(P1) Les 3: Breedte- en Lengtegraden

• Ges
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

Coördinaten.  

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 1

• Thema: Breedte- en lengtegraden
• Benodigde lesmaterialen:
  - Map, pen, laptop

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Soorten kaarten	Kaartelementen	coordinaten	Toets	Platentektoniek	Waterkringloop	Neerslag	Weer Midden-Oosten	SO	Herhaling	PO

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Waar ging de vorige les over?

Terugblik

Terugblik

C                B                C                A        

           Leerdoelen

De leerlingen kennen de volgende breedtegraden en lengtelijn: de Evenaar en de nulmeridiaan. 

Ze kennen de termen noorderbreedte, zuiderbreedte, oosterlengte en westerlengte. 

Ze kunnen deze lijnen en termen op een wereldkaart aanwijzen.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Hoe kunnen we precies aangeven waar iets op aarde ligt?

Wat zijn breedte- en lengtelijnen?

Breedte- en lengtelijnen vormen een vakjespatroon op de wereldkaart.

Ze helpen ons om plaatsen op aarde nauwkeurig te vinden.

 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

De evenaar

De evenaar is de belangrijkste breedtelijn.

Verdeelt de aarde in twee helften:

Noordelijk halfrond en  Zuidelijk halfrond.

Breedtegraad = 0°.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Breedteligging

Evenaar: deelt de wereld in 2 delen

– noordelijk halfrond met de Noordpool

– zuidelijk halfrond met de Zuidpool

Breedteligging = afstand plaats tot de  evenaar in graden (°).

Evenaar 0° | polen 90°.

Noordelijk halfrond: noorderbreedte (N.B.) 
Zuidelijk halfrond: zuiderbreedte (Z.B.).

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

       Noorder- en Zuiderbreedte

Liggen ten noorden of ten zuiden van de Evenaar.

Voorbeelden:

Amsterdam → Noorderbreedte (NB)

Kaapstad → Zuiderbreedte (ZB)

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

     De nulmeridiaan

De nulmeridiaan is de belangrijkste lengtelijn.

Loopt door Greenwich (bij Londen).

Verdeelt de aarde in:

 Oosterlengte (O) en  Westerlengte (W).

Lengtegraad = 0°.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

     Ooster- en Westerlengte

Liggen ten oosten of ten westen van de nulmeridiaan.

Voorbeelden:

Tokio → Oosterlengte (OL)

Rio de Janeiro → Westerlengte (WL)

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Samen vormen ze coördinaten

Elke plaats heeft een breedte- én lengtegraad.

Zo kun je precies zeggen waar iets ligt.

Voorbeeld:

Amsterdam: 52° NB, 5° OL

Kaapstad: 34° ZB, 18° OL

Oefenen

Wijs op de kaart aan:

De Evenaar

De nulmeridiaan

Een plaats op het noordelijk halfrond

Een plaats op het westelijk halfrond

Samenvatting

Evenaar = 0° breedte → Noord / Zuid.

Nulmeridiaan = 0° lengte → Oost / West.

Breedte + lengte = coördinaten van een plaats.

Leg met je eigen woorden uit wat het verschil is tussen noorderbreedte en zuiderbreedte.

Kies een plek op de wereldkaart en geef aan of het noord/zuid en oost/west ligt.

Een plaats met 52° NB en 5° OL ligt

1. Ten zuiden van de Evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan
2. Ten noorden van de Evenaar en ten westen van de nulmeridiaan
3. Ten noorden van de Evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan
4. Ten zuiden van de Evenaar en ten westen van de nulmeridiaan

Een plaats met 34° ZB en 18° OL ligt

1. Ten noorden van de Evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan
2. Ten zuiden van de Evenaar en ten oosten van de nulmeridiaan
3. Ten zuiden van de Evenaar en ten westen van de nulmeridiaan
4. Ten noorden van de Evenaar en ten westen van de nulmeridiaan

Aan de slag

Wat - maak de opdracht 2 en 3 in je werkboek op blz. 18 en 19 

Hoe - Alleen.
Hoelang - 15 min.

Hulp nodig - steek je vinger op 

Klaar - Woordjes leren.

Uitkomst - Bespreek met ander tweetal.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Verwerkingsopdracht

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

De leerlingen kennen de volgende breedtegraden en lengtelijn: de Evenaar en de nulmeridiaan.

Ze kennen de termen noorderbreedte, zuiderbreedte, oosterlengte en westerlengte.

Ze kunnen deze lijnen en termen op een wereldkaart aanwijzen.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

18: Breedtegraad

19: Lengtegraad

20: Evenaar

21: Nulmeridiaan

22: Noorderbreedte

23: Zuiderbreedte

24: Oosterlengte

25: Westerlengte

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Eindslide

Ruimte voor een afsluitend woord.