Vraag 1 (3p)

Bekijk de afbeelding van de Verboden Stad in Peking.
In de 19e eeuw regeerde de Qing-dynastie in China. Het land had te kampen met crises.
a) Leg uit hoe China via de opiumoorlogen werd gedwongen 'ongelijke verdragen' te sluiten. (1p)
b) Wat hielden deze ongelijke verdragen in? Noem twee gevolgen. (1p)
c) Leg uit waarom het confucianisme het centrale gezag verzwakte in tijden van crisis. (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) Groot-Brittannië versloeg China militair in de Opiumoorlogen en dwong handelsconcessies af (1p). b) Twee uit: verlies zeggenschap over grondgebied (Shanghai, Hongkong) / buitenlandse inmenging in inkomsten / importheffingen overgedragen / extraterritorialiteit voor westerlingen (1p). c) Het confucianisme legitimeerde keizerlijk gezag, maar bij crises (hongersnood, corruptie) verloor de keizer het 'Mandaat van de Hemel' — het volk had recht op opstand (1p).

Vraag 2 (2p)

De Taiping-opstand en de Zelfversterkingsbeweging waren twee reacties op de verzwakking van China.
a) Leg uit wat de Zelfversterkingsbeweging nastreefde. (1p)
b) Waarom steunde keizerin-weduwe Cixi in 1900 de Bokseropstand tegen de buitenlanders? (1p)

Antwoord

Maximumscore 2 a) Militaire en bestuurlijke modernisering naar westers en Japans voorbeeld, terwijl de keizerlijke structuur behouden bleef (1p). b) Cixi hoopte met steun aan de Boksers (anti-buitenlandse beweging van landloze boeren) de buitenlandse invloed te verdrijven en het keizerlijk gezag te herstellen (1p).

Vraag 3 (2p)

In 1911 vond een revolutie plaats die een einde maakte aan het keizerrijk China.
a) Noem twee factoren die bijdroegen aan de val van de Qing-dynastie. (1p)
b) Wie werd de eerste president van de Republiek China? (1p)

Antwoord

Maximumscore 2 a) Twee uit: mislukte hervormingspogingen / strafmaatregelen buitenlandse mogendheden na Bokseropstand / verlies steun bevolking / falend landsbestuur (1p). b) Sun Yat-sen (1p).

Ontstaan Volksrepubliek (1912-1949)

Vraag 4 (3p)

Bekijk de afbeelding van de Verboden Stad.
Na 1912 viel de Republiek China uiteen onder plaatselijke militaire machthebbers.
a) Leg uit wat de 4 Meibeweging (1919) inhield en waarom deze belangrijk was. (1p)
b) Beschrijf het verband tussen de 4 Meibeweging en de oprichting van de Chinese Communistische Partij. (1p)
c) Leg uit waarom nationalisten en communisten aanvankelijk samenwerkten maar in 1927 braken. (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) Studentenprotest tegen de buitenlandse invloed en het uitblijven van modernisering; het was een nationalistische beweging geïnspireerd door westerse, Japanse en Chinese voorbeelden (1p). b) De beweging kreeg een politieke vertaling in de CCP, die zich richtte op modernisering van bestuur, samenleving en cultuur (1p). c) Ze werkten samen tegen buitenlandse invloed, maar Chiang Kaishek (nationalisten) brak bloedig met de communisten om het centrale gezag te herstellen — ideologisch verschil over de koers (1p).

Vraag 5 (3p)

Na de Japanse capitulatie (1945) brak er een burgeroorlog uit tussen nationalisten en communisten.
a) Leg uit waarom de communisten uiteindelijk wonnen. (1p)
b) Op welke datum riep Mao Zedong de Volksrepubliek uit? (1p)
c) Hoe raakte China betrokken bij de Koude Oorlog? (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) De nationalistische regering kon de economische en maatschappelijke problemen niet oplossen; de CCP kreeg steeds meer steun van de bevolking, vooral boeren (1p). b) 1 oktober 1949 (1p). c) De VS steunden de nationalisten (Taiwan), de Sovjet-Unie de communisten. Bij de VN vertegenwoordigde Taiwan aanvankelijk heel China (1p).

Volksrepubliek als grootmacht (1949-2001)

Vraag 6 (3p)

Onder de communistische partij werd het centrale gezag hersteld en begon een programma van herverdeling en modernisering.
a) Leg uit wat de Grote Sprong Voorwaarts inhield. (1p)
b) Waarom mislukte dit project? Noem een concreet gevolg. (1p)
c) In 1962 koos de CCP voor een pragmatisch economisch beleid. Wat veranderde er in de relatie met de Sovjet-Unie? (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) Snelle industrialisatie en collectivisering van de landbouw naar Sovjet-model om China in korte tijd tot een industriële wereldmacht te maken (1p). b) Het project was onrealistisch: de collectieve landbouw faalde, er volgde een enorme hongersnood met miljoenen doden (1p). c) Breuk met de Sovjet-Unie en internationaal isolement; China zocht toenadering tot niet-gebonden landen in Azië, Latijns-Amerika en Afrika (1p).

Vraag 7 (3p)

De Culturele Revolutie (1966-1976) was een poging van Mao om de samenleving en economie ingrijpend te hervormen.
a) Leg uit wat de rol was van de Rode Gardisten. (1p)
b) Beschrijf de persoonscultus rond Mao. (1p)
c) Waarom wordt de Culturele Revolutie als een breuk in de Chinese geschiedenis beschouwd? (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) Rode Gardisten (studenten) namen het voortouw in een beweging die antitraditioneel, anti-intellectueel en xenofoob was. Zij vervolgden 'vijanden van de revolutie' (1p). b) Mao werd als onfeilbare leider vereerd; het Rode Boekje was verplicht, zijn portret hing overal (1p). c) De gehele samenleving werd ontwricht: onderwijs stilgelegd, intellectuelen vervolgd, economie verstoord, miljoenen slachtoffers (1p).

Vraag 8 (3p)

Na Mao's dood (1976) zette Deng Xiaoping een koerswijziging in.
a) Leg uit wat de Vier Moderniseringen inhielden. Noem de vier terreinen. (1p)
b) Waarom gold deze liberalisering niet voor de politiek? (1p)
c) Wat gebeurde er in 1989 op het Plein van de Hemelse Vrede (Tiananmen)? (1p)

Antwoord

Maximumscore 3 a) Modernisering van landbouw, industrie, wetenschap/technologie en defensie (1p). b) De machtspositie van de CCP bleef onaantastbaar; politieke hervormingen en democratisering werden niet toegestaan (1p). c) Studentendemonstraties voor democratisering werden bloedig neergeslagen door het leger; de CCP toonde dat politieke vrijheid niet getolereerd werd (1p).

Vraag 9 (2p)

Eind jaren 1990 vond de overdracht van Hongkong en Macao plaats. In 2001 trad China toe tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO).
a) Waarom was de overdracht van Hongkong symbolisch voor de veranderde relatie met het Westen? (1p)
b) Hoe kan China in 2001 worden omschreven als wereldmacht? (1p)

Antwoord

Maximumscore 2 a) Hongkong was in 1842 door de ongelijke verdragen aan Groot-Brittannië afgestaan; de teruggave symboliseerde het einde van de koloniale vernedering (1p). b) China was uitgegroeid tot een economische en politieke wereldmacht met een communistisch bewind dat kapitalistisch denkt maar niet democratisch handelt (1p).