W2 L2: Contractfilosofen 1

• Filosofie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Herhaling

Zonder reader, zonder aantekeningen

B: Leg uit wat het gevaar van utopisch denken kan zijn.

A: Leg uit wat de twee betekenissen van 'utopie' zijn.

C: Leg uit wat het utilisme inhoudt.

1. Huiswerk
2. Uitleg: Begrippen contractfilosofen
3. Uitleg: Hobbes
4. Aan de slag: Hobbes
5. Uitleg: Rousseau
6. Aan de slag: Rousseau

Programma

Waarom luisteren jullie eigenlijk naar mij?

1. Ik kan de ideeën van de contractfilosofen uitleggen, toepassen en beoordelen.

Dat betekent:

• Ik kan de begrippen natuurtoestand, maatschappelijk verdrag en natuurrecht uitleggen en toepassen..

• Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

• Ik kan Rousseaus standpunt dat we door de maatschappij van zelfliefde naar eigenliefde zijn gegaan uitleggen, toepassen en beoordelen.

• Ik kan Lockes standpunt dat we vrijheid inleveren om onze natuurrechten te beschermen uitleggen, toepassen en beoordelen.

Leerdoelen

Hobbes, Rousseau en Locke vragen zich af:

1. Is de mens goed of slecht?

2. Hoe zou de wereld eruit zien zonder maatschappij?

3. Welk maatschappelijk contract is het beste?

Contractfilosofen

De contractfilosofen hebben een mensbeeld

Hoe is de mens in zichzelf?

• Egoïstisch of altruïstisch?
• Gewelddadig of vreedzaam?
• Onredelijk of verstandig

Vraag 1: Is de mens goed of slecht?

Natuurtoestand: Fictieve toestand van de mens in de natuur voordat men zich heeft onderworpen aan de staat. 

Er zijn nog geen:

• Regels
• Overheid (politie, rechters)
• Maatschappij (scholen, werk, bezit)

Vraag 2: Hoe is de wereld zonder maatschappij?

Maatschappelijk contract: Symbolische overeenstemming van een groep mensen om zich te onderwerpen aan een staat.

• Welke afspraken maken we samen
• Wie is de baas?
• Hoe regelen we rechtspraak en politiek?

Vraag 3: Welk maatschappelijk contract is het beste?

Lees hoofdstuk 2 van de reader

1. Vul het werkblad over de contractfilosofen in.

2. Beargumenteer welke contractfilosoof jij het het meest mee eens bent.

Aan de slag

Thomas Hobbes

• Brits filosoof (1588-1679)
• Belangrijk denker voor de politieke geschiedenis
• "De mens is voor de mens een wolf"

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

Mensbeeld:

• De mens is slecht
• De mens is egoïstisch
• De mens is onverstandig

"De mens is voor de mens een wolf"

Thomas Hobbes

De natuurtoestand volgens Hobbes:

• Iedereen doet wat die zelf wil
• Er is 'schaarste' (te weinig eten)
• Een oorlog van allen tegen allen

Welk contract moeten we maken?

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

De maatschappij volgens Hobbes:

• We leveren vrijheid in om veiligheid terug te krijgen.
• Hiervoor krijgen we vrede en bescherming
• Op de lange termijn is het beter om altijd naar de staat te luisteren.

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

Het maatschappelijk contract:

"Leviathan"

• We leveren vrijheid in om veiligheid terug te krijgen.
• Hiervoor krijgen we vrede en bescherming
• Op de lange termijn is het beter om altijd naar de staat te luisteren.

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

Je beland met heel HAVO4 op een onbewoond eiland zonder docenten.

Gebruik Hobbes voorstelling van de natuurtoestand om uit te leggen hoe hij de groep zou organiseren.

Verwerkingsvraag:

Hobbes visie op de natuurtoestand is.......

Dus hij vind het belangrijk dat .........

Dus hij zou het organiseren als ........

Het mensbeeld volgens Rousseau:

• De mens is goed
• De mens is altruïstisch
• De mens is verstandig

"een peinzend mens is een ontaard dier"

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

De natuurtoestand volgens Rousseau:

"een peinzend mens is een ontaard dier"

• Zelfliefde (amour de soi)= We zorgen voor onszelf en de mensen om ons heen.
• De mens is vrij in een soort paradijs
• Er is 'overvloed' genoeg voor iedereen.

Welk contract moeten we maken?

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

De maatschappij volgens Rousseau:

• Eigenliefde (amour propre)= We zijn hebberig en jaloers op anderen.
• Het gaat mis door het idee van 'bezit'
• Mensen worden egoïstisch en leiden een onnatuurlijk leven.

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

• Het maatschappelijk contract volgens Rousseau:
• We moeten terug naar zelfliefde.
• Kleinere samenlevingen
• Directe democratie (mensen mogen stemmen over hun wijk, school en moeten meer inspraak krijgen)

Ik kan Hobbes’ standpunt dat we vrijheid inleveren omdat de mens van nature wreed en zelfzuchtig is uitleggen, toepassen en beoordelen.

Je beland met heel HAVO4 op een onbewoond eiland zonder docenten.

Gebruik Rousseaus voorstelling van de natuurtoestand om uit te leggen hoe hij de groep zou organiseren.

Verwerkingsvraag:

Hobbes visie op de natuurtoestand is.......

Dus hij vind het belangrijk dat .........

Dus hij zou het organiseren als ........

Vul de aantekeningen bij de leerdoelen aan het einde van de reader in

Einde les