Logistiek en retouren
Logistiek en retouren
Ondernemerstheorie 2026
René de Jonge
Onderdelen in deze les
Logistiek en retouren
Ondernemerstheorie 2026
René de Jonge
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Voorraad
Soorten voorraad
Bestelpunt
Servicegraag
Leerdoelen
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Voorraad zijn alle producten die een bedrijf op voorraad houdt om te kunnen verkopen, leveren of gebruiken.
Voorraad
Te weinig voorraad moet je 'nee' verkopen
Teveel voorraad is duur.
Logistiek en retouren
Voorraad
Altijd genoeg producten te hebben voor klanten
Wachttijd te verkorten
Acties en drukke periodes aan te kunnen
Productie niet stil te laten vallen
Te weinig voorraad moet je 'nee' verkopen
Teveel voorraad is duur.
Logistiek en retouren
Soorten voorraad
De voorraad die je altijd moet hebben om niet “nee” te verkopen
Minimumvoorraad
Het moment waarop je opnieuw moet bestellen zodat je voorraad nooit onder de minimumvoorraad komt.
Bestelpunt
Veiligheidsvoorraad
Maximale voorraad
Extra voorraad voor noodgevallen, bijvoorbeeld vertragingen bij leveranciers.
Meer wil je niet kwijt in het magazijn, anders ontstaat over voorraad.
Waarom is maximale voorrraad belangrijk?
- Ruimtegebrek
- Bederf
- Veroudering
- Breuk
Logistiek en retouren
Inventariseren van voorraad
Controleren van kwaliteit
Controleren van kwantiteit
kwaliteit gaat over houdbaarheid
kwantiteit gaat over de aantallen.
Tellen van de voorraad heet 'balansen'
dit gebeurt meestal in januari
Logistiek en retouren
Opdrachten 5.01 / 5.02 /
Opdrachten
kwaliteit gaat over houdbaarheid
kwantiteit gaat over de aantallen.
Tellen van de voorraad heet 'balansen'
dit gebeurt meestal in januari
Logistiek en retouren
Levertijd
Dit is de tijd tussen het bestellen en het ontvangen van goederen
Voorbeeld:
Vandaag besteld → leverancier levert over 3 dagen → levertijd = 3 dagen.
Levertijd bepaalt wanneer je moet bestellen om niet zonder voorraad te komen.
Logistiek en retouren
Bestelpunt
(Dagelijkse verkoop × Levertijd) + Veiligheidsvoorraad = Bestelpunt
Je verkoopt 10 pakjes koffie per dag
Levertijd is 3 dagen
Veiligheidsvoorraad is 15 pakjes
Bestelpunt = 10 × 3 + 15 = 45 pakjes
Bestelpunt =
(Dagelijkse verkoop × Levertijd) + Veiligheidsvoorraad
Praktisch voorbeeld:
Je verkoopt 10 pakjes koffie per dag
Levertijd is 3 dagen
Veiligheidsvoorraad is 15 pakjes
Bestelpunt = 10 × 3 + 15 = 45 pakjes
Dus: bij 45 pakjes moet je bestellen.
Logistiek en retouren
Kosten van voorraad
Voorraad kost een bedrijf geld doordat je:
opslagruimte moet huren
personeel nodig hebt
risico hebt op schade of bederf
geld vastzet in producten die nog niet verkocht zijn
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Bereken het bestelpunt
Supermarkt Pakjes rijst
Verkoop per dag: 8 pakjes
Levertijd leverancier: 4 dagen
Veiligheidsvoorraad: 10 pakjes
Vraag: Wat is het bestelpunt?
Snackbar – Blikjes frisdrank
Verkoop per dag: 25 blikjes
Levertijd: 5 dagen Veiligheidsvoorraad: 20 blikjes
Vraag: Wat is het bestelpunt?
8x4 = 32 + 10 = 42
25x5 = 125 + 20 = 145
Logistiek en retouren
Omloopsnelheid
De omloopsnelheid van de voorraad geeft aan hoe vaak de gemiddelde voorraad in een bepaalde periode (meestal een jaar) volledig wordt verkocht of verbruikt en weer aangevuld.
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Omloopsnelheid
Stel dat een winkel per jaar voor € 500.000 aan goederen inkoopt en verkoopt.
De gemiddelde voorraad in het magazijn bedraagt € 100.000 (inkoopwaarde).
De omloopsnelheid is dan: 500.000 / 100.000 = 5.
Dit betekent dat de winkelier zijn complete voorraad 5 keer per jaar 'ververst'.
Waarom is dit belangrijk voor een onderneming?
Liquiditeit: Hoe hoger de omloopsnelheid, hoe korter je geld vastzit in dozen op een plank.
Kosten: Een lage omloopsnelheid betekent hogere voorraadkosten (rente, ruimte en risico op derving of incourantie).
Signaalfunctie: Blijft een product te lang liggen, dan daalt de snelheid en moet er actie worden ondernomen, zoals afprijzen of minder inkopen.
Logistiek en retouren
De omlooptijd (opslagduur)
Omlooptijd in dagen =
365
Omloopsnelheid
Bij een omloopsnelheid van 5 ligt een artikel dus gemiddeld 73 dagen in het magazijn voordat het de deur uitgaat.
Logistiek en retouren
Casus
Opdrachten
Vraag 1: Gemiddelde voorraad
Berekening: (€ 30.000 + € 50.000) / 2
Antwoord: € 40.000
Vraag 2: Omloopsnelheid
Berekening: € 160.000 / € 40.000
Antwoord: 4
(Uitleg: De voorraad jassen wordt in een jaar tijd gemiddeld 4 keer compleet verkocht en vernieuwd).
Vraag 3: Omlooptijd
Berekening: 365 dagen / 4
Antwoord: 91,25 dagen, afgerond 91 dagen
Vraag 4: Conclusie & Risico
Vergelijking: Sanne doet er 91 dagen over, terwijl het branchegemiddelde 60 dagen is. Ze doet er dus een maand langer over om haar jassen te verkopen.
Risico: Omdat het om seizoenskleding gaat, verandert de modetrend snel. Als jassen 3 maanden blijven hangen, is het seizoen voorbij en moet ze ze met hoge korting in de uitverkoop dumpen.
Logistiek en retouren
Servicegraad (leveringsbetrouwbaarheid)
Hoeveel procent van de totale klantvraag kan direct uit voorraad worden geleverd?
Servicegraad =
Aantal direct geleverde artikelen
Totale vraag van klanten naar dat artikel
X 100%
Een winkelier verwacht op zaterdag 200 stuks van een populaire sneaker te verkopen. Er staan echter maar 180 paar op voorraad. Die 180 paar vliegen de deur uit, maar 20 klanten moeten met lege handen naar huis.
De servicegraad is dan: (180 / 200) × 100% = 90%.
Logistiek en retouren
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het begrip 'minimumvoorraad' ?
De hoeveelheid artikelen die maximaal in het schap of magazijn past.
De voorraad die altijd aanwezig moet zijn om onverwachte pieken in de vraag op te vangen.
Het voorraadniveau waarop direct een nieuwe bestelling geplaatst moet worden.
Het aantal producten dat minimaal per dag verkocht moet worden om winst te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het begrip 'maximale voorraad'? ?
De hoeveelheid artikelen die er na een levering hoogstens in het magazijn of de winkel mag liggen.
De buffer die altijd aanwezig moet zijn om vertragingen bij de leverancier op te vangen.
Het moment waarop de voorraad zo laag is dat er meteen besteld moet worden.
Het aantal stuks dat een winkel in één maand maximaal kan verkopen.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom inventariseren we in de retail de voorraad,
ook wel balansen genoemd?
Om de leverancier te laten zien welke producten in de winkel het populairst zijn bij klanten.
Om direct alle oude artikelen weg te gooien zodat er ruimte ontstaat voor een nieuwe collectie.
Om te bepalen welke medewerkers de meeste artikelen per uur kunnen tellen.
Om te controleren of de werkelijke voorraad in de winkel overeenkomt met de administratieve voorraad in het systeem en eventuele derving op te sporen.
Deze slide heeft geen instructies
Voorraad kost geld. Welke van de onderstaande opties is een direct voorbeeld van voorraadkosten?
Rente over het kapitaal dat vastzit in de opgeslagen goederen.
De aanschafkosten van de kassa's in de winkel
Het salaris van de marketingmedewerker die landelijke advertenties maakt
De factuur voor de internetaansluiting van het hoofdkantoor
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het begrip 'servicegraad' in relatie tot voorraadbeheer in de retail?
De score die klanten geven aan de vriendelijkheid van het winkelpersoneel bij het afrekenen
Het aantal dagen dat een klant de tijd krijgt om een gekocht artikel te ruilen of te retourneren
Het percentage van de totale klantvraag dat direct uit de voorraad kan worden geleverd zonder nee-verkoop
Het percentage van de winkelvloer dat gereserveerd is voor paskamers en de klantenservicebalie
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
On-time delivery
Tijdige levering van bestellingen
OTD % =
Aantal op tijd geleverde orders
Totaal aantal geleverde orders
X 100%
Een groothandel levert in één week 250 orders uit aan winkeliers. Van die zendingen komen er 235 precies op de afgesproken leverdag binnen. Tien orders zijn een dag te laat door file of vertraging bij de vervoerder, en vijf orders hadden vertraging door een magazijnfout.
De berekening is dan: (235 / 250) × 100% = 94%.
Een groothandel levert in één week 250 orders uit aan winkeliers. Van die zendingen komen er 235 precies op de afgesproken leverdag binnen. Tien orders zijn een dag te laat door file of vertraging bij de vervoerder, en vijf orders hadden vertraging door een magazijnfout.
De berekening is dan: (235 / 250) × 100% = 94%.
Logistiek en retouren
E-fulfilment
Complete logistieke traject achter een online bestelling, vanaf de klik op de bestelknop in de webshop tot het moment dat het pakketje bij de consument op de deurmat ploft.
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
warehouse proces
voorraadbeheer
e-fullfilment
Logistiek en retouren
Inhouse fulfilment
Hoge vaste kosten en kapitaalbeslag
Verlies van commerciële focus
Moeite met piekmomenten en schaalbaarheid
Werkgeversrisico en personeelszorgen
Hogere verzendtarieven per pakket
Beperkte cut off tijden
Maximale controle over kwaliteit
Unieke merkbeleving en personalisatie
Hoge flexibiliteit en snelle procesaanpassingen
Direct inzicht in retouren
Kostenefficiëntie bij lage volumes
Opbouw van logistieke proceskennis
Voordelen
Nadelen
De webwinkelier beheert zelf de voorraad, pakt de bestellingen in en brengt pakketten naar het verzendpunt.
Veel starters beginnen op deze manier aan de keukentafel of vanuit een garagebox.
Logistiek en retouren
Uitbesteden fulfilment
Verlies van controle over de klantervaring
Forse meerkosten voor maatwerk
Complexe kostenstapeling en margedruk
Grote afhankelijkheid en machteloosheid bij verstoringen
Verlies van feeling met de retourstroom
Financiële instapdrempels
Van vaste naar variabele kosten
Moeiteloos meebewegen met pieken en dalen
Scherpe verzendtarieven door bundeling
Latere besteltijden en snelle bezorging
Herstel van de commerciële focus
Geavanceerde magazijntechnologie zonder investeringEenvoudige internationale expansie
Voordelen
Nadelen
De webwinkelier beheert zelf de voorraad, pakt de bestellingen in en brengt pakketten naar het verzendpunt.
Veel starters beginnen op deze manier aan de keukentafel of vanuit een garagebox.
Logistiek en retouren
Dropshipping
Dunne winstmarges en felle concurrentie
Volledige juridische aansprakelijkheid
Nul controle over voorraad en levertijden
Dure en chaotische retourstromen
Stapelende verzendkosten bij meerdere leveranciers
Geen opbouw van merkwaarde
Geen voorraadinvesteringen en nul voorraadrisico
Geen logistieke overhead en personeelskosten
Laagdrempelig testen van het assortiment
Hoge schaalbaarheid
Volledige focus op marketing en conversie
Locatieonafhankelijk ondernemen
Voordelen
Nadelen
Dropshipping
De ondernemer heeft geen eigen voorraad. Na een verkoop gaat de order automatisch door naar een fabrikant of leverancier, die het pakket rechtstreeks naar de klant verzendt.
Het e fulfilmentproces bestaat hier dus wel, maar ligt volledig bij de toeleverancier.
Logistiek en retouren
Digitale
goederen en diensten
Dit is de enige echte uitzondering deze bedrijven hebben geen fysiek fulfilmentproces.
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Documenten in de bedrijfsketen
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Offerte
Een vrijblijvend of bindend prijsvoorstel van de leverancier met specificaties, leveringsvoorwaarden en betalingscondities. Er is nog geen sprake van een definitieve order.
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Bestelformulier of Inkooporder
De officiële opdracht tot levering. Zodra de leverancier dit document bevestigt, ontstaat de bindende koopovereenkomst.
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek en retouren
Verzamellijst of Picklijst
De instructie voor de magazijnmedewerker met looproute, artikelnummers, schaplocaties en exacte aantallen om de order gereed te maken voor verzending.
Intern document
Logistiek en retouren
Pakbon
Controleerbaar overzicht van wat er fysiek geleverd is.
De goederenontvangst gebruikt dit papier om binnengekomen artikelen direct af te vinken op aantallen en zichtbare gebreken. Bevat over het algemeen geen prijzen.
Uitgaand bij verkoop (in of op de doos), inkomend bij goederenontvangst.
Logistiek en retouren
Vrachtbrief zoals CMR of digitale eCMR
Juridische vervoersovereenkomst en bewijs van overgave.
De ontvanger tekent dit document voor goede ontvangst of noteert hierop direct eventuele transportschade.
Begeleidend vervoersdocument tussen drie partijen: afzender, vervoerder en ontvanger.
Logistiek en retouren
Factuur
Het officiële betalingsverzoek met BTW berekening, betalingstermijn, bankgegevens en factuurnummer.
Dit document dient als verantwoording voor de Belastingdienst.
Uitgaand van crediteur naar debiteur, inkomend voor de boekhouding van de koper.
Logistiek en retouren
Retourbon of Retourformulier
Registratie van terugkerende artikelen, inclusief de reden van retour (zoals schade, verkeerd artikel of herroeping) en de gewenste oplossing (omruiling of creditering).
Inkomend bij geretourneerde artikelen, uitgaand richting leverancier bij afkeur.
Logistiek en retouren
Opdrachten
Boek 1B
Opdrachten 6.01 / 6.02 / 6.03 / 6.04 / 6.11 / 6.12 / 6.14
Deze slide heeft geen instructies
