4.4 Het Ancien Régime

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2

Introductie

Aan het eind van deze presentatie kun je herkennen en uitleggen waarom de Franse Revolutie ontstond en op welke manier de eerste fase verliep.

Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, JdW-map, etui 

De bijnaam van Lodewijk XIV is de 'zonnekoning'. Leg uit hoe je dit terug ziet in het filmpje en leg uit wat dit zegt over zijn macht.

Terugblik-opdracht:

4.4 Ancien Régime

Hoe leefde de Franse bevolking aan de vooravond van de Franse Revolutie?

      Leerdoelen

1. Je kent de betekenis van de volgende begrippen: ‘standenmaatschappij’ en ‘Ancien Regime’. (R)
   
2. Je kan drie kenmerken van het Ancien Régime noemen. (R)
   
3. Je weet wat een standensamenleving is en kent de rechten en plichten van de drie standen in Frankrijk. (R)
   
4. Je kan uitleggen waarom de standensamenleving als oorzaak van de Franse Revolutie gezien kan worden. (T2)
   

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.

Welke kenmerken van het absolutisme zie je in het filmpje?

L'État, c'est Moi

• De wil van de koning is wet. Dit noem je absolutisme. 

• Deze macht is door god gegeven: droit divin (goddelijk recht)

• Zo hoeft dus ook niemand aan de koning te twijfelen...

De Zonnekoning

• Lodewijk XIV (1638-1715) was één van de machtigste koningen van Frankrijk. 
• Hij werd koning toen hij 5 jaar was. 

• Hij zorgde ervoor dat iedereen naar Lodewijk zou luisteren en dat hij de absolute macht had.

Pak je smartphone of tablet en klik op de link om het paleis van Versailles van binnen te bekijken!

Aan de slag

Kenmerken van het Absolutisme:

Politiek	Economisch	Cultureel	Militair
			.

Absolutisme

Kenmerken:

• Trouwe edelen werden beloond met speciale taken en mooie baantjes = voorrechten (= privileges)
• De ambtenaren moesten precies doen wat de koning wilde
  
• Het gewone volk had niets te vertellen
  
• Mensen mogen geen kritiek hebben
  
• De koning, geestelijken en de ambtenaren leefden in grote rijkdom
  

Paleis Versailles in cijfers 

• 700 kamers
  
• 2513 ramen
  
• 1252 open haarden
  
• 70 trappen
  
• 6000 schilderijen
  
• 800 hectare tuin
  
• 200.000 bomen
  
• 210.000 bloemen (ieder jaar)
  
• 40 kilometer ommuring
  
• 55 vijvers, 600 fonteinen
  
• 5570 meter is de omtrek van het kanaal
  
• 600 plaatsen in de stallen
  
• 35.000 arbeiders (nu: 900 mensen)
  
• 2 miljard euro bouwprijs
  
• 135 miljoen euro restauratiekosten
  

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Lodewijk XIV

Lodewijk XIV ging rare dingen doen : 

• Eigen bijnaam: le Roi Soleil ("De Zonnekoning").
• Bouwen van een gigantisch paleis (Versailles)
• Hij bepaalde de godsdienst van Frankrijk: katholicisme.
  
• Al het geld ging naar de eigen spaarpot toe.
  
• Economie ging slecht: giga-jaloers op Nederland! Daarom bedacht hij het Mercantilisme
  

Ideeën van de Verlichting

L'État, c'est Moi

• De wil van de koning is wet. Dit noem je absolutisme. 
  

• Lodewijk XIV was een Franse koning met asolute macht. 
• Deze macht is door god gegeven: droit divin (goddelijk recht)

• Zo hoeft dus ook niemand aan de koning te twijfelen...

Ancien Régime

Frankrijk in de 18e eeuw: Ancien Régime

• Absolute vorst
  
• Standenmaatschappij
  
• Privileges
  

Pak je smartphone of tablet en klik op de link om het paleis van Versailles van binnen te bekijken!

Standenmaatschappij

• Sinds de middeleeuwen was de Franse samenleving verdeeld in 3 standen: 'bidders, strijders en werkers'

• Over deze verdeling kon niet worden getwijfeld: God had dit zo bepaald.

De 1e stand

• De geestelijkheid: de mensen van de kerk. Zij zorgden dat de mensen in de hemel zouden komen. De hoge geestelijken woonden in grote paleizen en hadden vooral rechten (en maar weinig plichten).
  

• De geestelijken bezaten veel grond: het waren grootgrondbezitters

De 2e stand

• De edelen: de mensen van adel. Zij zorgen voor het bestuur en de verdediging van het land. Zij woonden in grote paleizen en hadden vooral rechten (en maar weinig plichten).
  

• De koning vertrouwde hen niet: daarom mochten (moesten!) ze bij hem in de buurt wonen. Zo kon hij ze in de gaten houden.
  

De 3e stand

• De boeren en de burgers. Eigenlijk iedereen die niet bij de 1e of 2e stand hoorde. Daarom waren er in de 3e stand ook grote verschillen. Zo had je de rijke burgerij, de bourgeoisie. Dit waren mensen met een eigen bedrijf of een diploma.

• De 3e stand had alle plichten: zij moesten bijvoorbeeld wél belasting betalen.

Standensamenleving

Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Chromebook, JdW-map, etui 

Eén van de prestigieuze baantjes aan het hof van Lodewijk XIV was die van Le Grand Maître de la Garderobe – de persoon die verantwoordelijk was voor het helpen aankleden van de koning. Dit werd als een enorme eer beschouwd en was alleen weggelegd voor leden van een bepaalde stand. Van wie was dit baantje?

Terugblik-opdracht:

Waarom zou Lodewijk XIV edelen zulke baantjes geven? Wat zou het effect hiervan zijn op hun macht en invloed?

Koning Lodewijk XIV stond bekend als een absolute vorst. Hij regeerde met een ijzeren hand en wist de adel aan zich te binden door hen luxe en invloedrijke – maar soms ook bizarre – baantjes te geven aan het hof in Versailles. Hierdoor zorgde hij ervoor dat de adel dicht bij hem bleef en geen tijd had om zich met politiek of opstanden bezig te houden.

4.4 Ancien Régime

Hoe leefde de Franse bevolking aan de vooravond van de Franse Revolutie?

      Leerdoelen

1. Je kent de betekenis van de volgende begrippen: ‘standenmaatschappij’ en ‘Ancien Regime’. (R)
   
2. Je kan drie kenmerken van het Ancien Régime noemen. (R)
   
3. Je weet wat een standensamenleving is en kent de rechten en plichten van de drie standen in Frankrijk. (R)
   
4. Je kan uitleggen waarom de standensamenleving als oorzaak van de Franse Revolutie gezien kan worden. (T2)
   

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.

Aan de slag

Kenmerken van het Absolutisme:

Politiek	Economisch	Cultureel	Militair
			.

Lodewijk XIV

Lodewijk XIV ging rare dingen doen : 

• Eigen bijnaam: le Roi Soleil ("De Zonnekoning").
• Bouwen van een gigantisch paleis (Versailles)
• Hij bepaalde de godsdienst van Frankrijk: katholicisme.
  
• Al het geld ging naar de eigen spaarpot toe.
  
• Economie ging slecht: giga-jaloers op Nederland! Daarom bedacht hij het Mercantilisme
  

Leg uit waarom deze bron bij het absolutisme past.

Bestaande uit:

Geestelijken

Adel

Bourgeoisie

Boeren

Eerste stand

Tweede stand

Derde stand

Aan de slag

De inwoners van Frankrijk waren vanaf de Middeleeuwen verdeeld in drie groepen, die ze standen noemden. Alleen de koning hoorde niet bij een stand: hij was hoger dan alle standen.

1. Vul het schema op het antwoordblad zo in:

a. Schrijf de naam en het beroep van de personen over van de kaartjes.

b. Schrijf de stand op waar de persoon bij hoorde.

c. Schrijf op of je denkt dat de persoon rijk of arm was.

d. Schrijf op welke plichten de persoon had door de stand waartoe hij/zij behoorde.

e. Schrijf op welke rechten de persoon had door de stand waartoe hij/zij behoorde.

f. Schrijf op of je denkt dat de persoon veel of weinig macht had.

2. Kleur nu de rij van de personen uit de eerste stand rood, uit de tweede stand blauw en uit de derde stand groen.

Jean-Paul: Priester in Calais

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Pierre: Een boer in de buurt van Bordeaux

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Maxime: Succesvol handelaar in Parijs

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Franc dur Rouge: Slager in Parijs

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Sara de bourbon: Barones van Orange

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Jean: Timmerman in Normandië

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Marise Chardonay: Dochter van een hertog

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Jean-Marc: Monnik in Macon

1. 1e stand
2. 2e stand
3. 3e stand

Standensamenleving

Wat is de boodschap van de tekenaar?

Hoe bereik je het volk?

• Niet iedereen kon lezen, zeker niet in de 3e stand. 
• Maar spotprenten? Die begreep iedereen!

• Deze spotprenten werden meestal gemaakt door de bourgeoisie.
  

Geestelijkheid

De 1e stand

Adel

De 2e stand

De 3e stand

Alle mensen die niet bij de 1e of 2e stand horen.

    Begrippen uit deze les

• Ancien Regime
• Absolutisme
• Standensamenleving

      Leerdoelen

1. Je kent de betekenis van de volgende begrippen: ‘standenmaatschappij’ en ‘Ancien Regime’. (R)
   
2. Je kan drie kenmerken van het Ancien Régime noemen. (R)
   
3. Je weet wat een standensamenleving is en kent de rechten en plichten van de drie standen in Frankrijk. (R)
   
4. Je kan uitleggen waarom de standensamenleving als oorzaak van de Franse Revolutie gezien kan worden. (T2)
   

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.

Proeftoets PTO 2

→Sleep de onderdelen naar de juiste plek

Protestant

Katholiek

Maarten Luther

De Paus

Aflaten

Bijbel in volkstaal

Latijnse kerkdienst

Sober

Beeldenverering

Reliekenverering

'Kale' kerk

Beelden in de kerk

'Magische' handelingen

Sobere handelingen

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden ontstond in?

1. 1579
2. 1581
3. 1588
4. 1648

Leg uit waarom Amsterdam en Antwerpen door hun ligging belangrijke handelssteden konden worden.

Waarom werd de Oostzeehandel de moedernegotie genoemd?

Leg met behulp van bron 1 uit dat de VOC in de 17e eeuw naast economische ook politieke rechten had.

Leg uit waarom deze bron een goed voorbeeld is van de godsdienstpolitiek van de Republiek.

De bijnaam van Lodewijk XIV is de 'Zonnekoning'. Leg uit wat dit zegt over zijn macht.

Noem drie kenmerken van het Ancien Regime.

Verlichting

Ancien Regime

rationalisme

traditie

gelijkwaardigheid

volkssoevereiniteit

onderzoek en experiment

standenmaatschappij

absolutisme

rechten en privileges