Digital Skills, Keuzeactiviteiten, Les 4: Starten met programmeren in Scratch
Programmeren met Scratch
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Programmeren met Scratch
Open eenvoudig en praktisch. Benoem dat Scratch een online app is waarmee leerlingen blokken slepen om een programma te maken.
Lesdoel
Ik kan in Scratch een eenvoudig programma maken met blokken en dit stap voor stap testen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past bij programmeren?
Gebruik dit als start. Verwachte woorden: computer, spel, blokken, kat, maken, lastig, leuk.
Wat is Scratch?
Scratch is een online app om te programmeren.
Je werkt met gekleurde blokken.
Je typt bijna geen code.
Je kunt spellen, animaties en verhalen maken.
Hou het verschil met tekstcode kort: in Scratch sleep je blokken in plaats van veel te typen.
Wat ga je vandaag maken?
We maken een eenvoudig programma.
De kat start.
De kat beweegt.
De kat zegt iets.
Daarna test je of alles werkt.
Dit geeft overzicht en rust. Leerlingen weten meteen wat het eindproduct is.
Onderdelen van Scratch
Blokken: hier kies je acties.
Midden: hier bouw je je programma.
Podium: hier zie je wat er gebeurt.
Sprite: het figuur dat iets doet.
Wijs deze delen live aan in Scratch. Gebruik steeds dezelfde woorden: blokken, podium, sprite.
Waarom is Scratch handig?
Je ziet snel resultaat.
Fouten zijn makkelijker te vinden.
Je leert de basis van programmeren.
Je kunt stap voor stap werken.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is Scratch?
een online app
een game
een toetsenbord
een video
Checkt de basis van slide 2. Afleiders passen bij wat leerlingen soms denken als ze Scratch nog niet kennen.
Vul de juiste woorden in
In Scratch werk je met blokken. In het midden bouw je het programma. Op het podium zie je wat er gebeurt. De sprite is het figuur dat iets doet.
Echoot de woorden van slide 4. Laat leerlingen de onderdelen koppelen aan hun functie.
Stap 1: Open Scratch
Ga naar scratch.mit.edu.
Klik op Maken.
Er opent een nieuw project.
De kat staat meestal al klaar.
Als inloggen niet nodig is, zeg dat leerlingen direct op 'Maken' kunnen klikken. Als schoolaccounts bestaan, kan opslaan later makkelijker zijn.
Stap 2: Startblok kiezen
Kies bij Gebeurtenissen het blok:
wanneer op groene vlag wordt geklikt
Dit blok start je programma.
Leg uit dat veel Scratch-programma's beginnen met de groene vlag. Dat maakt testen makkelijk.
Stap 3: Laat de kat bewegen
Ga naar Beweging.
Voeg dit blok onder het startblok:
neem 10 stappen
Klik op de groene vlag en kijk wat er gebeurt.
Als de kat niet goed zichtbaar beweegt, laat leerlingen een groter getal proberen, zoals 50 stappen.
Stap 4: Laat de kat iets zeggen
Ga naar Uiterlijken.
Voeg dit blok toe:
zeg Hallo! gedurende 2 seconden
Zet dit onder het bewegingsblok.
Benadruk de volgorde: boven begint, onder volgt. Zo zien leerlingen dat blokken in een rij samenwerken.
Je programma werkt in volgorde
Groene vlag → programma start
Neem 10 stappen → kat beweegt
Zeg Hallo! → kat praat
De blokken worden van boven naar beneden uitgevoerd.
Dit is het kernidee van deze les: volgorde. Gebruik desnoods het voorbeeld van instructies achter elkaar geven.
Welk blok zet je bovenaan?
neem 10 stappen
zeg Hallo!
groene vlag
test opnieuw
Gaat over de stappen en volgorde uit slides 7-10.
Maak de volgorde compleet
Eerst klik je op de groene vlag. Daarna kan de kat bewegen met het blok neem 10 stappen. Dan kan de kat zeggen met een blok bij Uiterlijken.
Controleert of leerlingen begrijpen dat blokken van boven naar beneden werken.
Wat doet de kat eerst in jouw programma?
starten
bewegen
praten
testen
Deze slide heeft geen instructies
Stap 5: Test je programma
Klik op de groene vlag.
Kijk of de kat beweegt.
Kijk of de kat iets zegt.
Probeer opnieuw als iets niet werkt.
Noem testen als normaal onderdeel van programmeren. Iets aanpassen en opnieuw proberen hoort erbij.
Als iets niet werkt
Staan de blokken aan elkaar vast?
Staat het startblok bovenaan?
Heb je op de groene vlag geklikt?
Staat de sprite op het podium?
Veel beginnersfouten zitten in losse blokken of vergeten starten. Houd de oplossingen simpel en visueel.
Extra: verander je programma
Maak van 10 stappen eens 50 stappen.
Verander Hallo! in je eigen tekst.
Test daarna opnieuw.
Laat zien dat kleine veranderingen direct effect hebben. Dat motiveert en verstevigt het begrip van blokken.
Handige uitleg en tutorials
Scratch starten - https://scratch.mit.edu
Scratch ideeën en uitleg - https://scratch.mit.edu/ideas
Scratch video-tutorials - https://scratch.mit.edu/help/videos
Scratch YouTube - https://www.youtube.com/results?search_query=Scratch+tutorial+nederlands
De gebruiker vroeg om links naar tutorials of video. Embeds zijn niet mogelijk in dit JSON-formaat, daarom staan hier directe links.
Wat controleer je bij testen?
of de kat slaapt
of de kat beweegt
of de laptop laadt
of de muis praat
Gebaseerd op slide 11. Kies de concrete check die echt in de les staat.
Vul de test-stappen in
Bij testen klik je op de groene vlag. Je kijkt of de kat beweegt en of de kat iets zegt. Als iets niet werkt, probeer je opnieuw.
Sluit aan op slides 11-13 over testen, fouten zoeken en opnieuw proberen.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun leren. Mogelijke elementen: groene vlag, blokken, volgorde, testen, sprite.
Wat hielp jou het meest?
Bespreek wat hielp: plaatjes, voordoen, stapjes, zelf proberen, opnieuw testen.
Hoe vond je Scratch vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
Scratch - online app om te programmeren met blokken
blok - onderdeel dat een opdracht geeft
programma - een rij opdrachten voor de computer
sprite - figuur dat iets doet op het podium
podium - scherm waar je project te zien is
groene vlag - knop om het programma te starten
testen - kijken of je programma werkt
Deze slide heeft geen instructies
