Parlementaire democratie 2 - Parlement en Trias Politica

Parlement en Trias Politica
1 / 12
volgende
Slide 1: Tekstslide
MaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 12 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

Parlement en Trias Politica

Slide 1 - Tekstslide

Parlement (1e en 2e Kamer)
-Controleert of wetten correct worden uitgevoerd door de regering
-Keurt wetsvoorstellen goed, zodat die worden uitgevoerd voor de regering
-Dient wetten in (2e Kamer)
Regering (staatshoofd en minister)
-Dient wetsvoorstellen in bij het parlement
-Verantwoord zich tegenover het parlement 

Slide 2 - Tekstslide

Eerste Kamer
-75 leden
-Senaat
-Mag wetsvoorstel niet veranderen - ja/nee
-Extra controle van de Tweede Kamer
-Indirect gekozen door Provinciale Staten 
Tweede Kamer
-150 leden
-Behandel wetsvoorstellen
-Kan wetsvoorstellen wijzigen of afwijzen
-Dient wetsvoorstellen in
-Rechtstreeks gekozen door Nederlandse kiezers

Slide 3 - Tekstslide

Fracties
Alle Kamerleden behoren tot een fractie
Fractie: de groep vertegenwoordigers van een politieke partij
Bijvoorbeeld: CDA-fractie, D66-fractie, etc.
De fractie wordt geleid door een fractievoorzitter
Er zijn regeringsfracties en oppositiefracties
Regeringsfracties: ministers in de regering
Oppositiefracties: alles buiten de regering

Slide 4 - Tekstslide

Verhouding regering en parlement
Trias Politica:
  • Wetgevende macht - Regering en Staten-Generaal + Parlement -Stelt wetten vast waar burger en overheid zich aan moet houden
  • Uitvoerende macht - Regering - Zorgt dat goedgekeurde wetten worden uitgevoerd. Ministers geven richtlijnen aan.
  • Rechtelijke macht - Rechtbank, Gerechtshof & Hoge Raad - Beoordeelt of mensen en de overheid wetten hebben overtreden. Doet uitspraak in conflicten 

Slide 5 - Tekstslide

Taken Eerste en Tweede Kamer
Wetgevende taak
De 1e en 2e kamer hebben twee rechten:
1. Stemrecht bij wetsontwerpen (aanvaarden of verwerpen)
2. Budgetrecht (rijksbegroting goedkeuren of aanpassen)
Tweede Kamer mag ook:
1. Recht van initiatief (wetsontwerpen indienen)
2. Recht van amendement (wijzigingen aannemen)

Slide 6 - Tekstslide

Taken Eerste en Tweede Kamer
Controlerende taak
Controleren of ministers hun werk goed doen hebben de 1e en 2e kamer rechten om informatie te krijgen:
1. Rechts op (schriftelijke) vragen
2. Recht van interpellatie 
3. Rechts op parlementaire enquête
4. Recht op indienen van een motie 

Slide 7 - Tekstslide

Recht op (schriftelijke) vragen
Vragen aan ministers of staatssecretarissen door Kamerleden
Bewindslieden moeten binnen 3 weken antwoorden

Dinsdag: wekelijks vragenuurtje - Bewindslieden kunnen hier om mondelinge toelichting vragen

Slide 8 - Tekstslide

Recht op interpellatie
Interpelleren  betekent een minister ter verantwoording roepen
Gebeurt tijdens een spoeddebat

Spoeddebat kan als ten minste 30 Kamerleden het verzoek ondersteunen 

Slide 9 - Tekstslide

Recht op parlementaire enquête
Biedt de mogelijkheid tot gedetailleerd onderzoek te doen naar een onderdeel van het regeringsbeleid

Als de Kamer van mening is dat:
1. De Kamer te weinig informatie heeft om oordeel te geven
2. De regering bepaalde informatie achterhoudt
Vaak een zaak van groot maatschappelijk belang. Een speciale commissie van Kamerleden wordt benoemd. Iedereen wordt onder ede gehoord.

Slide 10 - Tekstslide

Recht op indienen motie
Een motie is een verzoek aan een minister
Drie speciale moties:
1. Motie van treurnis (achteraf)
2. Motie van afkeuring (uitvoering)
3. Motie van wantrouwen (vaak ontslag)

Slide 11 - Tekstslide

Opdracht
Ga aan de slag met je PO!

Slide 12 - Tekstslide