Les 2: Mensjesrechten

Macht




Maatschappijleer BK 3 - les 2
1 / 49
volgende
Slide 1: Tekstslide
MaatschappijleerMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 3

In deze les zitten 49 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 9 videos.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

Macht




Maatschappijleer BK 3 - les 2

Slide 1 - Tekstslide

Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
...ken je de begrippen grondwet, grondrecht, vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, persvrijheid en belangen(tegenstelling). (R)
...je kunt uitleggen waarom we een grondwet hebben. (T1)
...je kunt het verschil uitleggen tussen rechten en plichten. (T1)
...je kunt voorbeelden van grondrechten noemen. (R)
...je kunt uitleggen waarom sommige grondrechten met elkaar botsen. (I)

Slide 2 - Tekstslide

Nederland, een democratie
Vorige les hebben we geleerd dat Nederland een land is waar het volk mag meebeslissen, dit noemen we een democratie. Het volk kan meebeslissen via volksvertegenwoordigers. Zij stemmen in de Tweede en Eerste Kamer (het parlement) over wetten. De belangrijkste wetten staan in de ...
parlement
De volksvertegenwoordiging bestaande uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. In het parlement wordt beslist over wetten en de regering gecontroleerd.
democratie
De macht ligt bij de burgers van een samenleving. Bijvoorbeeld: In Nederland kiezen burgers over hun bestuur.
volksvertegenwoordiger
Iemand die namens jou stemt op wetsvoorstellen. Deze persoon vertegenwoordigd jou in de politiek.

Slide 3 - Tekstslide

Maak de zin af!
De belangrijkste wetten staan in de...

Slide 4 - Open vraag

Grondwet!
De belangrijkste wetten van ons land staan dus in de grondwet. Deze wetten zijn de basis voor alle andere wetten die er in Nederland gemaakt worden. Een nieuwe wet mag dus nooit in strijd zijn met de grondwet. 

politici
Personen (mannen/vrouwen) die zich dagelijks bezig houden met de politiek.
grondwet
Belangrijkste wet van een land. Hierin staan de rechten en plichten van de burgers en de overheid.

Slide 5 - Tekstslide

2

Slide 6 - Video

07:23
In welk artikel uit de grondwet staat dat dit niet mag?

Slide 7 - Open vraag

07:26
Had jij hier iets van gezegd?
A
Ja
B
Nee

Slide 8 - Quizvraag

Rechten en plichten
In de grondwet staan alle rechten en plichten die een burger heeft.
Een recht is iets waar jij recht op hebt, oftewel wat jij mag.
Een plicht is iets wat jij verplicht bent te doen, oftewel wat jij moet. 
Iedereen, ook de koning of de minister-president, moet zich aan de Grondwet houden. De burger wordt dus beschermd tegen medeburgers maar ook tegen de overheid. Daarom is Nederland een rechtsstaat.
recht
Iets dat je mag.
plicht
Iets dat je moet.
rechtsstaat
Een land waarin de rechten en plichten van burgers én van de overheid in de grondwet zijn vastgelegd en ook worden nageleefd.

Slide 9 - Tekstslide

4

Slide 10 - Video

00:11
Geef een voorbeeld van een grondrecht.

Slide 11 - Open vraag

01:02
Wie moeten er wetten en begrotingen (plan waar in staat waar geld aan uitgegeven wordt) goedkeuren?

Slide 12 - Open vraag

01:18
Wanneer is een rechter onafhankelijk?
A
Als hij of zij een eigen bedrijf heeft
B
Als hij of zij vanuit de eigen mening bepaald wat een eerlijke straf is
C
Als hij of zij doet wat de regering wil
D
Als hij of zij alleen op basis van de wet bepaald wat een eerlijke straf is

Slide 13 - Quizvraag

02:01
Hoeveel volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer moeten vóór de wet stemmen om de grondwet te veranderen?
A
Een kwart
B
Meer dan de helft
C
Twee derde
D
Allemaal

Slide 14 - Quizvraag

Slide 15 - Video

Grondrechten
In de grondwet staan jouw grondrechten. Deze grondrechten worden ook wel artikelen genoemd. 
Het eerste grondrecht heet dan ook artikel 1 en gaat over gelijkheid: 
‘Allen die zich in Nederland bevinden worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan.’
grondrecht
De belangrijkste rechten van de burger die zijn vastgelegd in de grondwet. Denk aan: vrijheid van meningsuiting, persvrijheid (dat je alles mag zeggen wat je wil), etc.
grondwet
Belangrijkste wet van een land. Hierin staan de rechten en plichten van de burgers en de overheid.
artikel
Een deel van een (grond)wet. Hierin wordt uitgelegd wat die wet is en wat jouw recht óf plicht betekent.

Slide 16 - Tekstslide




Hier zie je de grondwetbank voor de Tweede Kamer. Artikel 1 staat hierop geschreven. Misschien heb je hier zelf wel eens gezeten?

Slide 17 - Tekstslide

Waarom heeft men de grondwetbank juist voor de Tweede Kamer neergezet denk je?

Slide 18 - Open vraag

Welke grondrechten zijn er?
In de grondwet staan veel verschillende soorten  grondrechten, zoals bijvoorbeeld het kiesrecht, vrijheid van meningsuiting, recht op privacy, godsdienstvrijheid, recht op de onaantastbaarheid van het lichaam en persvrijheid.

grondrecht
De belangrijkste rechten van de burger die zijn vastgelegd in de grondwet. Denk aan: vrijheid van meningsuiting, persvrijheid (dat je alles mag zeggen wat je wil), etc.
grondwet
persvrijheid
Persvrijheid betekent dat kranten, radio en tv vrij zijn om te zeggen wat ze willen. In veel landen staat de vrije pers onder druk of is er geen persvrijheid.
godsdienstvrijheid
Godsdienstvrijheid betekent het recht om zelf te kiezen voor een bepaalde godsdienst en deze uit te oefenen, zonder dat de overheid daar invloed op uitoefent.

Slide 19 - Tekstslide

Slide 20 - Video

Grondrechten die botsen
In de grondwet staan dus veel verschillende grondrechten. Soms botsen die grondrechten met elkaar. Bijvoorbeeld het recht op vrijheid van menings-uiting kan botsen met het recht op gelijkheid. Je mag zeggen wat jij vindt maar je mag niet iemand discrimineren vanwege zijn geaardheid. Voor de wet is iedereen namelijk gelijk. Er ontstaat dan een belangentegenstelling omdat er twee belangen botsen die mensen allebei belangrijk vinden.
grondwet
Belangrijkste wet van een land. Hierin staan de rechten en plichten van de burgers en de overheid.
grondrecht
De belangrijkste rechten van de burger die zijn vastgelegd in de grondwet. Denk aan: vrijheid van meningsuiting, persvrijheid (dat je alles mag zeggen wat je wil), etc.
vrijheid van meningsuiting
Vrijheid van meningsuiting is het recht om alles te mogen zeggen wat je wil, zolang je anderen niet opzettelijk (expres) beschadigd.
discriminatie
Discriminatie is mensen anders behandelen op basis van kenmerken zoals godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid, burgerlijke staat, handicap of chronische ziekte en leeftijd.
belang
Een belang is iets wat mensen belangrijk vinden of voordeel bij hebben.
belangentegenstelling
Een belangentegenstelling is wanneer verschillende belangen niet met elkaar overeenkomen of zelfs botsen.

Slide 21 - Tekstslide

Noem nu eens zoveel mogelijk grondrechten

Slide 22 - Woordweb

Wilders veroordeeld voor groepsbelediging, maar krijgt geen straf
PVV-leider Geert Wilders is door het gerechtshof in Den Haag schuldig bevonden aan groepsbelediging in 2014, maar vrijgesproken van het aanzetten tot haat en discriminatie. De PVV-leider krijgt geen straf. Het hof vindt dat hij als democratisch gekozen politicus met zijn jarenlange beveiliging een hoge prijs betaalt voor zijn uitspraken.

Slide 23 - Tekstslide

DILEMMA
Wat vind jij belangrijker?
A
Vrijheid van meningsuiting
B
Gelijke behandeling, discriminatie is niet toegestaan

Slide 24 - Quizvraag

‘Bestrijd homohaat én moslimhaat’
Moslims die homosexueel of transgender zijn krijgen kritiek van conservatieve moslims maar ook van mensen die tegen de islam zijn. Sommige mensen vinden dat angst voor de islam en angst voor homo's allebei bestreden moeten worden. 

Slide 25 - Tekstslide

DILEMMA
Wat vind jij belangrijker?
A
Iedereen moet gelijk behandeld worden
B
Vrijheid van godsdienst

Slide 26 - Quizvraag

Slide 27 - Video

Deze dominee discrimineert homo's, immigranten en zwarten. Vind jij het terecht dat de journalist Tim Hoffman om uitleg gaat vragen?

Slide 28 - Open vraag

Van welk grondrecht maakt de journalist Tim Hoffman hier zelf gebruik?
A
Vrijheid van meningsuiting
B
Persvrijheid
C
Godsdienstvrijheid
D
Recht op privacy

Slide 29 - Quizvraag

De vrijheid van religie kan ten koste gaan van de gezondheid van anderen
Bij corona toch gewoon naar de kerk? Middenin een pandemie? De overheid kan diensten inperken dankzij Europees recht.

Slide 30 - Tekstslide

DILEMMA
Wat vind jij belangrijker?
A
Recht op gezondheid
B
Vrijheid van godsdienst

Slide 31 - Quizvraag

Slide 32 - Video

Mensenrechten
Mensenrechten gelden voor iedereen. Door de Verenigde Naties zijn er daarom verdragen en afspraken gemaakt over het beschermen van mensenrechten. Denk bijvoorbeeld aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
In onze Nederlandse grondwet komen dus mensenrechten die wereldwijd gelden terug. Maar wat zijn dan mensenrechten?
verdrag
Afspraken die opgeschreven zijn in een officieel document. Dit is ondertekend door landen, zij moeten zich dus houden aan die afspraken.
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een verklaring die in 1948 is aangenomen door de Verenigde Naties om de rechten van alle mensen te omschrijven.
mensenrechten
Mensenrechten beschermen de waardigheid van ieder mens. 
Je hebt mensenrechten omdat je mens bent, welk geslacht, etnische afkomst, godsdienst of politieke overtuiging je ook hebt. Ze gelden altijd en overal, voor iedereen. 
Mensenrechten hebben een speciale plaats in het recht. Ze zijn vastgelegd in de Grondwet en er zijn internationale afspraken over gemaakt.

Slide 33 - Tekstslide

5

Slide 34 - Video

01:22
Welke organisatie die zich bezig houdt met mensenrechten werd opgericht in 1948?
A
Herenigde Landen
B
Herenigde Naties
C
Verenigde Landen
D
Verenigde Naties

Slide 35 - Quizvraag

01:37
Noem een kwetsbare groep die door mensenrechten extra beschermd kan worden.

Slide 36 - Open vraag

01:44
In welk jaar krijgen kinderen hun eigen mensenrechtenverdrag genaamd het Kinderrechtenverdrag?
A
1889
B
1948
C
1989
D
2021

Slide 37 - Quizvraag

02:14
Welk recht vind jij heel belangrijk? Leg je antwoord uit!

Slide 38 - Open vraag

02:33
Wat betekent het 'ratificeren' van kinderrechten?
A
Dat de kinderrechten gelezen zijn door een minister.
B
Dat de kinderrechten in de wetten van het land zijn opgenomen.
C
Dat de kinderrechten gelezen zijn door een koning.
D
Dat ratten meer rechten hebben dan kinderen

Slide 39 - Quizvraag

Kinderrechten
Een derde van de wereldbevolking is kind. Al deze kinderen, waar ook ter wereld, hebben dezelfde rechten. De kinderrechten zijn vastgelegd in 54 artikelen in het Verdrag voor de Rechten van het Kind. Er staat bijvoorbeeld in dat kinderen recht hebben op onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek. Maar ook dat ze recht hebben op bescherming tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en seksuele uitbuiting. 
In opdracht van de Verenigde Naties ziet UNICEF erop toe dat regeringen het Kinderrechtenverdrag respecteren en nakomen. 
kinderrechten
Kinderen hebben rechten bedoeld om hen te beschermen. zoals het recht op onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek. 

Slide 40 - Tekstslide

Slide 41 - Video

Voor welk kinderrecht komt Unicef hier op?
A
Het recht op dure spullen
B
Het recht op een blauwe rugzak
C
Het recht op onderwijs voor jongens
D
Het recht op onderwijs voor alle kinderen

Slide 42 - Quizvraag

Slide 43 - Video

Het filmpje van Unicef is ingesproken door deze beroemde Hollywood-acteur, Liam Neeson. Hij speelt vaak in actiefilms zoals Taken, Star Wars, Batman, Lego the Movie en Men in Black.

Slide 44 - Tekstslide

Waarom vraagt Unicef aan Liam Neeson om hun filmpje in te spreken, denk jij?

Slide 45 - Open vraag

Begrippen uit deze les
Grondwet
Grondrechten
Vrijheid van meningsuiting
Persvrijheid
Godsdienstvrijheid
Belangen
Belangentegenstelling

Verklaring van de rechten van de mens
Mensenrechten
Kinderrechten

Slide 46 - Tekstslide

Sleep de begrippen naar de juiste uitleg
Grondwet
Grondrechten
Vrijheid van meningsuiting
Persvrijheid
Godsdienstvrijheid
Belangen
Belangentegenstelling
Verklaring van de rechten van de mens en burger
Mensenrechten
Kinderrechten
Dit recht is het recht om alles te mogen zeggen wat je wil, zolang je anderen niet expres beschadigd.
Deze rechten beschermen de waardigheid van ieder mens. 
Kinderen hebben rechten bedoeld om hen te beschermen.
De belangrijkste rechten van de burger zijn hierin vastgelegd. Denk aan: vrijheid van meningsuiting,  etc.
De Verklaring van de Rechten van de Mens is een verklaring die in 1948 is aangenomen door de Verenigde Naties
Belangrijkste wet van een land. Hierin staan de rechten en plichten van de burgers en de overheid.
Wanneer verschillende belangen niet met elkaar overeenkomen of botsen.
Media zijn vrij om te zeggen wat ze willen.
Iets wat mensen belangrijk vinden of voordeel bij hebben.
Het recht om zelf te kiezen voor een bepaalde godsdienst en deze uit te oefenen.

Slide 47 - Sleepvraag

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Slide 48 - Open vraag

Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.

Slide 49 - Open vraag