Houvast

• Nederlands
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs,Technisch secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Houvast

over begrijpend lezen en vaste tekststructuren

Lees de intro's

Met welk teksttype heb je te maken?

krantenartikel

journaalitem

artikel van consumenten-vereniging

tutorial

Welke vaste structuur past bij deze intro?

1. handelingsstructuur
2. ontwikkelingsstructuur
3. probleemstructuur
4. onderzoeksstructuur

Op welke centrale vraag zal het artikel een antwoord geven?

Met welk teksttype heb je te maken?

krantenartikel

journaalitem

artikel van consumenten-vereniging

tutorial

Welke vaste structuur past bij deze intro?

1. ontwikkelingsstructuur
2. maatregelstructuur
3. onderzoeksstructuur
4. evaluatiestructuur

Op welke centrale vraag zal het artikel een antwoord geven?

Met welk teksttype heb je te maken?

krantenartikel

journaalitem

artikel van consumenten-vereniging

tutorial

Welke vaste structuur past bij deze intro?

1. evaluatiestructuur
2. ontwikkelingsstructuur
3. probleemstructuur
4. onderzoeksstructuur

Op welke centrale vraag zal het artikel een antwoord geven?

1: Met welk teksttype heb je te maken?

krantenartikel

journaalitem

artikel van consumenten-vereniging

tutorial

Welke vaste structuur past bij deze intro?

1. handelingsstructuur
2. maatregelstructuur
3. evaluatiestructuur
4. onderzoeksstructuur

Op welke centrale vraag zal het artikel een antwoord geven?

Veel teksten zijn opgebouwd volgens een vaste structuur. Deze structuur geeft antwoord op een aantal vaste vragen. Het is belangrijk dat je die vragen herkent, omdat je daardoor beter een tekst begrijpend kunt lezen. Als je een tekst schrijft, kan je die vragen gebruiken als bouwplan. Voorbeelden zijn probleemstructuur, onderzoeksstructuur, maatregelstructuur, evaluatiestructuur, handelingsstructuur en ontwikkelingsstructuur.

Veel teksten zijn opgebouwd volgens een vaste structuur. Deze structuur geeft antwoord op een aantal vaste vragen. Het is belangrijk dat je die vragen herkent, omdat je daardoor beter een tekst begrijpend kunt lezen. Als je een tekst schrijft, kan je die vragen gebruiken als bouwplan. Voorbeelden zijn probleemstructuur, onderzoeksstructuur, maatregelstructuur, evaluatiestructuur, handelingsstructuur en ontwikkelings-structuur.

In werkelijkheid komen de vragen van vaste tekststructuren in teksten en artikels zeker niet altijd in de vaste volgorde voor.

Lees de teksten

Welke centrale vraag wordt beantwoord?

Welke vaste structuur past bij deze intro?

1. handelingsstructuur
2. maatregelstructuur
3. evaluatiestructuur
4. onderzoeksstructuur

Vragen
maatregelstructuur?

Wat is de maatregel precies?

Waarom is de maatregel nodig?

Hoe wordt de maatregel uitgevoerd?

Wat zijn de (te verwachten) effecten van de maatregel?

Wat is de maatregel precies?

--> Er is sprake van twee maatregelen: meer politiepatrouilles en preventie

Waarom is de maatregel nodig?

--> Fietsdiefstallen zijn al een tijdje een probleem aan het station van Kortrijk

Hoe wordt de maatregel uitgevoerd?

De politie zal frequenter passeren. Er worden bewakingscamera's geplaatst.

Wat zijn de (te verwachten) effecten van de maatregel?

--> Men verwacht dat de fietsdiefstallen met 60% zullen dalen.

Welke centrale vraag wordt beantwoord?

Welke vaste structuur past bij deze tekst?

1. handelingsstructuur
2. maatregelstructuur
3. evaluatiestructuur
4. onderzoeksstructuur

Vragen
onderzoeksstructuur?

Wat is er precies onderzocht?

Volgens welke methode is er onderzocht?

Wat zijn de resultaten?

Wat zijn de conclusies?

Wat is er precies onderzocht?

Er is onderzocht welke dieren er meestal optreden in kinderboeken.

Volgens welke methode is er onderzocht?

De onderzoeker nam 217 prentenboeken onder de loep en turfde ruim 2200 dieren.

Wat zijn de resultaten?

Het zijn vaak dezelfde dieren die glansrollen vervullen.

Wat zijn de conclusies?

Ook op vlak van biodiversiteit is er een scheve representatie in kinderboeken.

Welke centrale vraag wordt beantwoord?

Welke vaste structuur past bij deze tekst?

1. handelingsstructuur
2. maatregelstructuur
3. ontwikkelingsstructuur
4. evaluatiestructuur

Vragen
ontwikkelingsstructuur?

Over welke ontwikkeling gaat het precies?

Wat zijn de verschillende stappen in de ontwikkeling?

Waar en wanneer vonden die plaats?

Wat was het (voorlopige) eindpunt?

Wat zijn de verklaringen voor de overgang van de ene fase in de andere?

Over welke ontwikkeling gaat het precies?

De ontwikkeling en verspreiding van de aprilgrap.

Wat zijn de verschillende stappen in de ontwikkeling?

Een eerste internationale vermelding --> een eerste vermelding in ons taalgebied  

--> algemene verspreiding --> bevordering van de traditie door de media

Waar en wanneer vonden die plaats?

1508 --> 1561 --> 1581 --> 20e eeuw

Wat was het (voorlopige) eindpunt?

De traditie dooft stilaan uit in de media

Wat zijn de verklaringen voor de overgang van de ene fase in de andere?

Er zijn een aantal historische en sociologische feiten (bv. opkomst moderne media, overschakelen van kalender)

Lees de tekst. 

Herstel de originele volgorde van de tekst en verklaar je antwoord.

C - G - A - F - B - E - H - D

Welke tekststructuur heb je herkend?

probleem-striuctuur

onderzoeks-structuur

evaluatie-structuur

ontwikkelings-structuur

handelings-structuur

maatregel-structuur

Maatregelstructuur

Een tekst met een vaste structuur schrijven

Les 1 - Stappenplan

• Kies een situatie
• Oriënteer je op de schrijfopdracht
  - Wat is de bedoeling van de tekst?
  - Bekijk de evaluatiefiche op pagina 22
  
• Brainstorm over je onderwerp en verzamel bruikbare en betrouwbare informatie

• Bepaal de centrale vraag van je informatieve tekst en de tekststructuur of -structuren
• Stel deelvragen op die aansluiten bij het onderwerp, de centrale vraag en de tekststructuur of - structuren

• Structureer je vragen in een bouwplan: noteer welke vragen je in de alinea's zult behandelen.
• Selecteer in je bronnen de informatie die je kunt gebruiken en vul je bouwplan aan met kernwoorden
• Upload je bouwplan op het einde van de les  in de uploadzone van Smartschool

Les 3 - Schrijf je tekst

• Schrijf je tekst aan de hand van je bouwplan. Gebruik ChatGPT Controleer of alles in je tekst staat. Is de info correct? Zijn er voldoende signaalwoorden gebruikt?
• Neem je tekst door en duid aan wat typisch is voor AI.
  
• Verander de zinnen die typisch zijn voor AI.
• Upload je prompt, je AI-tekst en je eigen tekst.