H2 par. 3 Burgers aan de macht

Tijd van regenten en vorsten
De Gouden Eeuw
Par. 2.3 Burgers aan de macht
1 / 22
volgende
Slide 1: Tekstslide
GeschiedenisMiddelbare school

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Onderdelen in deze les

Tijd van regenten en vorsten
De Gouden Eeuw
Par. 2.3 Burgers aan de macht

Slide 1 - Tekstslide

Leerdoelen
  • Je kunt uitleggen hoe de Republiek werd bestuurd en wat daar bijzonder aan was.
  • Je kunt aan de hand van een voorbeeld uitleggen dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hadden.
  • Je kunt uitleggen hoe de Gouden Eeuw tot een einde kwam.
  • Je kent de begrippen en jaartallen uit deze paragraaf.

Slide 2 - Tekstslide

Het bestuur van de Republiek
  • Nederland was in de 17e eeuw een republiek: bijzonder!
  • Kleine groep rijke burgers waren de baas: de regenten.
  • Ze bestuurden de steden en gewesten.
  • Regenten benoemden zelf nieuwe bestuuders: macht bleef hierdoor in handen van een kleine groep rijke families.

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Tekstslide

Het bestuur van de Republiek
  • Er was geen centraal bestuur: bijzonder!
  • Er waren 7 gewesten, die ieder hun eigen bestuur hadden:
  • Gewestelijk Staten.
  • Daarin zaten afgevaardigden van de steden én van de adel, die het platteland bestuurde.


Slide 5 - Tekstslide

Het bestuur van de Republiek
Samen namen de gewesten in de Staten-Generaal beslissingen over:
  •  de buitelandse politiek, 
  • verdediging van het land (leger & vloot),
  • kolonies.


Slide 6 - Tekstslide

Het bestuur van de Republiek
  • Elk gewest had 1 stem in de Staten-Generaal.
  • Holland was het rijkste gewest: meeste invloed.
  • Zij betaalden het meeste aan het leger en de vloot.  

Slide 7 - Tekstslide

Vrouwen 
  • Overal: besturen een mannenzaak.
  • Zij stonden aan het hoofd van het gezin.
  • Mannen hadden de belangrijkste banen (politiek).
  • Maar! Veel vrouwen verdienden in de Republiek hun eigen geld.

Slide 8 - Tekstslide

Het bestuur van de Republiek
Binnen de Republiek waren er 2 machtige mannen:  
- Stadhouder, leider van het leger en kon soms stadsbesturen benoemen. Altijd een afstammeling van Willem van Oranje. 
 
- Raadpensionaris (hoogste ambtenaar uit het gewest Holland) Hij adviseerde de Staten-Generaal over de buitenlandse politiek en onderhield contacten met andere landen. 

Slide 9 - Tekstslide

Regenten en stadhouder
  • Tijdens de Opstand tegen Spanje was de stadhouder (legeraanvoerder) erg belangrijk voor het land.  
  • Maar na de vrede in 1648 verloor hij macht. 
  • Hij had nog wel door willen vechten, regenten wel blij met de vrede (oorlog is duur & ongustig voor de handel).


Slide 10 - Tekstslide

Regenten en stadhouder
  • Het leger kostte veel geld en de regenten besloten het leger te verkleinen. 
  • Hierover kregen ze ruzie over met de stadhouder.   
  • De regenten waren niet gediend van een stadhouder die teveel macht wilde hebben.

Slide 11 - Tekstslide

Regenten en stadhouder
Toen Willem II in 1650 plotseling stierf, besloten de regenten geen nieuwe stadhouder te benoemen: stadhouderloostijdperk.

Slide 12 - Tekstslide

Regenten en stadhouder
  • Raadspensionaris Johan de Witt nu de machtigste bestuurder!
  • Bezuinigde op het landleger, maar niet op de vloot: beschermen handelsschepen

Slide 13 - Tekstslide

Het rampjaar
  • In 1672 begon het Rampjaar.  
  • De Republiek werd aan 3 kanten tegelijk aangevallen: 
  • Engeland, Frankrijk en Münster & Keulen.  

Slide 14 - Tekstslide

Het rampjaar
Redenen voor deze aanval:
  • Engeland wilde onze winstgevende handel inpikken.  
  • Frankrijk wilde een groter grondgebied hebben.
  •  Beide landen wilden de macht van de Republiek doorbreken.  

Slide 15 - Tekstslide

Het rampjaar
  • Michiel de Ruyter won op zee van de Engelsen.
  • Maar de Franse koning en zijn Duitse bondgenoten bezetten in korte tijd een groot deel van de Republiek.

Slide 16 - Tekstslide

Het rampjaar
  • Er brak paniek uit in de Republiek.
  • Raadpensionaris Johan de Witt kreeg de schuld dat het leger zwak zou zijn. 
  • Het volk eiste dat er weer een Oranje aan de macht kwam. 

Slide 17 - Tekstslide

Het rampjaar
  • De regenten moesten toegeven en benoemden Willem III tot stadhouder. 
  • Johan de Witt nam ontslag als raadpensionaris.  

Slide 18 - Tekstslide

Het rampjaar
  • Johan de Witt en zijn broer Cornelis kregen toch de schuld van alle problemen.  
  • Ze werden door een woedende massa gelyncht.  

Slide 19 - Tekstslide

Schrijf 2 dingen op die je vandaag geleerd hebt.

Slide 20 - Open vraag

Wat vind je nog lastig?

Slide 21 - Open vraag

Aan de slag
Wat? Eerst ga je de tekst van par. 2.3  lezen en daarna maak je de opdrachten van par. 2.3.(opdr. 3 t/m 11).
Hoe? Alleen. 
Hulp? Bij je buurman/buurvrouw. Kom je er samen niet uit? Dan bij je docent. 
Tijd? Tot het einde van de les. 
Klaar? Dan maak je de TestJezelf in SOM.

Slide 22 - Tekstslide