Les 7 26/27

• Nederlands

Les 7 2026/2027

- Wat gaan we vandaag doen?

- Bespreking huiswerk;

- werkwoordspelling;

- werkwoordspelling verleden tijd

- verschillende schrijfvormen binnen CNaVT

Huiswerk Oefeningen

Ik heb een deel van je gekregen en nagekeken (wat foutjes, die we zo even zullen bespreken). 

Ik weet niet precies wat ik nu van je heb, dus 'streep maar af'

- Oefeningen m.b.t. lange en korte klanken (n.a.v. Les 3) -> zie huiswerk vorige week

- Oefeningen m.b.t. tegenwoordige tijd (n.a.v. Les 3)-> zie huiswerk vorige week

- Oefeningen m.b.t. tegenwoordige tijd (n.a.v. Les 4)

- Oefeningen m.b.t. lange en korte klanken (n.a.v. Les 4)

- Leer woordenlijst m.b.t. de ‘c’ die soms klinkt als een ‘k’ en soms als een ‘s’ (n.a.v. Les 4)

Huiswerk Nieuwsbegrip

Ik krijg sowieso nog Nieuwsbegrip van je en het is echt belangrijk dat je dat afmaakt en inlevert!

- maak de Nieuwsbegrip: lees de Tekst “Weren, kleren en smeren!”) en maakt de bijbehorende opdrachten (Zie uitleg in huiswerk e-mail van vorige week) (n.a.v. Les 3) -> zie huiswerk vorige week

- beantwoording van de vragen n.a.v. Les 1 (Tekst en opdrachten bij "Brand je niet aan fabels!"); -> zie huiswerk n.a.v. Les 1

- woordenschat bij de tekst “Brand je niet aan fabels!” n.a.v. Les 2 zie huiswerk n.a.v. Les 1

- Kijk even goed in de vorige huiswerk e-mails voor de betreffende documenten

Werkwoordspelling

Je had toch nog wat foutjes in je werkwoordspelling. 

Is helemaal niet erg, maar het is belangrijk dat je dat blijft oefenen, net zolang totdat het een automatisme wordt.

Van belang is nu dat je dat B2 examen haalt, maar ook voor je verdere opleiding is het belangrijk dat je goed kan vervoegen.

Werkwoordspelling

Bekende afbeelding -> pak 'm erbij

Even oefenen

Maak de volgende oefeningen

Ik ......... me een beetje (vervelen, vt).

Het meisje ............ naar mij (glimlachen, vt.)

Suze ........... een paar jaar geleden nog in Panama (wonen).

De meisjes ......... me een tijd aan (staren, vt).

De vrouw ........... hem een week (verplegen, vt)

Ik ................ zojuist de ramen (zemen).

Alle landen............... het verdrag (tekenen).

Foutjes

Dit waren je foutjes in je huiswerk

Foutjes in je spelling

provincie                               praktijk

servet                                     krokodil

solliciteren

camera

pincet

microfoon

Even oefenen

Maak de volgende oefeningen

Mag ik vragen hoe vaak de verzorgster de paarden ........ ?

1. borstelen
2. borsteldt
3. borsteld
4. borstelt

Jij………………. met dat sjouwen je rug te veel (belasten)

Hij gebruikte erg veel suiker in de thee. Die hoeveelheid ........ niet eens helemaal op.

1. loste
2. losdde
3. losde
4. lostte

De tieners ………….vorige jaar elke dag in de kelder na school (darten)

De politie kon de verdachte al snel ........

1. indentificeren
2. identifficeren
3. indentifficeren
4. identificeren

Jij ………….. verrast met een cadeau (worden)

Deze plant ........ een keer per jaar met een mooie bloem.

1. bloedt
2. bloedt
3. bloeidt
4. bloeit

Ida ................ vorige week naar het buitenland (verhuizen).

Debbie heeft al de hele middag de slappe lach, ze ............. zachtjes achter haar hand (giechelen)

1. giecheld
2. giegeld
3. giechelt
4. giegelt

Henk ……….. bijna uit elkaar van vreugde, toen hij hoorde dat ze de lotto had gewonnen (barsten).

Ik ........ gisteren de hele dag in bed.

1. lach
2. lag
3. lagt
4. lacht

............ jij die hond, die bij elke boom ....... even....? ((af)leiden, snuffelen).

Jaap .......... enorm van gehaktballen.

1. hout
2. houd
3. hou
4. houdt

De negentiende-eeuwse componist ........ zijn collega toendertijd van plagiaat (betichten).

Ik heb een tante die hele schilderijen ........ .

1. borduurd
2. borduurdt
3. borduurt

Vorige week .......... Jan en ........... hevig (uitglijden, bloeden).

De oude man ........ achterover in zijn stoel.

1. leund
2. leunt
3. leundt

Mila ........haar treinkaartje aan de conducteur (afgeven).

De groep olifanten kwam in beweging en ........ de rivier.

1. doorwade
2. doorwaadde
3. doorwaadden
4. doorwaden

Trappen van vergelijking

Ook hier had je wat foutjes, maar het is eigenlijk heel simpel:

• Stellende trap: Het normale bijvoeglijk naamwoord (bijv. groot, mooi).

• Vergrotende trap: Je plakt er -er achter (bijv. groter, mooier). 

Eindigt het woord op een -r? Dan krijg je -der (bijv. duur – duurder). Soms valt er een klinker weg of verdubbelt de medeklinker (bijv. wit – witter).

• Overtreffende trap: Je plakt er -st achter (bijv. grootst, mooist). Vaak staat er het woord 'het' voor

Trappen van vergelijking

Ook hier had je wat foutjes

stellende trap        vergrotende trap           overtreffende trap

groot                             -> groter                               -> grootst

klein                              -> kleiner                              -> kleinst

mooi                             -> mooier                              -> mooist

xxxxxxx         -> + er                   -> + st

Trappen van vergelijking: eindigend op -r

duur                  -> duurder           -> duurst

ver                     -> verder               -> verst

   

Trappen van vergelijking: uitzonderingen

goed                 -> beter                 -> best

veel                   -> meer                  -> meest

ver                     -> verder                -> verst

weinig             -> minder               -> minst

graag              -> liever                    -> liefst

   

Lange en korte klanken en 'le'

speciaal (ipv special)

materiaal (ipv material)

ook rimpel (ipv rimple) -> appel (apple) etc.

scheidbare werkwoorden

Het werkwoord bestaat uit een stukje vooraan (het voorvoegsel, zoals op, uit of schoon) en een gewoon werkwoord (zoals ruimen, leggen of maken). 

Samen hebben ze een nieuwe betekenis.

scheidbare werkwoorden

insmeren -> Hij smeert zich goed in met zonnebrand

openzetten -> Suze zet het raam open

aankleden -> Zij kleedt zich heel snel aan.

opletten -> De leerling let in de klas goed op.

Je kunt de werkwoorden splitsen!!

samengestelde woorden

Hebben we het ook al eerder over gehad: kijk nog even naar je eerdere aantekeningen en oefeningen hierover.

zon en licht -> zonlicht

zonnebrand (en geen zonnenbrand -> maar 1 zon)

Leestekens: de komma

- na twee werkwoorden:  als je luistert, leer je iets

- voor bepaalde voegwoorden: maar, want, omdat, hoewel, terwijl

De vormen van schrijvenopdrachten

Tijdens een CNaVT B2 examen kunnen er voor wat betreft een schrijfopdracht allerlei vormen worden gevraagd. 

Je moet dan wel weten wat er verwacht wordt>

Betogende en opiniërende teksten

- Betoog (Essay / Argumentative text) 

- Ingezonden brief / Artikel 

- Recensie 

- Samenvating

Zakelijke en professionele communicatie

- formele brief of e-mail (Formal letter / Email): 

       Zo'n brief kan verschillende doelen hebben:

               -Klachtenbrief: 

              - Informatiebrief: 

              - Sollicitatiebrief: 

- Memo: 

- Zakelijk verslag / Rapport (Report)

Informerende en informele teksten

- Informele brief of e-mail 

- Blogpost 

Betoog en ingezonden brief

Betoog: Je geeft je mening over een actueel onderwerp, onderbouwt dit met argumenten en weerlegt mogelijke tegenargumenten 

Ingezonden brief: Een opinieartikel voor een krant, tijdschrift of website waarin je reageert op een actuele gebeurtenis of stelling. 

Recensie of samenvatting

Recensie: Een kritische beoordeling van een boek, film, restaurant, product of evenement, inclusief een duidelijke aanbeveling of afraden 

Samenvatting:

• Informatie uit een artikel selecteren en in eigen woorden weergeven 

• Hoofd- en bijzaken onderscheiden

Heel typisch in CNaVT 

Formele brief of e-mail

Formele brief of e-mail: Een officiële brief aan een instantie, bedrijf of de gemeente. 

Dit kan verschillende doelen hebben:

- Klachtenbrief: Een probleem aankaarten en een oplossing eisen.

- Informatiebrief: Vragen om specifieke details over een dienst of product.

- Sollicitatiebrief: Jezelf presenteren voor een baan of stage.

Memo, zakelijk verslag of rapport

Memo: Een korte, interne zakelijke mededeling voor collega's of het management om hen te informeren over een besluit, wijziging of herinnering.

Zakelijk verslag / Rapport: Een feitelijke beschrijving van een situatie, project of evenement op de werkvloer of opleiding, vaak inclusief conclusies of aanbevelingen 

Informale brief/e-mail en blogpost

Informele brief of e-mail: Een bericht aan een vriend, kennis of naaste collega om updates te delen, advies te vragen of een uitnodiging te sturen.

Blogpost: Een online tekst waarin je informatie deelt over een specifieke hobby, ervaring of expertise, geschreven in een toegankelijke maar correcte stijl.

Samenvatting

Samenvatting

• Informatie uit een artikel selecteren en in eigen woorden weergeven 

• Hoofd- en bijzaken onderscheiden

Heel typisch in CNaVT 

Huiswerk: schrijf een betoog

De situatie: 

Jouw school overweegt om een algeheel telefoonverbod in te stellen. Leerlingen moeten hun telefoon bij binnenkomst in een kluisje leggen tot de lesdag voorbij is.

Schrijf een ingezonden brief voor de schoolkrant waarin jij jouw mening geeft over dit plan.

• Lengte: 180 tot 220 woorden.

• Doelgroep: De schoolleiding en andere leerlingen.

• Vorm: Formele brief met een duidelijke inleiding, kern en slot

Huiswerk

Checklist:

• Inleiding: Benoem het onderwerp en jouw standpunt meteen.

• Argumenten: Geef minstens twee sterke argumenten voor jouw mening.

• Tegenargument: Benoem één tegenargument van de andere partij en weerleg dit.

• Signaalwoorden: Gebruik woorden zoals daarom, echter, bovendien en concluderend.

• Toon: Blijf netjes en overtuigend, ook als je boos of fel bent.

Signaalwoorden

Signaalwoorden

- Signaalwoorden zijn woorden of woordcombinaties die zinnen en alinea's met elkaar verbinden. 

- Je kunt ze zien als verkeersborden in een tekst: ze geven de lezer richting en laten precies zien wat het verband is tussen verschillende uitspraken.

- Door signaalwoorden te gebruiken, loopt een tekst logischer en is deze veel makkelijker te begrijpen.

Signaalwoorden

Verband                Functie                                                       Voorbeelden

Opsomming       Dingen achter elkaar zetten             en, ook,  verder, ten eerste                                                                                                             daarnaast, bovendien, 

Tegenstelling     Een verschil of tegendeel                  maar, echter, hoewel, toch,                                    aangeven                                                   aan de andere kant

Oorzaak &            Laten zien hoe iets komt                    doordat, daardoor, want, 

Gevolg                                                                                           omdat, hierdoor

Signaalwoorden

Verband                Functie                                                       Voorbeelden

Voorbeeld           Iets verduidelijken                                  zoals, bijvoorbeeld, neem                                                                                                               nou, ter illustratie

Conclusie             De tekst kort samenvatten               dus, kortom, al met al                                                                                                                       concluderend, 

Signaalwoorden

Verband                  Functie                                                       Voorbeelden

Tijd / Volgorde      De chronologische volgorde           eerst, daarna, toen,                                                    aangeven ondertussen,                      ten slotte

Voorwaarde           Eisen stellen                                            als, indien, mits, tenzij

                                    (wanneer kan iets?)

                                                                                                                 

Tot hier was les 7

Wat betekent de uitdrukking "hand in hand gaan" in de laatste zin van de tekst?

1. Dat verschillende functies elkaar tegenwerken.
2. Dat bewoners vaker samenwerken om de wijk schoon te houden.
3. Dat er strenge regels komen voor het gebruik van de openbare ruimte.
4. Dat verschillende elementen heel goed met elkaar gecombineerd worden.

Moeilijke woorden

Beantwoord de volende vragen:

Wat betekent het woord 'forens'?

Wat betekent 'de sociale cohesie'?

Wat betekent het woord 'stedenbouwkundige'?

Wat betekent het woord 'floreren'?

Wat betekent het woord 'aantasten'?

Wat betekent het 'in de hand werken'?

Verschillende meervoudsvormen

1. Het meervoud op -en

2. Het meervoud op -s

3. Het meervoud op -'s (met apostrof)

4. Het meervoud op -eren

5. Lastige gevallen: woorden op -ie

6. Vreemde of leenwoorden

1. Het meervoud op -en

De meeste Nederlandse woorden krijgen de uitgang -en

Regel: 

Je plakt -en vast aan het woord. Soms verdubbelt of enkelvoudigt de medeklinker om de klank juist te houden (een korte of lange klinker).

1. Het meervoud op -en

Voorbeelden: 

boek → boeken;

stolp → stolpen;

paard → paarden

bord  → borden

rups → rupsen

1. Het meervoud op -en

Houd de lange klank lang en houdt de korte klank kort
Voorbeelden: 

maan → manen;

man → mannen;

boom → bomen;

bom → bommen; 

peen → penen;

pen → pennen.

 

1. Het meervoud op -en

Meervoud waar de  's' verandert in een 'z' en de 'f' in een 'v'
Voorbeelden: 

huis → huizen;

kaas → kazen;

roos → rozen;

brief → brieven; 

gleuf → gleuven;

duif  → duiven.

 

1. Het meervoud op -en

Soms heb je te maken met een klinkerverandering

Voorbeelden: dit zijn weetwoorden

schip → schepen 

lid →  leden

smid →  smeden

gat → gaten

2. Het meervoud op -s

Veel woorden krijgen alleen een -s achter het enkelvoud geplakt.

Regel: Dit zie je vaak bij woorden die eindigen op onbeklemtoonde lettergrepen zoals 

-el;

-er; 

-em; 

-en;

-je.

2. Het meervoud op -s

Voorbeelden:

tafel → tafels;

leger → legers;

bezem → bezems;

jongen → jongens;

meisje → meisjes.

2. Het meervoud op -s

Ook woorden die op een stomme -e eindigen krijgen een 's' in het meervoud.

Voorbeelden: 

tante → tantes;

bode → bodes;

ziekte → ziektes;

horloge → horloges.

3. Het meervoud op -'s (met apostrof)

Regel: Eindigt het woord op 

-a; 

-i; 

-o; 

-u; 

-y (met een medeklinker ervoor), 

dan schrijf je 's. 

3. Het meervoud op -'s (met apostrof)

Voorbeelden: 

panda → panda's

kiwi → kiwi's

auto → auto's, 

foto → foto's, 

paraplu → paraplu's

baby → baby's.

Even oefenen

Beantwoord de volgende vragen: Zet het rode woord in het meervoud

De speelkaart... worden geschud.

De varken..... staan in de stal.

De boerin.... zijn druk met het melken van de koeien.

Alle slot.... zijn op slot.

Aren houdt er verschillende hobby.... op na.

Alle melkfles.... staan bij de voordeur.

Dat restaurant heeft verschillende  menu.... voor de lunch en het diner

De  politie heeft de dief.... inmiddels opgepakt.

De  tandarts heeft meerder kies....  bij mijn broer getrokken.

De baby....  op de kraamafdelingen huilen er op los.

Olifanten hebben lange slurf.... .

Niet alle  neus....  staan dezelfde kant op.i

De taxi....  staan meestal voor het treinstation.

Niet alle  neus....  staan dezelfde kant op.i

Herhaling spellingsregel

In sommige woorden hoor je een 'c' die klinkt als 's' of 'k'

Dictee

Schrijf op de volgende slide de door mij genoemde woorden op en als we klaar zijn druk ja pas op 'enter'.

Junior Einstein

Via je bibliotheek abonnement heb je toegang tot Junior Einstein.

Is dat gelukt?

Huiswerk Oefeningen

- Oefeningen: maak af wat ik nog van je krijg

Huiswerk Nieuwsbegrip

- maak de Nieuwsbegrip: lees de Tekst “Weren, kleren en smeren!”) en maakt de bijbehorende opdrachten (Zie uitleg in huiswerk e-mail van vorige week) (n.a.v. Les 3) -> zie huiswerk vorige week

- beantwoording van de vragen n.a.v. Les 1 (Tekst en opdrachten bij "Brand je niet aan fabels!"); -> zie huiswerk n.a.v. Les 1

- woordenschat bij de tekst “Brand je niet aan fabels!” n.a.v. Les 2 zie huiswerk n.a.v. Les 1

- Kijk even goed in de vorige huiswerk e-mails voor de betreffende documenten

Huiswerk: Nieuwe oefeningen

- Oefeningen m.b.t. werkwoordvervoeging t.t.-> zie huiswerk deze week

- Oefeningen m.b.t. werkwoordvervoeging v.t.-> zie huiswerk deze week

Einde les

Ik geef je voor deze week niet heel veel huiswerk mee..

Gebruik je extra tijd om al het vorige huiswerk af te maken en zorg dat je volgende week helemaal 'bij' bent!!

Een 'c' die klinkt als 's' of 'k'

Woorden met een 'c' zijn weetwoorden.

Als 's'-klank: De 'c' klinkt als een 's' wanneer er een e, i, y of ij achter de 'c' staat (zoals in citroen of cirkel).

Als 'k'-klank: De 'c' klinkt als een 'k' wanneer er een a, o, u of een medeklinker achter staat (zoals in clown of cadeau

 

Woorden met 'c' klinkend als 's'

cel

cent

docent centrum

cirkel

centimeter cement

fascineer

fascisme

Even oefenen

Vul de volgende oefeningen in

De juf is jarig, ik ga haar ...

1. felisiteren
2. felicciteren
3. feliciteren

Alle kinderen staan in een ... circel

cirke

Alle kinderen staan in een ...

1. sircel
2. cirkel
3. circel

De winkel ... geen briefjes van 500 euro.

1. aksepteert
2. accepteert
3. akcepteert

Au! Die ... heeft scherpe stekels.

1. caktus
2. kactus
3. cactus

De artiesten in het ... zijn erg grappig.

1. circus
2. sirkus
3. cirkus

5. Onder de ... ziet de onderzoeker een virus.

1. microscoop
2. microskoop
3. mikroscoop

Welke woorden zouden hier staan?
a.u
.avia
.a.tus

Welke woorden zouden hier staan?
a.eptatie
bro.oli
.ijfers

Welke woorden zouden hier staan?
.itroen
.ontra.t
a.ijns

Huiswerk

Nieuwsbegrip:

Tekst en opdrachten bij "Brand je niet aan fabels!";

Geef aan of je dit tekstniveau 'lastig' vindt;

Zoek 5 woorden die je niet begrijpt op in een woordenboek.