Introductiedag Zorg Blok 1 Hoe werkt een JI?

• Excel
• Beroepsopleiding

Programma voor vandaag

• Kennismaking
• Presentatie 1: Inrichtingen en de keten
• Presentatie 2: Afdeling zorg en zorgprocessen
• Patient Journey

Inhoud presentatie 1

• Kennismaking
• Wie werken er in de inrichtingen?
• Wie zitten er in de inrichtingen?
• Inrichtingen en hun regimes
• Hoe werkt de keten van DJI?
• Afsluiting

Kennismaking

Bespreek in 10 minuten in tweetallen:

1. Wat zijn 2 leuke feitjes over jezelf?
2. Waarom heb je voor DJI gekozen?
3. Wat is je het meest opgevallen aan werken bij DJI?
4. Wanneer loop jij vandaag tevreden weg?

Kennismaking

Vertel wat je over je buurman/buurvrouw te weten bent gekomen.

Doel blok 1

• Een justitiële inrichting (JI) is een dynamische werkomgeving waarin samenwerking en kennis van de organisatie cruciaal zijn om bij te dragen aan veiligheid en humane detentie.
  
• Na deze presentatie heb je een duidelijk en compleet beeld van hoe een JI functioneert.
  
• De focus ligt op de interne organisatie, verschillende afdelingen en hoe de JI zich verhoudt tot de bredere justitiële keten.
  

Afdelingen in een JI

• Afdeling zorg (medische dienst)
• Het bad =Binnenkomst Afdeling Delinquenten (Visitatieafdeling)
  
• Leefafdelingen waar de justitiabelen verblijven.
  
• Statische posten
  
• Arbeidszalen
  
• Sport
  
• Bibliotheek
  
• D&R
  
• Directie met bureau managementondersteuning (BMO)
  

'Wie ben ik?'

1. Voor jullie liggen kaartjes met daarop verschillende functies van collega's binnen de JI. 
2. Pak 1 kaart met de rug naar boven. 
3. Houd je kaart voor je vast, met de rug naar jezelf toe.
4. Je ziet nu van je buurman/buurvrouw 'wie diegene is'.
5. Door middel van ja/nee-vragen proberen jullie om beurten erachter te komen 'wie je bent'.

Wie zijn je collega's 

in de JI?

Stelling:
Alle justitiabelen binnen DJI zitten straffen uit.

1. Waar
2. Niet waar

Het goede antwoord is NIET WAAR

Denk aan:

Vreemdelingendetentie is geen straf maar een bestuursrechtelijke maatregel.

TBS. geen straf maar een maatregel. Gericht op behandeling en gedragsverandering

Nog niet veroordeelden in het HvB

Justitiabelen

• Arrestanten: hebben een straf, boete of maatregel gekregen en hebben zich daaraan onttrokken.
  
  
• Preventief gehechten: (nog) niet veroordeelde justitiabelen
  
  
• Veroordeelden: schuldig verklaard en een straf gekregen.
  
  
• TBS’ers: ter beschikking gesteld aan de staat tbv behandeling gericht op recidivevermindering. Plegers van ernstige misdrijven met een psychische ziekte of een ontwikkelingsstoornis.
  
  
• PIJ’er: ofwel 'jeugd-TBS'. Behandelmaatregel voor jeugdigen met een ontwikkelingsstoornis of psychische aandoening, uiterlijk tot 23 jaar
  

Welke regimes in de inrichtingen ken jij?

Rondje 'regimes'

• Loop in duo’s langs de stations.
  
• Elk station is gewijd aan een regime/bestemming.
  
• Per station bespreek je samen de casus. Op de achterkant vind je meer informatie over het regime/de bestemming. 
• Na 3 minuten schuif je door.
  

Regimes GW/VB

(1/2)

• Huis van Bewaring (HvB): nog niet veroordeelden.
  
  
• Regulier: ‘gewone’ gevangenis.
  
  
  
• Extra Zorg Voorziening (EZV): veroordeelden en niet-veroordeelden die extra zorg nodig hebben.
  
  
  
• Inrichting voor stelselmatige daders (ISD): voor veelplegers, behandelmaatregel.
  
  
• Vreemdelingenbewaring: voorkomt dat niet-Nederlanders die het land moeten verlaten, zich onttrekken aan hun uitzetting.
  

Het is niet nodig om deze slides uitgebreid te bespreken, ze zijn er meer voor als er n.a.v. de opdracht 'een rondje regimes' nog vragen zijn. 

Regimes GW/VB

(2/2)

• BeheersProblematische Gedetineerden (BPG): bedoeld voor gedetineerden met extreem gedrag (te agressief, gevaarlijk of ontwrichtend voor andere detentieregimes).
  
  
• Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC): voor gedetineerden met een combinatie van psychiatrische aandoeningen, een verslaving of een verstandelijke beperking. De zorgvraag is te groot voor reguliere detentie.
  
  
• Extra Beveiligde inrichting (EBI), de afdeling intensief toezicht (AIT) en de terroristenafdeling (TA).
  
  

• Vrouwen: er zijn 3 JI's waar vrouwelijke gedetineerden kunnen verblijven: PI Zuid-Oost, PI Nieuwersluis en PI Zwolle (ook PPC).

Het is niet nodig om deze slides uitgebreid te bespreken, ze zijn er meer voor als er n.a.v. de opdracht 'een rondje regimes' nog vragen zijn. 

Jongeren in detentie

• Justitiële jeugdinrichtingen (JJI): De JJI's zijn de basisafdelingen die erop gericht zijn om in kaart te brengen wat een jongere nodig heeft. Hier vindt de inhoudelijke behandeling plaats.
  
  
• Kleinschalige Voorziening Justitiële Jeugd (KVJJ): hier verblijven jongeren die geschikt zijn voor een lager beveiligingsniveau. 

Als een jongere een specifieke zorg- of begeleidingsbehoefte heeft, dan zijn daar speciale afdelingen (landelijke bestemmingen) voor ingericht. Meer uitleg volgt.

Het is niet nodig om deze slides uitgebreid te bespreken, ze zijn er meer voor als er n.a.v. de opdracht 'een rondje regimes' nog vragen zijn. 

Landelijke bestemmingen Jeugd (1/2)

• Forensische observatie en begeleidingsafdeling (FOBA): bedoeld voor jongeren met een acute crisis en een psychiatrische stoornis.
• Individueel Traject Afdeling (ITA): bedoeld voor jongeren die het groepsklimaat verstoren en zorgen voor een onveilig leefklimaat.
• Laag Beveiligde Unit (LBU): bedoeld om de stap naar buiten te verkleinen.
• Ernstige Seksuele Problematiek (ESP): bedoeld voor obsessieve zedendelinquenten
• Observatie afdeling (FORCA): de afdeling waar Pro-Justitia onderzoek in het kader van voorlopige hechtenis kan plaatsvinden.

Het is niet nodig om deze slides uitgebreid te bespreken, ze zijn er meer voor als er n.a.v. de opdracht 'een rondje regimes' nog vragen zijn. 

Landelijke bestemmingen Jeugd (2/2)

• Very Intensive Care (VIC): bedoeld voor jongeren met ernstige psychiatrische problematiek, zonder acute crisis.
• Licht Verstandelijk Beperkt (LVB): Bedoeld voor jongeren met een IQ onder de 70.
• Licht Verstandelijk Beperkt met Very Intensive Care (LVB-VIC): bedoeld voor jongeren met LVB in combinatie met ernstige psychiatrische problematiek, waar zij specifieke behandeling voor nodig hebben.
  
  

• Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen (PIJ): dit is geen bestemming, maar een behandelmaatregel. De PIJ wordt ook wel jeugd-tbs genoemd. 
• Meisjes: volgens de Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen moeten meisjes en jongens gescheiden worden ondergebracht.

Het is niet nodig om deze slides uitgebreid te bespreken, ze zijn er meer voor als er n.a.v. de opdracht 'een rondje regimes' nog vragen zijn. 

Voorbeeld van lijn met beslissen en implementeren

Besluitvorming (zorg, maar ook andere onderwerpen, zoals bv veiligheid en re-integratie):

Managementteam voor GW/VB

Afstemmingsoverleg zorg. Waar Zorgportefeuilles van GW/VB en ForZo/JJI en NIFP bij elkaar zitten. Is voortraject voor besluit door dienstleidingsoverleg DJI

Dit kort uitleggen, niet al te lang bij stil staan want het is een te ver van hun bed show.

Meer ter illustratie.

Als zorgprofessional kan je naar Hoofd Zorg of plv. VD Zorg van jouw inrichting als je een goed idee hebt voor je eigen inrichting.

Als je als zorgprofessional het idee hebt dat er landelijk iets georganiseerd moet worden kun je dit aangeven bij het hoofd Zorg: deze kan het meenemen naar het regio-overleg en via dit overleg in gesprek met NIFP.

De psychiaters kunnen het aangeven bij hun manager Zorg en Rapportage of DZB (PPC).

PSO, SPV, Verpleegkundig Specialist GGZ kan ook ideeën met de regiopsycholoog bespreken, of ga naar Mieke Breij. Zij weten vaak of dit op meer plekken speelt. Uiteindelijk zullen zij dan ook vaak naar ‘de lijn’ verwijzen.

: zorgprofessionals en zorgmanagement kunnen vraagstukken aan de medisch adviseur richten

We hebben nu gezien vanuit welke uitgangspunten de zorg binnen DJI geleverd wordt en wat de verschillen en overeenkomsten zijn met buiten.

Je werkt zelf in een PI, kliniek of jeugdinrichting, maar daarnaast zijn er ook een aantal landelijke diensten die zich bezig houden met zorg. De landelijke diensten waarmee je als zorgprofessional het meest te maken zult hebben zullen we kort bespreken.

Ondersteuning door landelijke diensten

Als zorgprofessional heb je te maken met:

• Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) (hierover hierna meer).
• Dienst vervoer en ondersteuning (DV&O) Vervoer van personen, beveiliging bij ziekenhuisbezoek/opname. Ondersteuning beveiliging in de inrichting door bv inzet speurhonden en ondersteuning bij calamiteiten in de inrichting.

Het NIFP biedt DJI ondersteuning aan het zorgproces (1)

Somatische zorg

In de vorm van:

1. (vak)Inhoudelijke advisering o.a. door medisch, tandheelkundig of farmaceutisch adviseur.
   
   
2. Opstellen en onderhoud van landelijke zorgkaders en –processen voor zorgverleners en (zorg)management
   Bijv. richtlijn toegeleiding: ontwikkelen, vaststellen en zorgen dat er in de inrichtingen mee gewerkt wordt.
   
   
3. Deskundigheidsbevordering organiseren voor zorgprofessionals en zorgmanagers die binnen DJI werkzaam zijn.
   Bijv. modulair onderwijs, Dag van de Verpleging, regiobijeenkomsten, intervisie en mentoraat psychologen en SPV GW/VB.

Het NIFP biedt DJI ondersteuning aan het zorgproces (2)

Psychiatrische en psychologische zorg

1. De psychiaters zijn in dienst van het NIFP en worden gedetacheerd om psychiatrische zorg in de inrichtingen te leveren.
   
   
   
2. NIFP biedt ondersteuning van de psychologische zorg via 4 regiopsychologen en landelijk coördinator psychologische zorg.
   
   
   
3. De lijn is verantwoordelijk voor de hiërarchische sturing van de psychologen (zie Psychologen sturing en Overlegmodel).

Modulair Onderwijs

• Is verplicht bij indiensttreding DJI 
  
  
• Aangeboden door RINO Zuid
  
  
• 8 modules, waarvan 4 modules algemeen en 4 modules specifiek voor bepaalde functies
  
  
• Inschrijven gaat altijd in overleg met het Hoofd Zorg, die weet waar jij je voor moet inschrijven
  
  
• Inschrijven én afmelden gaat via Sophie (OI) en Leerrijk (RINO Zuid)

Modulair onderwijs voor zorgprofessionals en zorgmanagers DJI

Informatie terugvinden? 

- Intranetpagina Zorg in detentie

- Zenya: het NIFP kwaliteitshandboek met alle vastgestelde NIFP documenten

- Mailcontact? [e-mail] of [e-mail]

Lastige situaties voor de zorgverlener.

• Waar kun je tegenaan lopen?
• Wat maakt zorg verlenen binnen detentie soms lastig?

Lastige situaties voor de zorgverlener

Waar kun je tegenaan lopen?

Wat maakt zorg verlenen binnen detentie soms lastig?

Er worden 3 casussen uitgedeeld. Bespreek die in 2- of 3-tallen in plm 15 minuten.

Zie casuïstiek/problemen in de volgende dia’s:

Volgende problemen benoemend

Verschil in belang: veiligheid vs zorg

Equivalentiebeginsel (verschil met de buitenwereld in uitgangspunten waar vanuit de zorg geboden wordt)

Ziektewinst van justitiabele: privileges, zoals bijvoorbeeld enkel-cel, andere maaltijden, beter matras, vrijstelling van arbeid, benzo’s of amfetamine-achtige preparaten.

Detentieschade: isolatie als straf- of ordemaatregel, suïcidaliteit.

Doen:

VPK moet altijd met dd huisarts overleggen.

Overleggen met dienstdoende operationeel manager

Bespreek welke informatie er nu ligt en dilemma

Overweeg:

Bel politiebureau voor meer informatie waarom ‘suïcidaliteit’ en ‘gewelddadig gedrag’ zijn aangekruist.

Bel NIFP om er mogelijk achter te komen of psycholoog/psychiater voorgeleidingsconsult heeft gedaan

Stel justitiabele vragen over suïcidaliteit en vraag door, ook al beoordeel je het suiciderisico niet

Als operationeel manager kiest voor observatiecel, bespreek dan wat er in weekend aan programma geboden kan worden ter voorkoming van detentieschade (lucht/recreatie op EZV) en vraag of piw’er van afdeling gesprek aan kan gaan.

Soms is in weekend ook geestelijk verzorger aanwezig. Vraag na of GV contact kan leggen.

Overweeg om dd huisarts in huis te laten komen om mee te laten beoordelen. Dd huisarts kan overleggen met telefonische AW-psychiater van NIFP. (deze komt niet in huis)

Dus:

Bescherming waar noodzakelijk maar ook toevoegen van contact/programma/beweging

Deel zorgen en deel informatie met andere disciplines

Win zoveel mogelijk informatie in

Zorg voor goede verslaglegging, verwijzing en overdracht

Probeer contact met systeem van justitiabele te leggen of laat justitiabele zelf contact leggen ter ondersteuning (als je inschat dat dat helpend kan zijn)

Hier schuurt het beroepsgeheim met de veiligheid in de inrichting.

In deze casus is er voor gekozen om anoniem bij de directie te melden dat er signalen zijn dat er drugs aanwezig zijn op een bepaalde afdeling binnen de PI zonder namen te noemen.

In het gesprek met de directie gaf dit wel reden tot gesprek over waarom er geen namen genoemd werden, hier werden dan ook wel vragen over gesteld en rees de vraag wat zwaarder weegt.

Het advies zou zijn om hier binnen het PMO zulk soort zaken te bespreken.

Hoe staan jullie hierin als hulpverlener om het daarna bijvoorbeeld te agenderen in het beleids PMO om jullie standpunt te bespreken met de directie en dan ook hun te vragen naar hun standpunt hierin, om zo tot een consensus te komen?

Mogelijkheden:

Je kan bespreken met justitiabele dat hij het zelf kan melden bij het personeel

Je kan bespreken met justitiabele dat hij ook weet dat hij het niet mag gebruiken en dat je het zal moeten melden

Beroepsgeheim is niet heilig, afweging voor veiligheid moet ook meegewogen worden

Er is geen eenduidig antwoord op deze casus.

De verpleegkundige regelt een plaatsing op het spreekuur van de inrichtingsarts.

De arts maakt een zelfstandige afweging of Hans arbeidsgeschikt is, d.w.z. redelijkerwijs deel kan nemen aan de arbeid . Dit is afhankelijk van de aard van de werkzaamheden die in de PI kunnen worden verricht.

Als Hans in de vorige PI arbeidsongeschikt is verklaard, betekent daarom niet dat ook de inrichtingsarts in de huidige PI Hans arbeidsongeschikt moet verklaren.

De arts kan zo nodig op de arbeid gaan kijken om te beoordelen welke activiteiten Hans minder goed kan uitvoeren en wat er in het werk aangepast kan worden in samenwerking met de medewerker van arbeid.

De arts kan eventueel deze taak delegeren aan een verpleegkundige.

Juridische basis PBW, in het bijzonder artikel 42.3.c

“De directeur draagt zorg dat de aan de inrichting verbonden arts of diens vervanger: de justitiabelen die hiervoor in aanmerking komen onderzoekt op hun geschiktheid voor deelname aan arbeid, sport of een andere activiteit”

Arbeid in een PI heeft niet hetzelfde karakter of dezelfde functie als arbeid buiten de inrichting. Arbeid wordt in detentie aangeboden om de justitiabele een zinvolle dagbesteding te bieden en te werken aan reïntegratie.

Het beoordelen of iemand geschikt is voor arbeid binnen detentie is wat anders dan het arbeidsgeschiktheidsonderzoek in de vrije maatschappij (waarvoor een specifieke deskundigheid is vereist).

De inrichtingsarts is bevoegd om te oordelen over de geschiktheid om arbeid in detentie te verrichten en te adviseren naar de directie.

De PBW bepaalt niet dat de behandelend arts de geschiktheid tot arbeid in detentie zou moeten beoordelen.

Indien de arts van oordeel is dat het de behandelrelatie schaadt kan het beoordelen ook aan een andere inrichtingsarts (van dezelfde PI) worden overgedragen.

Wat neem je mee uit deze presentatie?

Oude slides bewaren

Niet laten zien, zijn oud

Tijdens medicatieverstrekking weigert de justitiabele zijn medicatie in te nemen, terwijl de PIW'er weet dat de medicatie écht ingenomen moet worden.

Wat kan de PIW'er dan doen?

1. Zet het in de eigen rapportage en belt de medische dienst
2. Een notitie maken op de toedienlijst
3. Dit melden aan het afdelingshoofd
4. Niet aftekenen en het zakje in de medicijnmap laten

Concluderend na het spel: binnen de PI heb je veel collega's met functies die jouw werk wel kunnen raken. Hier werk je direct en indirect mee samen. Let daarbij op je contact en wees zorgvuldig.

Hoe werkt die samenwerking dan? In wat voor situaties komt dat naar voren? Daar is deze vraag een voorbeeld van.

Het NIFP biedt DJI ondersteuning aan het zorgproces

NIFP houdt zich bezig met psychische én somatische zorg, ondanks wat de naam doet denken

Binnen het NIFP werken medisch adviseurs, een tandheelkundig- en farmaceutisch adviseur

Daarnaast een groep van (Sr) beleidsadviseurs met dossiers op de verschillende onderdelen van het NIFP (zie vorige dia)

Vier regiopsychologen. Zij hebben naast hun aanstelling in een inrichting ook een aanstelling bij het NIFP

Het Pieter Baancentrum (PBC) is onderdeel van het NIFP.

Aanvulling adviseurs werkend binnen NIFP:Zij beoordelen detentiegeschiktheid, klachten over het handelen van zorgprofessionals en machtigingen én zijn vraagbaak voor de zorgprofessionals.

Ook verzorgt het NIFP deskundigheidsbevordering/
begeleiding

• Modulair onderwijs: verplicht bij indiensttreding, multidisciplinaire scholing gericht op zorg in de detentiecontext. 
  
• Landelijke (beroeps)dagen, bijscholingen, opleidingen. Gericht op zorg & DJI-specifieke onderwerpen.
• Intervisie psychologen GW/VB. 
  
• Mentoraat voor nieuwe SPV'ers, basis- en GZ-psychologen binnen GW/VB.

Meer scholing?

• In de eigen inrichting: vraag na bij hoofd zorg (bij PPC ook de opleidingscoördinator)

• Landelijk: opleidingsinstituut, portaal Sophie.
  Breder dan zorg

Mentoraat psychologen: 4 bijeenkomsten van 2 uur op locatie met lunch. Aanmelden bij hoofd zorg.

Intervisie vaak online?

Wat wordt waar besproken:
Het hoofd zorg heeft een vraagstuk uit diens inrichting en wil dit delen met collega's

1. Regio-overleg
2. VD zorgoverleg
3. MT GW/VB
4. Dienstleidingsoverleg

Wat wordt waar besproken:
Er moet een beslissing genomen worden over de richtlijn klachtprocedure.

1. Regio-overleg
2. VD zorgoverleg
3. Dienstleidingsoverleg
4. Afstemmingsoverleg Zorg

Wat wordt waar besproken:
De richtlijn toegeleiding moet na een bespreking in het regio-overleg verder gebracht worden voor besluitvorming.

1. Dienstleidingsoverleg
2. MT GW/VB
3. Afstemmingsoverleg Zorg
4. VD-zorgoverleg

Je bent verpleegkundige en je hebt een idee voor jouw inrichting. Naar wie ga je toe?

1. Plv. Vestigingsdirecteur met portefeuille zorg
2. Hoofd Zorg
3. Collega's
4. Regiopsycholoog

Aanpassen

GW/VB - Agendering en besluitvorming

Besluitvorming (zorg, maar ook andere onderwerpen, zoals bv veiligheid en re-integratie):

Managementteam voor GW/VB

Afstemmingsoverleg zorg. Waar Zorgportefeuilles van GW/VB en ForZo/JJI en NIFP bij elkaar zitten. Is voortraject voor besluit door dienstleidingsoverleg DJI

Dienstleidingsoverleg: hoogste besluitvorming orgaan. Dit is een laag boven de hiervoor genoemde overleggen.

Je bent verpleegkundig specialist GGZ en je hebt een idee voor een landelijk initiatief, naar wie ga je toe?

1. Plv. Vestigingsdirecteur met portefeuille zorg
2. Hoofd Zorg
3. Collega's
4. Regiopsycholoog

Je bent verpleegkundige en je hebt een idee voor een landelijk initiatief, naar wie ga je toe?

1. Plv. Vestigingsdirecteur met portefeuille zorg
2. Hoofd Zorg
3. Collega's
4. Regiopsycholoog

Wie zijn je collega’s in de JI?

Collega's die niet bij de medische dienst werken

• De Penitentiair inrichtingswerker (PIW’er)
• De Wachtcommandant (WACO)
• De forensisch therapeutisch werker (FTW’er) (of ZBIW'er)
• De verpleegkundig FTW’er (of v-ZBIW'er)
• De casemanager
• De Badmeester
• De arbeidsbegeleider
• De Bewa of Bepo
• De Instructeur Lichamelijke Opvoeding (ILO’er)
• De (plv) Vestigingsdirecteur (VD)
• Het Afdelingshoofd

Doel: inzicht krijgen in wat andere collega’s binnen de PI doen. Misschien ook wel een beeld krijgen van hoe ze daarmee samenwerken.