Kijk|Kunst 2023-2024 / Taartrovers / Les 2

• filmeducatie
• Mediawijsheid
• +1
• Basisschool
• Groep 1,2

Introductie

Filmles van 50 minuten voor groep 1 t/m 2 van het primair onderwijs. Aanbod Kijk|Kunst schooljaar 23-24 De wereld is in beweging en ook Kijk|Kunst staat niet stil. Film, en in bredere zin beeld, is niet meer weg te denken uit onze samenleving. Beelden kijken, maken, delen: het speelt een enorme rol in het leven van kinderen en jongeren. Daarom is het belangrijk om met leerlingen stil te staan bij wat ze zien en hoe ze kunnen kijken. Met ingang van schooljaar 2023-2024 maakt film onderdeel uit van de programmering van Kijk|Kunst. Voor de verschillende doelgroepen is een project samengesteld dat bestaat uit 3 lessen. In iedere les staat een korte film centraal. Bij groep 3-4 en 5-6 wordt de eerste les begeleid door een vakdocent film. Het programma is zorgvuldig samengesteld uit verschillende soorten (genres) en verschillende verhalen die aansluiten bij de leef- en belevingswereld van de leerling. Ook film is een kunstvorm om naar te kijken. Film vertelt niet alleen een verhaal (een herkenbaar verhaal, of juist het verhaal over iemand anders), maar heeft ook verschillende manieren en middelen om betekenis over te brengen. Geen beeld in een film is daar ‘per ongeluk’ terechtgekomen. Film is een kunstvorm waarin vorm, kleur, beweging, licht en donker, dialoog en muziek bij elkaar komen. Net zoals er veel stijlen in de beeldende kunst zijn, en veel genres in theater en muziek, kent ook film veel verschijningsvormen. Omdat beeld overal in de wereld van de leerling voorkomt, zou je denken dat iedereen kan kijken naar film. Maar wat zie je precies en hoe kun je kritisch en tegelijkertijd vol verwondering kijken? Hoe kijk je naar film in verschijningsvormen die je nog niet kent? Kortom: hoe leer je film ‘spreken’? Dat leren de leerlingen in de filmprojecten van Kijk|Kunst! De lessen bieden handvatten om te leren kijken naar wat je ziet en er over in gesprek te gaan. Ook gaan de leerlingen aan de slag met doe-opdrachten om meer betekenis te geven aan wat ze hebben gezien. We wensen de leerlingen een prachtige reis door de wereld van internationale cinema!

Instructies

Lesdoelen

• Leerling kan in eigen woorden uitleggen hoe fantasie elementen in de film zijn verbeeld.
  
• Leerling kan de gevoelens verwoorden die de filmervaring teweeg brengt.

De filmles is geschikt voor groep 1 en 2. Voor de allerkleinsten kun je sommige vragen weglaten en voor de oudere groepen kun je juist dieper op vragen ingaan. 

 

Werkbladen

Doe-opdracht Film en geluid.pdf

GROEP

1 - 2

Kijk|Kunst  

Monsieur Carton

Les 2: Film en geluid

Voorbereiding

Het is fijn om de les vooraf al een keer door te nemen. De materialen voor de doe-opdracht bij slide 9 vind je in de lesbrief. Download hiervoor doe-opdracht les 2 Film en geluid.

Thema Spelen met geluid

Geluid speelt een belangrijke rol bij het ervaren van film. Door het geluid weg te laten of juist alleen het geluid te laten horen, ervaren de kinderen spelenderwijs de kracht van geluid bij film.

kijken

Dit is een kijkopdracht

vraag

Dit is een vraag

Legenda

doen

Dit is een doe-opdracht

luisterfragment

Legenda
LessonUp maakt gebruik van icoontjes, deze worden hotspots genoemd. Een hotspot kun je aanklikken voor meer informatie. Als er een icoon in beeld staat kun je erop klikken. Er zijn kijk-, luister-, vraag- en doe-opdrachten.

Heb je nog niet eerder met LessonUp gewerkt? Hier vind je aanvullende informatie.

Behandel de vraag, kijk naar een aanvullend fragment of krijg meer informatie.

Wat weten de leerling nog van les 1?

Stel vragen aan de leerlingen om te ontdekken wat ze nog weten; 

• Wie zie je hier? 
• Welk avontuur beleefde hij de vorige keer? 
• Hoe heb je met schaduw en licht gespeeld?
  
  
• Wat heb je ontdekt over schaduw en licht?
  Je kunt zelf schaduw maken door iets voor het licht te houden. Je kunt de schaduw over de muur laten bewegen als je de lamp beweegt. Je hebt zelf ook een schaduw. De schaduw kan groter en kleiner worden et cetera.

Film kijken

Neem de leerlingen, net als bij les 1, mee in de fantasie van het film kijken in een echte bioscoop. Laat hen fantaseren dat ze weer in grote, rode, zachte bioscoopstoelen zitten, zodat de filmbeleving al voorafgaand aan de film begint. 

Herhaal het bioscoopritueel uit les 1:

1. Zet het geluidsvolume vooraf op goed hoorbaar niveau
2. De gordijnen gaan dicht 
3. De lamp gaat uit 
4. De film kan beginnen!
5. Start nu de film Lancering

Kijk de film in zijn geheel. Veel kijkplezier!

Wat heb je gezien?

Wat heb je gehoord?

Wat zegt Monsieur Carton altijd als het misgaat? 

Gesprek in de klas
Bespreek met de leerlingen wat ze hebben gezien. Gebruik hiervoor de vragen in deze slide. Neem de vrijheid om zelf vragen aan te vullen. Geef de leerlingen de ruimte om te vertellen. Dit geeft inzicht in hun belevingswereld. 

Vraag door op de antwoorden die ze geven. 

• Waar zag je dat aan? 
• Waarom is dat zo? 

Bij de vraag over het geluid kun je hen op weg helpen door te vragen naar de verschillende voertuigen.

• Welk geluid maakt de boot? 
• En de auto van Monsieur Carton? 
• En welk geluid maken de slagbomen?

Speel het luisterspel. Kun je horen waar het geluid vandaan komt? 

Spelopdracht

Kijken en spelen
We introduceren met deze korte spelopdracht het thema spelen met geluid.

Spelopdracht

1. Vraag de leerlingen of ze hun ogen dicht kunnen doen en hun oren wagenwijd open kunnen zetten.
   
2. Loop door de klas en ga op een plek staan.
   
3. Maak zachtjes het geluid: toet, toet. 
   
4. De leerlingen moeten door goed te luisteren, raden waar het geluid vandaan komt en aanwijzen (met hun ogen dicht) waar ze denken dat je staat. 

Tip Je kunt het steeds een beetje moeilijker maken door het toetergeluid afwisselend hard, zacht of heel zacht te maken. 

Staan alle oren goed open? Dan kun je met het luisterfragment op de volgende slide beginnen!

We gaan nu luisteren naar een stukje van de film. Welke geluiden kun je allemaal ontdekken?

Luisteropdracht

Luisteropdracht
Je gaat luisteren naar een fragment uit de film. 

1. Vraag de leerlingen weer om hun ogen dicht te doen en hun oren wagenwijd open te zetten. 
   
2. Start nu het luisterfragment door op het icoontje van de koptelefoon te klikken.
   
3. Laat de leerlingen na afloop om de beurt vertellen welke geluiden ze hebben gehoord. Laat ze hun hand opsteken als ze iets willen vertellen. Zorg dat verschillende leerlingen aan de beurt komen. 
4. Vraag door als een leerling een geluid benoemt. Weet je nog wat er in de film gebeurde bij dit geluid.

Kies een van de geluiden die je net hebt gehoord. 

Kun je dit geluid zelf maken met je stem?

Geluiden maken
De vragen op de slide nodigen uit om de leerlingen te laten experimenteren met hun eigen stem. 

Veel geluiden in Monsieur Carton zijn gemaakt met stemmen. De leerlingen gaan dit spelenderwijs ontdekken door de geluiden zelf met hun stem te maken. Als ze als antwoord op de vragen het geluid benoemen, vraag hen dan of ze dit geluid ook zelf kunnen nadoen met hun stem. 

Bijvoorbeeld: 

• Hoe klinkt het autootje van Monsieur Carton? 
• Wat hoor je als je de vuurtoren ziet? 
• Welk geluid maakt de boot?
  

Spelopdracht

Speel Commando Pinkelen met geluiden van Monsieur Carton. 

Spelopdracht

Je speelt het spel ‘Commando Pinkelen’ met geluiden van Monsieur Carton. Jij geeft de verschillende commando’s, de leerlingen voeren dit commando uit.

1. Commando Monsieur Carton
   leerlingen roepen ‘Oeh la la!’
   
2. Commando Toet toet 
   leerlingen slaan met hun handen op de tafel
   
3. Commando Rijden 
   leerlingen doen alsof ze hun handen aan het stuur houden en maken het geluid van de auto van Monsieur Carton 'Brrrrrrrrrrrrrrrr'
   
4. Commando Slagboom
   leerlingen roepen ‘tingelingeling’, strekken hun handen in de lucht en laten hun armen als slagbomen naar elkaar toe zakken tot de slagbomen gesloten zijn
   
5. Commando Vuurtoren
   leerlingen maken het geluid dat je hoort in de film bij de vuurtoren 'Aaaaaaaah!'
   

Oefen eerst de verschillende commando’s met de leerlingen. Daarna kan het spel beginnen. Als het goed gaat kun je de commando’s steeds sneller geven. 

Gaat het goed? Roep dan eens: Vuurtoren. De leerlingen maken alleen het vuurtorengeluid als je er 'commando' voor zegt. 

Doe-opdracht

Geluid maken bij de film

Doe-opdracht

Download doe-opdracht les 2 Film en geluid.

In de opdracht vind je de uitleg + een lijst van de benodigde materialen.

Einde

Einde van de les

Dit is de laatste slide van les 2 Film en geluid. Vertel de leerlingen dat er hierna nog 1 filmles van Monsieur Carton komt.

Verder kijken 

Op slide 11 van deze les, vind je een extra avontuur van Monsieur Carton. Deze kunnen jullie kijken op een ander moment. Bijvoorbeeld tussen les 2 en 3. Elke film van Monsieur Carton duurt 2 minuten. Kort maar krachtig. Het is leuk en leerzaam om de 6 films van Monsieur Carton die bij deze lessen horen, meerdere keren met de leerlingen te kijken. Zo kunnen de leerlingen telkens weer iets nieuws ontdekken en nog dieper in de wereld van Monsieur Carton duiken.

Let op!

Vraag de leerlingen voor de volgende les een grote kartonnen doos mee te nemen. Deze hebben ze nodig om hun eigen kartonnen auto te bouwen.

Tip Zorg alvast voor een paar extra dozen zodat de kinderen die het zijn vergeten er ook eentje hebben. 

Tip Dit is een extra avontuur van Monsieur Carton. Deze film kunnen jullie kijken op een ander moment, bijvoorbeeld tussen les 2 en 3 zodat de leerlingen nog een keer samen met Monsieur Carton op pad gaan. Bij deze film zijn geen opdrachten of vragen. Bon voyage!