Advies op maat voor NTC‑scholen: keuzes rond taalmethode en innovatie

• newEditor
• Nederlands
• Hoger onderwijs

Casusopdracht - Onderwijsadviseur NOB

Advies op maat voor NTC‑scholen

Fee Geerinck

Structuur van het hele proces

Stappenplan

Op gezette tijdens in het proces: sparren met NOB-collega's.

1. Oriënteren met bestuurscollega

2. Kennismaking en verkenning schoolbehoeftes (online gesprek)

3. Voorbereiding op het schoolbezoek (intern en met school)

4. Uitvoeren advies/werksessies op locatie

5. Terugkoppeling na bezoek (evaluatie)

Uitdaging: wat tackle je in online adviesgesprekken en wat behandel je op de dag zelf?

Voorbereiding op het schoolbezoek

• Schoolcontext analyseren: informatie verzamelen via interviews / vragenlijsten

• Inhoud vormgeven met bestuurscollega en schoolleiding

• Praktische voorbereiding bezoek

  • Taakverdeling tussen school, bestuurscollega en mezelf

  • Dagprogramma met een duidelijke structuur opstellen.

Voorbereiding op het schoolbezoek

Te verzamelen informatie

• Huidige methodes en ervaringen met AI-onderwijs (zie kennisnet.nl)

• Teamkenmerken

• Klascontext (leerlingenaantallen & jaargroepen)

• Technologische infrastructuur

• Budget

• Beschikbare lesuren

Structuur van online adviesgesprekken

1. Kennismaken / incheck
   

2. Verwachtingen uitspreken
   

3. Advies geven / overleg in gespreksvorm
   

4. Korte herhaling gesprek & concrete afspraken maken
   (bv. nieuwe online afspraak)

Dagplanning

• Introductie, kennismaking en plenaire opening

• Blok 1: Taalmethode en de toekomst (opdracht 1)

• Blok 2: AI in de praktijk (opdracht 2)

• Blok 3: Differentiatie in de NTC-klas (opdracht 3 - vraag 1)

• Blok 4: afsluitend gesprek met bestuur (opdracht 3 - vraag 2)

• Plenaire afsluiting

Blok 1, 2 en 3 zijn interactieve sessies met leraren waarin ik het voortouw neem.

Blok 4 is een tafelsessie met schoolleiding waarin de bestuurscollega leidend is.

Opdracht 1: taalmethode vernieuwen? Voor het bezoek

• Informatie over huidige situatie (zoals tijdlijn proces SLO en inspectie) in kennisclip / online gesprek
  
  

• Voor- en nadelen blootleggen (in online advies aan schoolleiding of werkgroep)

Samenvatting van wat nieuw is: 

Taalvaardigheden (lezen, stellen, schrijven, spreken, luisteren en taalbeschouwing) worden benaderd als één samenhangend geheel. Begrijpend lezen verschuift van strategiegericht naar betekenisgericht lezen in context. Meer aandacht voor mondelinge taalvaardigheid, taalvariatie en taalbewustzijn en literatuureducatie als kerndoel.

Implicaties voor jullie als team: Curriculum herontwerpen vanuit samenhang; minder losstaande taallessen. Keuze nieuwe taal-/lees-/ (WO-)methode wordt complexer en moet afgestemd worden op de reeds gebruikte methodes. Meer ruimte voor gesprek, schrijven en taal in andere leergebieden.

argumenten vóór en tegen wachten met aanschaf;

Eerst kijken of de leraren eigenlijk wel willen werken met een methode.

Argumenten voor wachten:  

Je kunt de huidige methode nu nog behouden en kijken of je de koppeling kunt maken met de nieuwe kerndoelen? Is dit de kans om het taalonderwijs beter in de NTC-context te laten inpassen? 

De stap maken naar thematische, losse inzetbare modules in plaats van een starre methode. Daar komt ook meer ruimte voor actuele bronnen en meertaligheid vrij.

Uitgeverijen zeggen dat hun nieuwe methodes voldoen al volledig aan de definitieve conceptdoelen beantwoorden, maar dat is niet altijd helemaal zo. 

Argumenten tegen wachten: 

Je kunt nu al een methode aanschaffen. 

Spreek met je uitgever af welke kosten eraan verbonden zijn als er toch nog dingen veranderen in een nieuwe versie.

Afbeelding gegenereerd door AI (NotebookLM)

Opdracht 1: taalmethode vernieuwen?

In werksessie met leraren op locatie

• Vernieuwing inzichtelijk maken

• ! Boodschap: je doet al heel veel, niet alles moet anders

• Concreet aan de slag: hoe sluit ik mijn huidige lespraktijk aan bij de nieuwe kerndoelen? Visueel maken.

Kerndoelen = het "wat"

Samen denken we na over het "hoe"

Taalvaardigheden (lezen, schrijven, spreken, luisteren en taalbeschouwing) worden benaderd als één samenhangend geheel.
Begrijpend lezen = betekenisgericht lezen in context. Meer aandacht voor mondelinge taalvaardigheid, taalvariatie en literatuureducatie.

Samenvatting van wat nieuw is: 

Taalvaardigheden (lezen, stellen, schrijven, spreken, luisteren en taalbeschouwing) worden benaderd als één samenhangend geheel. Begrijpend lezen verschuift van strategiegericht naar betekenisgericht lezen in context. Meer aandacht voor mondelinge taalvaardigheid, taalvariatie en taalbewustzijn en literatuureducatie als kerndoel.

Implicaties voor jullie als team: Curriculum herontwerpen vanuit samenhang; minder losstaande taallessen. Keuze nieuwe taal-/lees-/ (WO-)methode wordt complexer en moet afgestemd worden op de reeds gebruikte methodes. Meer ruimte voor gesprek, schrijven en taal in andere leergebieden.

argumenten vóór en tegen wachten met aanschaf;

Eerst kijken of de leraren eigenlijk wel willen werken met een methode.

Argumenten voor wachten:  

Je kunt de huidige methode nu nog behouden en kijken of je de koppeling kunt maken met de nieuwe kerndoelen? Is dit de kans om het taalonderwijs beter in de NTC-context te laten inpassen? 

De stap maken naar thematische, losse inzetbare modules in plaats van een starre methode. Daar komt ook meer ruimte voor actuele bronnen en meertaligheid vrij.

Uitgeverijen zeggen dat hun nieuwe methodes voldoen al volledig aan de definitieve conceptdoelen beantwoorden, maar dat is niet altijd helemaal zo. 

Argumenten tegen wachten: 

Je kunt nu al een methode aanschaffen. 

Spreek met je uitgever af welke kosten eraan verbonden zijn als er toch nog dingen veranderen in een nieuwe versie.

Opdracht 2: technologie en AI in NTC-context
Rol van NOB

• NOB als expertisecentrum en kennisnetwerk

  • Ondersteunen bij schoolbeleid rond AI

  • Deskundigheidsbevordering:

    • trainingen

    • delen ervaringen

  • Collectieve licenties of gezamenlijk platform
    

• NOB als adviesorgaan

  • Persoonlijke begeleiding van de implementatie AI in het NTC-onderwijs

Opdracht 2: technologie en AI in NTC-context. Ideeën:

• Oplossingen voor NTC-uitdagingen

  • Beperkte lestijd:

    • Interactieve leeromgeving (pre-teaching, flashcards, spreekoefeningen...)

    • Bestaande methodes aanpassen naar NTC-context
      

  • Thematische mismatch

    • AI-teksten genereren over interesses lln.
      

  • Heterogene groepen (zie differentiatie)

Opdracht 2: In werksessie met leraren op locatie

1. Terugblik op online training over AI
   & AI-beleid van de school
   

2. Voorbeelden demonstreren van AI in NTC-onderwijs
   

3. In werksessies aan de slag, voortgaan op vragen/kansen/hiaten uit BLOK 1

   • Faciliteer gesprekken

   • Maak het visueel

   • Inventariseer uitkomst & formuleer doelen

Opdracht 3 - vraag 1: differentiatie

Online leerpad

• Introduceren aan AI-tools zoals Diffit of Khan Academy

  • Teksten en toetsen op verschillende niveaus genereren

Feedback bestaande les op de dag zelf

• Wat doe je al? Waar loop je tegenaan?

• bv. IGDI-model toepassen op lessen

Opdracht 3 - vraag 2: onderwijs op afstand

• Welke partner past het beste bij jullie school?

• Uitrol van dit online onderwijs bespreken

  • Wie gaat dit coördineren vanuit de school?

  • Wat zijn de kosten?

  • Hoe zetten we de uitrol in de tijd?

Opdracht 3 - vraag 2: ondersteuning VO-collega

• Gesprek/advies VO-leraar:

  • Welke vaardigheden/kennis mis je?

  • Bronnen / voorbeelden aanreiken.
    

• Advies aan schoolleiding & leraar:

  • Bijwonen lessen collega's

  • Aanvangsbegeleiding door collega (lesvoorbereidingen laten nakijken)

    • Zijn er uren beschikbaar voor die begeleiding?

Bronnen

• allekerndoelen.nl

• Vernieuwenderwijs.nl

• Rijksoverheid.nl (implementatie kerndoelen) `

• https://www.slo.nl/thema/vakspecifieke-thema/nederlands/taaldomeinen/

• https://www.kennisnet.nl/artificial-intelligence/handreiking-ai-in-het-onderwijs/

• Vlaanderen.be: Digitale ondersteuning bij leerlingen met bijzondere noden.

• file:///Users/fee/Downloads/kennisnet-schoolafspraken-generatieve-ai.pdf 

• Visible Learning, John Hattie (2009)

Bedankt!