Zuurstof klinische les

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 4

Klinische les

Zuurstof

2025

Inhoud

Anatomie

Zuurstoftoediening

Wanneer zuurstof toedienen

Vormen van zuurstof toedienen

Metingen en observaties bij zuurstoftoediening

Saturatie meten (SaO2)

Risico’s zuurstoftoediening

Rekenen

Anatomie

Trachea

Bronchiën

Bronchioli

Alveoli

Capillairen

Hoe vaak adem je gemiddeld per minuut?

1. 6x - 12x
2. 12x - 18x
3. 18x - 24x
4. 24x - 30x

Waar zit je ademhalingscentrum?

1. In je kleine hersenen
2. In je hypothalamus
3. In je grote hersenen
4. In je hersenstam

Het doel van zuurstof toedienen

- corrigeren van zuurstoftekort in het bloed.

- toediening in opdracht van een arts

Wat is de correcte benaming voor zuurstoftekort?

1. Hypoxemie
2. Hyperxemie
3. Gewoon zuurstoftekort
4. Hypoglykemie

Wanneer zuurstof toedienen?

- Indicatie wordt gesteld o.b.v. het klinisch beeld van de zorgvrager en gemeten waarden. 

- Hypoxie

- Respiratoir falen in acute situaties

Voorwaarde bij zuurstoftoediening:

De onderliggende oorzaak van de hypoxemie / hypoxie

dient altijd adequaat behandeld te worden.

Vormen van zuurstoftoediening

Metingen: Bloeddruk, hartslag, temperatuur, saturatie en ademhalingsfrequentie.

Observaties

- Algemene indruk: Comfortabel? Angst? Lukt het spreken van volzinnen?

- Ademhaling: Gebruik van de hulp AH spieren? Diepe of oppervlakkige ademhaling?

- Sprake van hoest en/of sputum productie?

- Kleur van de huid, nagels en lippen: Cyanose? Grauw? Decubitus?

- Slijmvliezen in neus, mond en keel: Droog? Geïrriteerd?

Afwijkende ademhaling en/of metingen 

   - Informeer direct de arts

  - Regel zo nodig hulp

  - Breng de zorgvrager in halfzittende houding

  - Maak knellende kleding los

  - Indien voorgeschreven: geef medicatie, bijv. Een luchtwegverwijder

SaO2 = Percentage hemoglobine verzadigd met zuurstof

Laat teken zien van zuurstoftekort

Ga niet enkel af op de gemeten waarde. Hoe zit de zorgvrager erbij?

Aandachtspunten bij het meten:

Wijsvinger + dezelfde vinger

Tenen of oorlel

Nagellak en kunstnagels

Warmte

Stille hand

Streefwaarden

Klachten bij desaturatie

Wat is een acceptabele saturatiemeting bij een gezond mens?

1. >96%
2. >93%
3. >90%
4. >85%

Risico's bij zuurstoftoediening

Brand en explosies

 - Crèmes: Oliehoudende zalven (o.a. vaseline) kunnen spontaan ontbranden,

                                exploderen of brandwonden veroorzaken. Gebruik crèmes op waterbasis.

 - Roken: Verhoogd brandgevaar. Roken doet het effect van zuurstof toediening teniet.

 - Open vuur: De zorgvrager dient uit de buurt van open vuur te blijven.

 - Elektrische apparaten: Deze kunnen vonkjes veroorzaken, in een zuurstofrijke

                                                               omgeving kan hierdoor brand ontstaan.

                                                               Sluit zuurstof af bij het gebruik van een AED!

 - Ventilatie: Slechte ventilatie vergroot het brandgevaar bij zuurstofgebruik.

Hypercapnie

Stapeling van koolstofdioxide (CO2)

Complicatie bij COPD

Symptomen: Hypertensie, hoofdpijn, duizeligheid, zweten, trillingen en stuiptrekkingen, tachypnoe (>20 ah/min), dyspnoe, extrasystole, sufheid/bewustzijnsvermindering, acidose.

Preventieve acties:

Spreek een streefsaturatie en hoeveelheid O2/min af.

Geef geen hoge dosering O2 gedurende een langere periode.

Bouw O2 af zodra de saturatie dit toelaat

Meet regelmatig de vitale functies en observeer op symptomen van hypercapnie.

Vernevel op perslucht i.p.v. op zuurstof.

!! Acuut zuurstoftekort is gevaarlijker dan een risico op CO2-stapeling

Zuurstofcilinder
Hoeveel zuurstof nog in de zuurstofcilinder?
Druk (in bar) x inhoud cilinder (in liter) = hoeveelheid zuurstof die nog in de tank zit (in liter)
De manometer van een 10-liter-cilinder geeft 136 bar aan. Hoeveel zuurstof komt er vrij?

1. 13,6 L
2. 136 L
3. 1360 L
4. 13 600 L

Druk & inhoud
Hoeveel druk moet er op de manometer staan?
Benodigd zuurstof (in liters) : inhoud cilinder = druk (in bar) die op de manometer moet staan.
Je hebt 180 liter zuurstof nodig en gebruikt een cilinder van 2 liter. Hoeveel druk moet de manometer aangeven?

1. 9 bar
2. 90 bar
3. 900 bar
4. 9000 bar