Cultuur bij de oude Grieken

• newEditor
• Geschiedenis
• Secundair onderwijs

Cultuur bij de oude Grieken

• samenhorigheidsgevoel

• ontstaan van filosofie

• architectuur

Korte herhaling van de economische

situatie & woordenschat

=> beter begrip van de evolutie van de cultuur

Woordenschat 1

nederzetting, stadstaat

zonder of met heel weinig contacten met een ander polis, zelfvoorzienend

economie gebaseerd op landbouw

push-factoren

pull-factoren

ander woord voor landbouwsamenleving

regio/stad waar je je gaat vestigen, om daar je leven te herstarten, met je eigen taal, boeken, regels en wetten

kolonie

Redenen die mensen duwen om hun polis te verlaten en zich ergens anders te installeren

Redenen die mensen aantrekken om zich ergens te vestigen/installeren

polis

gesloten economie

lanbouweconomie

rurale samenleving

Het Griekse kerngebied, vóór de kolonisatie

• Gezonde bevolking

• Gesloten landbouweconomie

• Ruileconomie

=> bevolkingsgroei

=> beroepsspecialisatie

=> hongersnood en nood aan grondstoffen

=> sociale spanningen

=> vertrek vanuit kerngebied naar nieuwe regio's

800 vC ~ 600 vC

Belang van de kolonies

• Grieken verhuizen buiten het Griekse kernland met al hun hebben (leurs avoirs)

  • familie

  • wetten

  • taal

  • cultuur

  • waarden

• Kolonies = Griekse wereld buiten het kernland

vanaf +/- 700 vC

Wat betekent "akropolis"

A

tempel voor de lokale god

B

versterkte heuvel

C

huis van de leider van de polis

D

plaats waar de burgers naar het theater mogen

Wat betekent "autarkie"?

Verbind de termen met de juiste uitleg

Vrijheid van controle door een andere staat of macht.

Een onafhankelijke staat bestaande uit een stad en het omliggende gebied.

Economische onafhankelijkheid; zelfvoorzienend zijn zonder hulp van buitenaf.

Een centrale plaats in een Griekse stad waar mensen samenkwamen voor handel en politiek.

Onafhankelijkheid

Stadstaat

Autarkie

Agora

Heb je alle woordjes goed begrepen en onthouden?

CULTUUR

Welke factor bevorderde de samenhorigheid in Griekenland?

A

de politieke conflicten

B

de regionale verschillen

C

de economische ongelijkheid

D

het gedeelde taalgevoel

Wat betekent "samenhorigheid" voor jou of volgens jou?

Wat zorgde voor vlotte communicatie bij de oude Grieken?

A

de verspreiding van de taal

B

de opkomst van de steden

C

de invloed van Rome

D

de ontwikkeling van het schrift

Dankzij welk middel werd de taal het best verspreid?

A

Dankzij de mensen en de verhalen die ze kenden

B

Dankzij de boeken die ze lazen

C

Dankzij de nieuwe landbouwtechnieken

D

Dankzij hun oorlogen

Ben je mee met de woordenschat?

Mythes en verhalen

bedoeling:

• gemeenschappelijke taal

• gemeenschappelijke waarden

doelpubliek:

• griekse elite (krijgers)

belangrijkste bron:

• Homerus => de Ilias en de Odyssee

Wat zijn gedeelde waarden van de oude Grieken? (meerdere antwoorden mogelijk)

A

Individualisme

B

Vriendschap

C

Welwillendheid

D

Eer

Welke waarde was belangrijk voor de Grieken?

A

Onverschilligheid

B

moed en dapperheid

C

gehoorzaamheid aan de goden

D

vaderlandsliefde

Ben je mee met de woordenschat?

Woordenschat

obéissance

patriotisme

courage

exceller

gehoorzaamheid

vaderlandsliefde

moed & dapperheid

uitblinken

Hoe werden mythen verspreid onder de bevolking? (meerdere antwoorden mogelijk)

A

Via schriftelijke documenten

B

Door mondelinge traditie

C

Via sociale media

D

Theaterstukken

Woordenschat

les sciences

immortel

décision

le dieu suprême

regner sur

arriver

mariage

arbre généalogique

pendant des siècles

influence

la raison

sagesse

justice

phénomènes naturels

la base

Term

Betekenis

wetenschap =

onsterfelijk=

beslissingen=

oppergod van de hemel=

heersen over=

terecht komen=

huwelijk=

stamboom=

eeuwenlang=

invloed=

verstand=

wijsheid=

rechtvaardigheid=

natuurverschijnselen=

grondslag

De rol van religie en filosofie

Slide tekst

Mythe of filosofie? Memoria pg 47

buitenechtelijk: hors mariage

aan de borst leggen: mettre au sein

wakker schrikken: se réveiller en sursaut

zuigende mond: la bouche têtant

tepel: mamelon

de melk was toegeschoten: le lait était monté

spoot (spuiten): gicler

stervelingen: les mortels

bleke schijnsel: phénomène diffus

Melkweg volgens mythologie

Melkweg volgens de wetenschap

gasbol: boule de gaz

spiraalvormig: en forme

de spirale

zonnestelsel: système

solaire

sterrenhemel: le ciel

étoilé

Wat is het verschil tussen een mythe en wetenschap?

Maak deze oefn in je Memoria, pg 48

Bekende Griekse filosofen

vragen blijven stellen, "ik weet dat ik niets weet" (socratische methode), wijsheid = erkennen dat je niet alles weet

vragen over betekenis van waarden zoals vriendschap, rechtvaardigheid, bestuursvormen, parabel van de grot

probeert natuurverschijnselen te verklaren door wiskundige formules en natuurkunde te ontwikkelen

door nauwkeurig waar te nemen (observer), kan je antwoorden vinden.

studie van het menselijk lichaam

Archimedes (+/- 250 vC)

Pythagoras (+/- 540 vC)

Aristoteles (+/- 350 vC)

Hippocrates (+/- 400 vC)

Socrates (+/- 420 vC)

Plato (+/- 375 vC)

Woordenschat bij de mythe van Delphi

orakel: plaats waar de goden konden worden geraadpleegd om te weten hoe het verder zou gaan

Delphi: Griekse polis, waar het bekendste orakel was

waarzegster: kan de toekomst voorspellen

navel: nombril, dus het centrum of het middelpunt

adelaar: aigle

Memoria pg 54-55

Religie bij de oude Grieken

Ontstaan van de filosofie

Waaraan doen deze 2 termen jou denken? Schrijf per term 1 woord op.

Ben je mee met het verschil tussen wetenschap en filosofie?

Kenmerken van de godsdienst bij de oude Grieken

1. Beleving van de godsdienst

   • individueel

   • familiaal

   • met de polis

2. Verspreiding van de godsdienst

   • kerngebied van de Hellas

   • kolonies van de Hellas

   • pan-Hellenisme (pan = geheel)

Pan-Hellenisme

Hoe weerspiegelde de kunst het Griekse denken?

evolutie van mythe naar filosofie

evolutie van geloof in natuurverschijnselen naar begrip van de natuurverschijnselen

Memoria pg 56-59