Geschiedenis

• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 1

Welkom 1FWekom 1FMemo, Saga

SO 4.1 en 4.2

WELKOM

23 januari 2026

 

   1. Laptop op tafel 

   2. Boek en pen op tafel (dicht)

   3. Toets maken 

    4. Toets ingeleverd? Pak je werkboek en pen.

         Kies:     1. Opdrachten werkboek 4.3 verder maken (blz.187).

                       2 Opdrachten herhaling 4.3. maken (blz. 207).

0

                       2. 

     Agenda    1F                                 SO 4.1 en 4.2                   

FIJN WEEKEND

Allemaal

2.   Afspraken 1F

Wel:

1.   Vaste plek in de klas
2.   Boek en pen op tafel
3.   Les start, monden dicht
4.   Docent geeft instructie, monden dicht
5.   Hand opsteken, bij vraag krijgen en vraag stellen

Jezus werd geboren in Nazareth en is Joods 

Hoe ziet de  samenleving in de middeleeuwen eruit?

Geestelijken

Monniken

priesters

De gewone mensen

Boeren

Adel

Ridders

Koningen

Waar:

West-Europa

Christelijke cultuur

• De christelijke kerk was bij alles in het leven betrokken
• Priesters begeleiden het volk in hun geloof

Stadsrechten

• Een stad met stadsrechten mag een stadsmuur bouwen
• De stad mag zelf rechtspreken, maar een ambtenaar (de schout) van de heer moet wel aanwezig zijn en een deel van de boetes is voor de heer.
• 
  

Wie is de baas?

• De schout is de plaatsvervanger van de heer in de stad bij de rechtspraak
• Samen met de schepenen bepaalde hij de straf.
• Ze kregen advies van een raad.
• De burgemeester (soms meer dan één) was de baas van de raad.

Kaart waarop alle Hanze-steden te zien zijn. De steden van de Hanze lagen vooral in Duitsland. Hier in Nederland waren onder andere de IJsselsteden Kampen en Deventer lid van de Hanze. 

Handelaren van Hanzesteden hadden allerlei voordeeltjes als ze handelden in elkaars steden. Ze betaalden bijvoorbeeld minder tol en belasting. 

Willibrord (+/-658-739): Engelse missionaris 

Bonifatius (+/-675-754): Engelse missionaris 

Germanen

Heidenen = mensen die in natuurgoden geloven

Op bevel van de Frankische koning moeten die bekeren

Missionarissen = monniken die de germanen moesten bekeren

kloosters

• Kloosters hadden verschillende rollen in het christendom zoals
  

1. Opleiden nieuwe priesters
   
2. Zorgen voor reizigers
3. Bestuderen en kopiëren van oude boeken

De Middeleeuwen

De kerk en de geestelijken

De hulp van God

• Het leven van de mensen in de vroege Middeleeuwen was zwaar.
  
• Veel van de dingen om hen heen begrepen ze niet.
  

• Bij ziektes, natuurrampen of hongersnoden vroegen ze God om hulp.
  
• De mensen van de kerk, de geestelijken, hielpen hen hierbij.
  
• Hiervoor moesten de boeren wél belasting betalen...
  

Paleizen...

Tussen 1309 en 1377 woonden de pausen niet in Rome, maar in de Franse stad Avignon. Dit was in die tijd hun paleis, het Palais des Papes.

• De Paus, de leider van de kerk, had in de Middeleeuwen enorm veel macht, soms zelfs meer dan een koning of keizer.

• De Paus en andere hoge geestelijken, zoals bisschoppen, hadden veel grond en woonden in enorme paleizen, vol luxe.

...en kloosters

• Lage geestelijken, zoals priesters, monniken en nonnen, woonden en leefden vaak veel eenvoudiger.

• Monniken en nonnen waren zelf niet rijk, de kloosters soms wél: zij hadden veel grond en kregen pacht van de boeren op hun land.

Begrippen uit deze les

• klooster
• paus
• bisschoppen
• monniken
• nonnen
• geestelijken
• missionaris
• standenmaatschappij

Vroege middeleeuwen

500 - 1000

Motte kasteel

Late middeleeuwen

1100 - 1500

Het Muiderslot

Video

De Middeleeuwen, deel 3: De stad

Hoe zat het ook alweer? 

• In de tijd van Steden en Staten was er veel handel
• Boeren, ambachtslieden en handelaren verkochten hun spullen op de markt. 
• Er was veel vraag en aanbod
• De marktplaatsen groeien uit tot steden (Verstedelijking)

Geschiedenis | De Middeleeuwse Stad

Hoe zat het ook alweer? 

Stadsrechten:

• Recht om zelf wetten en regels te bepalen (Rechtspraak)
• Recht om stadsmuren te bouwen
• Recht om belasting, zoals tol te heffen en te innen. 

Geschiedenis  De Middeleeuwse Stad

Zelfstandige Burgers

• Inwoners van de stad noemen we burgers
  
  

Je werd pas officeel burger van een stad:

• Als je minimaal een jaar en een dag in de stad woonden
• Een beroep had
• En een fors geldbedrag kon betalen 

Geschiedenis  De Middeleeuwse Stad

Met welk stadsrecht heeft deze foto te maken?

Geschiedenis

Uitleg 4.4

Drie Vorsten

Vorst of Vorsten is een ander woord voor;

Koning of Koningen 

Frankrijk: Koning Lodewijk IX

Geschiedenis

Uitleg 4.4

Drie Vorsten

De koningen werden steeds machtiger en rijker. Dit had te maken met de opkomst van steden;

• Verkochten stadsrechten
• Verdienden veel geld aan belastingen

Koninklijk paleis in Parijs (geschilderd rond 1412)

Geschiedenis

Uitleg 4.4

Staatsvorming

• De koningen maakten wetten voor het hele land
• Deze landelijke wetten werden belangrijker dan lokale wetten
  
  

Bijvoorbeeld: De wetten die gelden voor Frankrijk zijn belangrijker dan de weten in Parijs

Staatsvorming

• Dat wil zeggen dat een land steeds meer als een eenheid wordt bestuurd. 
• Koningen maakten zelf wetten en voor mensen golden dezelfde straffen. 

Centralisatie

• Koningen kregen steeds meer macht. ->  land werd op één plek bestuurt. 
• In de hoofdstad werden grote paleizen gebouwd. 

Centralisatie

• Als een land vanuit één centrale plek wordt bestuurd 

Inspraak

• Als je je mening mag geven als een besluit wordt genomen.  

Inspraak

• Burgers wilden meer dan alleen stadsrechten.
• Naast de adel en geestelijkheid mochten burgers ook advies geven
• Burgers moesten belasting betalen (anderen niet)

Kruistocht

• Gewapende tocht van christenen om land op niet-christenen te veroveren. 

Korte video: kruistochten

Klik hier

Aflevering Kruistochten

Klik hier

De eerste kruistochten

Klik hier

Kruistocht

• Jeruzalem was een belangrijke stad voor christenen en moslim. 
• 1095 - de paus wilde dat Jeruzalem bevrijd werd van de moslims. 

Quizlet

Oefenen begrippen 4.2

Klik hier