HC3-VWO6-De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

'De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden



30 september 2021

Hoorcollege Geschiedenis
1 / 24
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 24 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

'De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden



30 september 2021

Hoorcollege Geschiedenis

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Wat was er bijzonder aan de Republiek op politiek en cultureel vlak?

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Actueel

Discussie over de term
'Gouden Eeuw'


Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

De Republiek
De Republiek (1648)
Holland (kaart van Blaeu, gemaakt in 1640)

Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Politiek
Het Binnenhof begin 17e eeuw
De Staten-Generaal

Slide 5 - Tekstslide

Het bestuurscentrum van de Republiek lag (net als nu) in Den Haag. Op het Binnenhof (historische naam: Hof van Holland) vergaderde de Staten-Generaal. Vanaf de 13e eeuw vergaderden de graven van Holland er. Ze hadden er een kasteel gebouwd. De Ridderzaal was het voorportaal van de Rolzaal waar de graven van Holland vergaderden.
Politiek
Statenbond
- samenwerking van onafhankelijke staten die samen een staat vormen.   
- bepaalde zaken, zoals buitenlandse politiek en veiligheid worden gemeenschappelijk geregeld
Holland
Zeeland
Friesland
Overijssel
Groningen
Gelderland
Utrecht

Slide 6 - Tekstslide

De Republiek bestond uit de onafhankelijke gewesten Holland, Zeeland, Utrecht, Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland, plus het landschap Drenthe en de verschillende Generaliteitslanden (Brabant en Limburg)
Politiek
Karel V 
Karel V
Wie had de macht in de Republiek?
> rijke burgers (regenten) (de macht in de steden en de Gewestelijke Staten)

> stadhouder (legeraanvoerder) > prins van Oranje; elk gewest had een stadhouder

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Regenten
Karel V 
Karel V
- voorheen Patriciërs 
- rijke burgers
- bestuurders in de steden





Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Stadhouder
Karel V 
Karel V
- leider van de Opstand
- hoge ambtenaar van de gewesten die namens de Republiek optrad als aanvoerder van leger en vloot
- familie Van Oranje



Slide 9 - Tekstslide

Stadhouders:
Willem van Oranje (1572-1584)
Maurits (1584-1625)
Frederik Hendrik (1625-1647)
Willem II (1647-1650)

1650-1672: Eerste Stadhouderloze Tijdperk

Willem III (1672-1702)

1702-1747: Tweede Stadhouderloze Tijdperk
Bestuur in de Republiek
Staten-Generaal en Gewestelijke Staten

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Staten-Generaal
Karel V 
Karel V
- gezamenlijk bestuur van de Republiek in de Staten-Generaal
- beslissingen over buitenlandse politiek, verdediging en kolonies
- Holland belangrijkste gewest in de Staten-Generaal
- belangrijkste ambtenaar in Holland > raadpensionaris

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Gewestelijke Staten
Karel V 
Karel V
- bestuur van de afzonderlijke gewesten
- beslisten over bijna alles (bv. kerkelijke zaken, rechtspraak, belastingen...)
- adel en regenten hier vertegenwoordigd.

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Godsdienst
Karel V 
Karel V
Religieuze vrijheid
- remonstranten 
- contraremonstranten 
- katholieken: schuilkerken 
- joden: ontstaan van de Portugees-Israëlitische gemeente in Amsterdam (1639




Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Synode van Dordrecht (1618-1619)
Karel V 
Karel V
kerkvergadering om een einde te maken aan het godsdienstig conflict tussen remonstranten en contraremonstranten





Statenbijbel (1637)

De Synode van Dordrecht wilde een Nederlandse vertaling van de Bijbel; in 1626 financierde de Staten-Generaal dit.  
Contraremonstranten 'winnen'

Slide 14 - Tekstslide

Synode van Dordrecht:
strijd tussen Arminius (remonstrant) en Gomarus (contraremonstrant) over interpretatie van predestinatieleer

Arminius: geloof voorwaarde om voor de genade van God in aanmerking te komen.
Gomarus: God laat zijn genade niet afhangen van wat de mens doet.
Johan van Oldenbarnevelt wordt onthoofd (1619) vv
Karel V 
Karel V
13 mei 1619
uitkomst van de machtsstrijd tussen Maurits en Van Oldenbarnevelt
Van Oldenbarnevelt:
- landsadvocaat van Holland
- regent
- voorstander Twaalfjarig Bestand (1609-1621)
- remonstrant
“Maak het kort, maak het kort.”

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Rampjaar (1672)
Radeloos: de regenten wisten niet goed wat te doen.
Reddeloos: de Republiek leek verloren
Redeloos: het volk was (onterecht) woedend op Johan de Witt

De Republiek aangevallen door
Engeland, Frankrijk en Munster/Keulen

Willem III wordt stadhouder

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wetenschap
Karel V 
Karel V
- rechtsgeleerde
- (internationaal oorlogsrecht / zeerecht)
- remonstrant
- veroordeeld tot opsluiting in Slot Loevestein
- ontsnapt met de boekenkist
- leefde daarna in ballingschap
Hugo de Groot
Slot Loevestein

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Kunst
Karel V 
Karel V
Burgerlijke cultuur

Slide 18 - Tekstslide

Burgerlijke cultuur: cultuur die wordt bepaald door burgers
vooral groepsportretten, stillevens, portretten van regenen/rijke families...

tegenover hofcultuur: cultuur die wordt bepaald door de vorst en zijn adellijke hof. 
Rembrandt van Rijn
Karel V 
Karel V

Slide 19 - Tekstslide

Anatomische Les van dr. Nicolaes Tulp (1632)

Nachtwacht (1642)
Johannes Vermeer
Karel V 
Karel V

Slide 20 - Tekstslide

Meisjes met de parel (1665)
Melkmeisje (1658)
Gezicht op Delft (1660)
Straatje (van Vermeer) (1657)
Jan Steen
Karel V 
Karel V

Slide 21 - Tekstslide

'Soo voer gesongen, soo na gepepen' (1663)
Schrijvers en dichters
Karel V 
Karel V
- vrijheid van drukpers
- veel migranten
- gedichten
- toneelstukken
Jacob Cats
Pieter Corneliszoon Hooft
Joost van den Vondel
een van de meest gelezen dichters uit de Gouden Eeuw

Slide 22 - Tekstslide

Vondel: Gijsbrecht van Aemstel (1637), Lucifer (1654)

Cats: didactische gedichten (zoals de frase Kinderen zijn hinderen)

Hooft: Warenar (1616), Hendrik de Groote, zijn leven en bedrijf  (1626)
Samenleving in de Republiek
- kleine groep rijke families (handel, investeringen > hadden macht)
- relatief kleine groep winkeliers en ambachtslieden (maakten en verkochten spullen)
- grote groep loonarbeiders (werkten in loondienst)
- veel armen (werkelozen e.d.)

Slide 23 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat was er bijzonder aan de Republiek op politiek en cultureel vlak?
politiek 
- Republiek werd bestuurd door regenten en de stadhouder
- geen vorst
- Gewestelijke Staten en Staten-Generaal
cultuur
- godsdienst: verdraagzaamheid voor andere geloven (calvinisme leidend)
- wetenschap: nieuwe ontdekkingen tijdens wetenschappelijk revolutie
- kunst: (groeps)portretten, dagelijks leven, landschappen...

Slide 24 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies