H5 De wet als belangrijkste rechtsbron

• Juridisch
• MBO
• Studiejaar 1

H5 

De wet als belangrijkste bron

Leerdoelen

• uitleggen wat een algemeen verbindend voorschrift is 
• het verschil tussen een wet in formele en een wet in materiële zin uitleggen
• vier wetgevers benoemen die algemeen verbindende voorschriften maken
• de drie voorrangsregels beschrijven
• de gang van een wetsontwerp beschrijven.

Wet = overheidsregel

Geldt voor iedereen en is dus een algemeen verbindend voorschrift

Alle overheidsorganen met wetgevende bevoegdheid kunnen algemeen verbindende voorschriften maken

Wie maakt ook al weer.....?

Een  Wet

Een AMvB

Een ministeriële regeling

Een provinciale verordening

Een gemeentelijke verordening

Wetten in formele zin

Wetten in materiële zin

Wet in formele zin

Gemaakt door hoogte wetgevingsorgaan in Nederland: Regering en Staten-Generaal (formele wetgever)

Herkennen door woord WET in de titel

Voorbeelden: Begrotingswetten

Wet in materiële zin

Algemeen verbindende voorschriften, gelden dus voor iedereen!

Wet in formele/materiële zin/beide of geen van beide... 

1. art. 350 Wetboek van Strafrecht, waarin beschadiging van goederen strafbaar wordt gesteld
2. Afvalstoffenverordening van de gemeente Schoonwerk voor het plaatsen en scheiden van afval 
3. de toestemming, verleend door de regering en beide Kamers samen, voor het huwelijk van onze voormalige kroonprins
   

Hoe zat het ook alweer?

Wie maakt welke regeling?

Wet in formele zin

AMvB

Ministeriële regeling

Gemeentelijke verordening

Regering samen met  Staten-Generaal

Regering

Gemeenteraad

Minister

Wat is een algemeen verbindend voorschrift?

1. Een lokale verordening
2. Een persoonlijke aanbeveling
3. Een regel die voor iedereen geldt
4. Een tijdelijke maatregel

Wat is het verschil tussen formele en materiële wet?

1. Formeel: schriftelijk, materieel: mondeling
2. Formeel: lokaal, materieel: nationaal
3. Formeel: door wetgever, materieel: inhoud
4. Formeel: tijdelijk, materieel: permanent

Welke wetgevers maken algemeen verbindende voorschriften?

1. Provincies
2. Europese Unie
3. Rijksoverheid
4. Gemeenten

Wie is geen wetgever?

1. Rijksoverheid
2. Individuele burgers
3. Gemeenten
4. Provincies

Wat zijn de drie voorrangsregels?

1. Hogere wet gaat voor lagere
2. Bijzondere wet gaat voor algemene
3. Nationale wet gaat voor Europese
4. Europese wet gaat voor nationale

Hiërarchie van wetgeving

Er zijn drie voorrangsregels:

1. Hogere wetgeving gaat voor lagere wetgeving
2. Nieuwe wetgeving gaat voor oude wetgeving, bij gelijke rang
3. Bijzondere wetgeving gaat voor algemene wetgeving, bij gelijke rang

In de Algemene Plaatselijke Verordening van de Gemeente Heerlen staat dat het strafbaar is afval op straat te gooien. Er staat een boete op van maximaal € 3.000,-. De gemeenteraad is de overlast door het weggooien van afval moe en besluit de APV te wijzigen en de doodstraf in te voeren. De APV is tegenstrijdig met art. 114 van de Grondwet. Welke regeling gaat voor?

1. De APV
2. art. 114 van de GW

Sinds 1 januari 2020 is de WAB in werking getreden. Voorheen kreeg je een vast contract nadat je twee jaar in tijdelijke contracten had gewerkt voor dezelfde werkgever. Sinds de WAB geldt hiervoor een periode van 3 jaar. Dit is een voorbeeld van:

1. hoog gaat voor laag
2. bijzonder gaat voor algemeen
3. nieuw gaat voor oud

In art. 69 van de Vreemdelingenwet staat dat de bezwaartermijn vier weken is. In de Algemene Wet Bestuursrecht geldt een bezwaartermijn van zes weken. Welke wet gaat voor op basis van welke 'regel'

1. De Awb gaat voor op basis van algemeen gaat voor bijzonder
2. De vreemdelingenwet gaat voor op basis van bijzonder gaat voor algemeen

Opdrachten

Bespreken opdracht 1 t/m 6 uit boek BOOM / digitaal

De gang van een wetsontwerp

1. Voorbereiding wetsvoorstel op ministerie
2. Bespreking in de ministerraad
3. Advies Raad van State
4. Stemming in de Tweede Kamer
5. Stemming in de Eerste kamer
6. Ondertekening door minister en koning
7. Publicatie in het Staatsblad, daarna treedt de wet in werking

https://www.tweedekamer.nl/zo-werkt-de-kamer/hoe-komt-een-wet-tot-stand

www.tweedekamer.nl

Opdracht

Noem één wet waarvan jij vandaag nog last zou hebben als hij er niet was en motiveer. Voorbeelden:

• Verkeersregels
• Huurrecht
• Privacywetgeving
• Leerplichtwet
• Arbeidsrecht (minimumloon)

Laat 2–3 studenten kort delen.

Doel: ze beseffen dat wetten hun dagelijks leven bepalen.

Opdracht Van nieuws naar wet

Kies een actueel nieuwsbericht waarin een mogelijk nieuwe wet wordt besproken. Voorbeelden:

• Verbod lachgas
• Aangescherpte regels online gokken
• Strengere straffen jonge veelplegers
• Verbod op designerdrugs

Websites

Rijksoverheid – Hoe komt een wet tot stand?

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/wetten-en-regels/hoe-komt-een-wet-tot-stand

Tweede Kamer – Uitleg wetgevingsproces

https://www.tweedekamer.nl

Eerste Kamer – Behandeling wetsvoorstellen

https://www.eerstekamer.nl

Stap 2

Onderzoek het nieuwsbericht. Geef antwoord op de volgende vragen:

1. Over welk wetsvoorstel gaat dit bericht precies?
2. Welk probleem probeert het wetsvoorstel op te lossen?
3. Wie is de initiatiefnemer? Minister? Tweede Kamerlid (initiatiefwet)?
4. In welke fase van het wetgevingsproces bevindt dit wetsvoorstel zich op dit moment? Geef aan waar je dit hebt gevonden.

Tip: Vaak staat in het nieuws: “Het voorstel ligt nu bij…”, “De Tweede Kamer debatteert over…”, “De ministerraad is akkoord…”.

Opdracht: puzzel maken

Maak een puzzel van één hoofdstuk (1 t/m 5)