Les 1, deel 1/3: Oudegracht en werven

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• Basisschool
• Groep 8

UTEREG ME STATSIE!

Wist je dat Utrecht in 2022 al 900 jaar stadsrechten heeft? De stad heeft een rijke geschiedenis heeft maar is ook in deze tijd heel bijzonder.

Samen komen we meer te weten over jouw statsie!

NB:

Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

Les 1: Oudegracht en werven

DEEL 1

 

      weet je meer over het ontstaan van

      de Oudegracht en de werven;

      heb je kennisgemaakt met tien nieuwe

      woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie
op de tekst

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De Oudegracht

De Oudegracht is een bekend deel van Utrecht. Je hebt er vast wel eens langs gelopen. Het is er altijd druk en gezellig. Maar hoe is die Oudegracht ontstaan? En waarom is hij nu nog zo belangrijk?

In de volgende slide kun je invullen wat jij al weet over de Oudegracht.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

de Oudegracht

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In het filmpje wordt gesproken over de oorsprong van de Oudegracht.

Klik op de link onder de afbeelding om het filmpje te starten. Kijk het filmpje tot 1:55 minuten (verder mag natuurlijk ook!).

klik hier om de video te bekijken

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br />

de woordenschat<br />

terugblikken en vooruitkijken<br />

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

In het filmpje wordt verteld hoe Utrecht aan haar Oudegracht, werven en de werfkelders is gekomen. Leg in eigen woorden uit hoe ze zijn ontstaan. 

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De handelaren die aan de gracht woonden, wilden niet alles op en neer sjouwen vanuit de gracht naar hun huis Daarom hebben ze tunnels gegraven vanaf het kanaal naar de kelders. Dit zorgde uiteindelijk voor vier kilometers aan kade.

Deze werven en werfkelders zijn uniek in de wereld.

Hoe komt het dat ze alleen in Utrecht te vinden zijn denk je?

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Bij deze eerste les van dit blok is de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' als PDF aanwezig. Print hem uit voor je leerlingen zodat ze deze altijd bij de hand hebben wanneer ze (denk)vragen gaan beantwoorden!

woordenschat

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de bedrijvigheid

de werf

ingenieus

het stadsrecht

inperken

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: inperken</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: kleiner of minder maken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Volgens veel burgers in Nederland moet het gebruik van vuurwerk met de jaarwisseling ingeperkt
</i></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><i>worden.</i></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de werf</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de laaggelegen kade aan de grachten waar schepen vroeger aanlegden</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De aanlegkades of werven aan de Oudegracht in Utrecht zijn uniek in de wereld.</i></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: ingenieus</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: slim bedacht of gemaakt</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Het Deltaplan is een ingenieus project om te zorgen dat Zeeland niet nogmaals overstroomt</i></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><i>
</i></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><i>
</i></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><i>
</i></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het stadsrecht</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het recht van een stad op eigen bestuur en eigen rechtspraak</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In het Middeleeuwse Europa werden aan sommige steden bijzondere rechten en voordelen
</i></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><i>toegekend, de zogenaamde stadsrechten.</i></span></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de bedrijvigheid</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de drukte van mensen die bezig zijn</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Op de zomerse dag was er veel bedrijvigheid op het water. Mensen waren aan het zwemmen, surfen&nbsp;</i></span><i style="color:rgb(23, 97, 151)">en varen.</i></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• ingenieus
• de bedrijvigheid
• het erfgoed
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

statig

talloos

het erfgoed

nomineren

de ader

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de ader</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de belangrijke doorgaande verkeersweg<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De A12 is een belangrijke verkeersader in Nederland. Deze weg verbindt Den Haag via Utrecht met&nbsp;</i></span><i style="color:rgb(23, 97, 151)">Duitsland.</i></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: nomineren</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>:op een erelijst plaatsen</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het gedicht van Bilal werd genomineerd voor beste gedicht van groep 5 van basisschool de Windroos.
</span></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-style:italic">Hij was erg blij met die ereplek!
</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het erfgoed</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: dat wat is overgebleven uit het verleden (vooral dingen van historische of culturele waarde)</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De Amsterdamse grachtengordel is een mooi voorbeeld van Nederlands erfgoed.</i></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: talloos</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: heel veel
</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Uit talloos veel inzendingen werden er drie geselecteerd die door mochten naar de volgende ronde.</i></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: statig</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: deftig</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Het grachtenpand was goed onderhouden. Het zag er verzorgd en statig uit.&nbsp;</i></span></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: domino!

Leg de dominostenen op de juiste plek zodat elk woord naast de juiste betekenis staat. Het eerste steentje ligt er al! 

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet</span><br />

<span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:700">Ja, dit woord ken ik al.</span>

statig

talloos

het erfgoed

nomineren

de ader

de bedrijvigheid

inperken

het stadsrecht

ingenieus

de werf

terugblikken & vooruitkijken

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

de Oudegracht

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 

gaat lezen, gaat over 

de geschiedenis van de                    Oudegracht en waarom

deze zo uniek is. In de

volgende slide kun je

invullen wat je

daar al over weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over dit onderwerp?

de geschiedenis

van de Oudegracht

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie <br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken