4. Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 3-6

Introductie

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen welke gevolgen de Eerste Wereldoorlog voor Nederland heeft gehad.

De Eerste Wereldoorlog

Paragraaf 3: België getroffen en Nederland neutraal

Huiswerk bespreken

Bespreken vraag 8 t/m 14 op blz. 32-33 WB en blz. 40-41 HB

Leerdoel deze les ( H2: paragraaf 3 deel 1)

1) Je kunt uitleggen waarom Nederland neutraal probeerde te blijven

2) Je kunt het begrip handelsbelemmeringen uitleggen

3) Je kunt uitleggen wat een distributiesysteem is

Neutraal

• Nederland was tijdens de Eerste Wereldoorlog, neutraal

• Neutraal betekent dat je geen partij kiest

• Voor een handelsland als Nederland is dat lastig: je handelt immers met beide partijen.

Mobilisatie

1914

• Hoewel Nederland neutraal was, mobiliseerde het leger toch 
• Ook België had zich immers neutraal verklaard, maar was toch aangevallen!

Economie

• Nederlandse schepen zijn slachtoffer van de Onbeperkte Duikbotenoorlog...
  

• Tijdelijke oplossing = een distributiesysteem. Een systeem waarbij je met bonkaarten producten koopt

Wat: Maken vraag 1 t/m 9 op blz. 42 - 44 HB en blz. 34 - 35 WB

Hoe: eerst zelfstandig, 
         daarna samenwerken

Tijd: 20 minuten

Klaar: werken aan een ander vak/
            samenvatten

De Eerste Wereldoorlog

Paragraaf 3: België getroffen en Nederland neutraal (deel 2)

Huiswerk bespreken

Bespreken vraag 1 t/m 9 op blz. 42 - 44 HB en blz. 34 - 35 WB

Leerdoel deze les ( H2: paragraaf 3 deel 2)

1) Je kunt uitleggen wat het doel was van de dodendraad

Belgische vluchtelingen

• Nederland nam rond de 1 miljoen vluchtelingen uit België op.

• Deze Belgen waren op de vlucht voor de oorlog.

• Belgische soldaten werden, net als soldaten uit andere landen, ontwapend en gevangen gezet

Dodendraad

• De Dodendraad was door de Duitsers aangelegd tussen België en Nederland

• Zo wilden ze voorkomen dat geallieerde soldaten, Duitse deserteurs, spionnen of oorlogsvrijwilligers naar, van of door België konden reizen

• Op de draad stond 2000 volt

• Vermoedelijk zijn rond de 1000 mensen om het leven gekomen

Contact met de Dodenraad, waarop 2000 volt stond, betekende dood door elektrocutie...

...daarom bedachten smokkelaars allerlei manieren om de draden niet aan te raken.

Dodendraad

https://schooltv.nl/video/eenvandaag-in-de-klas-eerste-wereldoorlog-de-dodendraad/#q=dodendraad

Wat: Maken vraag 10 t/m 16 op blz. 42 - 45 HB en blz. 35 - 36 WB

Hoe: eerst zelfstandig, 
         daarna samenwerken

Tijd: 20 minuten

Klaar: werken aan een ander vak/
            samenvatten

§2.3

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

A

De eerste oorlogsjaren

Leerdoel:

Je kan uitleggen wat het voor Nederland op politiek en economisch gebied betekende om neutraal te zijn.

Begrippen:

neutraal

B

Schade en schaarste

Leerdoel:

Je kan uitleggen dat de Eerste Wereldoorlog na verloop van tijd leidde tot economische problemen in Nederland.

Begrippen:

handelsbelemmeringen

distributiestelsel

C

Een stroom vluchtelingen

Leerdoel:

Je kan twee gevolgen beschrijven die de komst van Belgische vluchtelingen had voor Nederland.

Begrippen:

Dodendraad

§2.3

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

A

DeBoze burgers

De eerste oorlogsjaren

Langzaam maar zeker kwamen er steeds meer handelsbelemmeringen: handel werd moeilijker.

Handelsschepen liepen gevaar op zee:

• De Engelsen plaatsten mijnen in de Noordzee
• De Duitsers voerden een onbeperkte duikbotenoorlog: geallieerden en neutrale handelsschepen werden tot zinken gebracht.

Leerdoel:

Je kan uitleggen dat de Eerste Wereldoorlog na verloop van tijd leidde tot economische problemen in Nederland.

Begrippen:

handelsbelemmeringen

distributiestelsel

§2.3

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

B

DeBoze burgers

Schade en schaarste

Nederland bleef neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ze sloten zich niet aan bij een bondgenootschap. Hierdoor weinig oorlogsschade en weinig slachtoffers.

Voor de zekerheid werd wel het Nederlandse leger gemobiliseerd. Tijdens de oorlog werd het leger ook steeds groter. 

Taak van het leger: oostgrens beschermen tegen Duitsland, kust beschermen tegen Engeland. 

Leerdoel:

Je kan uitleggen wat het voor Nederland op politiek en economisch gebied betekende om neutraal te zijn.

Begrippen:

neutraal

§2.3

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

A

DeBoze burgers

De eerste oorlogsjaren

De oorlog had ook gevolgen voor de handel die Nederland voerde. 

Duitsland en Engeland stelden eisen aan Nederland: bepaalde producten niet verkopen aan de vijand. 

Daarom verbood Nederland de export van paarden en brandstof. 

Andere bedrijven maakten veel winst, omdat sommige producten schaars werden. Aan de grens met België werd er stiekem gesmokkeld, o.a. brandstof. 

§2.3

Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

A

DeBoze burgers

De eerste oorlogsjaren