Leren leren: les 3: Actief ophalen

• newEditor
• Leren leren
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Domeinoverschrijdend
• Leerjaar 7

LEREN LEREN

LEREN PLANNEN - LEREN LEREN – LEREN LEVEN

“Leer niet alleen om te lezen. Leer om vragen te stellen over wat je leest.”

– George Carlin -

Les 3: Actief ophalen

Hoe weet ik of ik leerstof écht ken?

1

Wat is actief ophalen?

2

Waarom werkt het?

3

Welke werkvormen kan ik gebruiken?

4

Welke manier past bij mij?

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat actief ophalen is en verschillende manieren gebruiken om mezelf te testen.

START • ZONDER KIJKEN

Stap 1

Schrijf drie dingen op die je nog weet over het geheugen.

Stap 2

Teken daarna het geheugenmodel zo goed mogelijk uit je hoofd.

Stap 3

Vergelijk daarna kort met je buur.

3

3

Stap 4

Neem je cursus erbij en controleer. Vul aan waar nodig.

LEERSTRATEGIE 1 • ACTIEF OPHALEN

Wat betekent het?

1

Je haalt informatie actief uit je langetermijngeheugen.

2

Je probeert eerst zélf: wat weet ik nog?

3

Vergeten hoort erbij: je moet soms echt graven.

4

Regelmatig ophalen helpt kennis steviger beschikbaar te maken.

Kernidee

Belangrijk: eerst ophalen, daarna pas controleren in je cursus of notities.

4

6

WAAROM IS ACTIEF OPHALEN BELANGRIJK?

De link met het geheugenmodel van vorige les.

1

2

3

4

KENNIS OPSLAAN Leren stopt niet bij informatie bekijken.

VERGETEN

Een deel van wat je leerde wordt moeilijker bereikbaar.

OPHALEN

Je probeert de kennis opnieuw uit je langetermijngeheugen te halen.

Door dit regelmatig te doen, oefen je het terugvinden van de leerstof.

Actief nadenken is dus belangrijker dan alleen opnieuw herkennen wat er op je blad staat.

5

7

HOE KAN IK ACTIEF OPHALEN?

Er is niet één vaste werkvorm.

Ophalen vraagt meer inspanning dan herlezen. Die inspanning versterkt je geheugen en maakt zichtbaar waar nog gaten zitten. Kijk pas na je poging in je cursus.

HOE?

• Bestudeer een klein deel van je cursus.

• Sluit je cursus af of dek de antwoorden af.

• Schrijf, vertel of beantwoord wat je nog weet.

• Kijk pas daarna na.

• Verbeter fouten en vul ontbrekende informatie aan in een andere kleur.

• Haal moeilijke leerstof enkele dagen later opnieuw op.

Belangrijk: tijdens het ophalen mag je niet in je cursus kijken. Iets herkennen betekent niet dat je dit zelfstandig kent!

6

8

HOE KAN IK ACTIEF OPHALEN?

Mogelijke werkvormen

1

Braindump: schrijf alles op wat je nog weet.

2

Blik terug: beantwoord vragen over eerdere leerstof.

3

Flashcards: antwoord eerst, draai daarna om.

4

Overhoren: laat iemand vragen stellen, jij antwoordt zonder cursus.

7

8

5

6

Vraagverdieper: stel jezelf 5W1H-vragen

Beantwoord open oefenvragen of leg de leerstof in eigen woorden uit.

7

Maak zelf oefen- en toetsvragen: beantwoord ze later zonder je cursus.

8

Gebruik je Cornell-notities: bedek de kolom met aantekeningen en leg de kernwoorden uit de linkerkolom uit.

WERKVORM 1 • BRAINDUMP

Werkblad p. 13

LEREN LEREN • LES 3

Kies een recente les Nederlands of geschiedenis.

Cursus en notities dicht.

STAP 1

Schrijf 5 minuten lang alles op wat je nog weet.

STAP 2

Pas na de braindump controleer je wat klopte en wat ontbrak.

STAP 3

Woorden, begrippen, voorbeelden, verbanden, tekeningen: alles mag.

NA DE BRAINDUMP

Controleer nu met je cursus of notities.

LEREN LEREN • LES 3

Markeer wat correct was.

WAT WIST IK?

Vul in een andere kleur aan.

WAT ONTBRAK?

Bekijk je braindump opnieuw en lees actief.

WAT NU?

Een braindump is geen samenvatting maken. Je gebruikt géén bron tijdens het ophalen.

WERKVORM 2 • CORNELL-METHODE

Werkblad p. 14

LEREN LEREN • LES 3

Cornell verdeelt je blad in: onderwerp, kernwoorden/vragen, notities en een korte samenvatting.

CORNELL OM TE NOTEREN

Je ordent informatie tijdens of na een les.

Je schrijft niet alles letterlijk over, maar selecteert.

Je maakt de structuur van de leerstof zichtbaar.

CORNELL: NOTEREN ÉN STUDEREN

Dezelfde bladindeling, twee verschillende doelen.

LEREN LEREN • LES 3

Wat je nog weet

Tijd

Zonder opnieuw gebruiken of ophalen zakt wat je nog weet.

Dit is een vereenvoudigd model van vergeten.

PROBEER CORNELL

Kies een andere les dan bij je braindump.

LEREN LEREN • LES 3

1

Nederlands • Epiek

2

Geschiedenis • Biologie

3

Gedragswetenschappen • Natuurwetenschappen

4

Vul werkblad p. 14 in als Cornell-notitie.

Klaar? Dek de rechterkolom af en gebruik je kernwoorden om jezelf kort te testen.

BRAINDUMP OF CORNELL?

Beide kunnen actief ophalen ondersteunen, maar ze starten anders.

LEREN LEREN • LES 3

BRAINDUMP

Je begint met een leeg blad.

Je bron is dicht.

Doel: ontdekken wat je zelf nog kunt ophalen.

CORNELL

Je maakt eerst gestructureerde notities.

Later dek je de notities af en test je jezelf met kernwoorden/vragen.

Doel: noteren én later actief studeren.

WERKVORM 3 • BLIK TERUG

Werk samen met je buur.

LEREN LEREN • LES 3

STAP 1

Kies samen één vak.

Neem leerstof van een vorige les.

Cursus en notities blijven dicht.

STAP 2

Maak de opdrachten van Blik terug.

Leg begrippen uit, maak vragen voor elkaar en gebruik kleine tekeningen of icoontjes.

Controleer pas op het einde.

THUISOPDRACHT • VRAAGVERDIEPER

Kies samen één vak waarvoor je dit gaat testen.

Je probeert deze werkvorm thuis. Je brengt dit blad volledig ingevuld de volgende les mee om af te geven.

LEREN LEREN • LES 3

NOG EEN MANIER: LAAT AI JE TESTEN DOOR AI – p. 12

Gebruik AI pas nádat je zelf hebt gestudeerd.

LEREN LEREN • LES 3

☐

PROMPT • Check of ik het écht snap

☐

PROMPT • Lege-blad test

☐

PROMPT • Start altijd met herhalen

☐

PROMPT • Snelle start / voorkennis ophalen

VOLGENDE LES: LEERSTRATEGIE 2 • SWITCH & HUSSEL

☐

PROMPT • Leg het simpel uit