7.1 Nieuwe ideeen over samenleven

1 / 16
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides en 3 videos.

Onderdelen in deze les

Slide 1 - Tekstslide

Tijdvak 7 Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800

  • Rationeel optimisme en "verlicht denken"dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
  • Voortbestaan van het ancien regime met pogingen om het vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven.

Slide 2 - Tekstslide

Leerdoelen
  • Je kunt het ontstaan van verlichte ideeen beschrijven en verklaren.
  • Je kunt meerdere verlichte ideeen benoemen en uitleggen, waaronder de trias politica en het sociaal contract.
  • Je kunt verklaren waarom verlichte denkers belang hechtten aan onderwijs en de verspreiding van kennis.
  • Je kunt met voorbeelden uitleggen wat verlicht absolutisme inhoudt.

Slide 3 - Tekstslide

Redeneren over de samenleving
  • De wetenschappelijke revolutie bracht veel nieuwe kennis. Veel van deze kennis was tot stand gekomen door onderzoek en logisch redeneren.
  • Filosofen namen deze werkwijze over. Als het gebruik van ratio (verstand) zulke grote gevolgen had, zou dit nou ook niet kunnen gelden voor de studie naar de mensen en samenleving?
  • De overtuiging dat zo een betere en rechtvaardigere samenleving kan worden ontwikkeld noemen we rationeel optimisme.
  • Verlichte filosofen gingen vaak uit van vragen, de waarom vragen.

Slide 4 - Tekstslide

Nieuwe ideeën over samenleven
  • Eeuwenlang werden vragen beantwoord met "het is traditie"of naar het geloof.
  • Verlichte filosofen gingen ervan uit dat er rechten zijn voor alle mensen, universele rechten.
  • Dit zijn rechten die in alle omstandigheden voor iedereen moeten gelden.Dit noem je natuurlijke rechten. Zoals bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting.
  • Natuurlijke rechten zorgen voor meer gelijkheid, aldus de verlichte filosofen

Slide 5 - Tekstslide

Verlichte filosofen
  • Er was onder verlichte filosfen een discussie over hoe de macht verdeeld moest zijn.
  • Volgens Montesquieu moest de macht verdeeld zijn over drie groepen of personen, die elkaar controleren, de kans op machtsmisbruik namelijk een stuk kleiner, Voor hem was de trias politica, het beste middel om een eerlijker machtsverdeling te bereiken.
  • De vraag wie de bestuurders moesten zijn, vond Montesquieu minder belangrijk.

Slide 6 - Tekstslide

Slide 7 - Video

Verlichte filosofen
  • Voltaire zag dat anders, Voltaire vond dat alleen mensen met een goede opleiding konden besturen.
  • John Locke moesten onderling een sociaal contract sluiten.  Dit is een denkbeeldig verslag, waarin wordt besloten dat men een politieke eenheid vormt. Vervolgens konden mensen, die het contract hadden ondertekend, bestuurders kiezen en ook weer afzetten (als ze niet functioneerden.)
  • Rousseau was het eens met Locke, hij benadrukte dat het volk altijd de hoogste macht behield en dat de minderheid moest de macht van de meerderheid moest accepteren.

Slide 8 - Tekstslide

Locke
Voltaire

Slide 9 - Tekstslide

Leren denken
  • Er kwam een encyclopdie waarin alle toen beschikbare kennis en ideeën werden opgeschreven. De Encyclopédie werd ruim verspreid en zorgde ervoor dat de burgerij kennis kreeg van al deze nieuwe kennis.
  • Veel edelen en geestelijken waren niet gelukkig met de Encyclopédie en voelden zich aangevallen.
  • De Encyclopédie bevatte veel kritiek op de privileges van de adel en de geestelijkheid.
  • Een verbod op de Encyclopédie zorgde er alleen maar voor dat deze nog populairder werd.

Slide 10 - Tekstslide

Het titelbald
Allerlei kennis stond in de Encyclopedie, ook praktische kennis

Slide 11 - Tekstslide

Verlichte vorsten
  • Vorsten hoorden ook van de Verlichte ideeën, de meeste vorsten hielden vast aan het absolutisme, de regeringsvorm van het ancien régime.
  • Sommige vorsten stelden wel enkele verlichte ideeën voor. Frederik de Grote zag zichzelf als de eerste dienaar van de staat en het volk met wie hij een sociaal contract had afgesloten. 
  • Frederik regelde wel geloofsvrijheid en verbetering van het onderwijs maar regeerde absoluut zonder inspraak van het volk. Deze vorm van absolutisme wordt verlicht absolutisme genoemd.

Slide 12 - Tekstslide

Verlichte vorsten
  • Ook Catherina de Grote van Rusland vond de ideeën over vrijheid en gelijkheid interessant.
  • Catherina liet een grondwet schrijven, waarin rechten en plichten  waren opgeschreven. 
  • De edelen waren niet gelukkig met deze grondwet. Ze vonden het vervelend dat voor hen de zelfde regels golden als voor de rest van het volk.
  • Omdat Catherina afhankelijk was van de adel, om te kunnen besturen, verdween de grondwet snel.

Slide 13 - Tekstslide

Frederik van Pruisen
Catherina de Grote

Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Video

Slide 16 - Video