EHBO H4

• Bsm
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

EHBO

Hoofdstuk 1.4 blessurepreventie en -behandeling

blz. 45 t/m 82

Planning

Les 1 - Blessurepreventie

Les 2 - Hulpverlening

Les 3 - Bewustzijnverstoring en letsels

Les 4 - SE EHBO

EHBO

EHBO

In Nederland is iedereen verplicht (bij wet) om een medemens in nood te helpen. Ook als je geen kennis hebt van eerste hulp verlenen, wordt er van je verwacht dat je helpt, zo goed als je kunt.

112 bellen kan iedereen.

3 vormen van blessurepreventie

1. Primaire: voorkomen van een blessure

2. secundaire: het verminderen van een opkomende blessure.

3. Tertiaire: het voorkomen van het verergeren van een bestaande blessure.

verschillende type blessures

1. Endogene blessure: deze blessures worden veroorzaakt door factoren die in het lichaam gelegen zijn. (belastbaarheid van de sporter)

2. Exogene blessures: die ontstaan door factoren van buiten het lichaam zelf. (belasting van de sporter)

vormen van blessures

1. Acute blessure: deze treedt plotseling op.

denk aan het zwikken van een enkel.

2. Chronische blessure: deze is meer een langdurige en slepend van aard.

Chronische blessures doen zich in vier stadia voor:

1 pijn na de sportbeoefening
         2 ook pijn bij aanvang van sportbeoefening
3 ook pijn tijdens de sportbeoefening
4 de sporter heeft ook last tijdens rust.

Wat kan je doen in stadium 1 van een chronische blessure om de blessure te verminderen?

Antwoord:

Je kan als sporter de intensiteit in de trainingen verlagen, meer rust tussen de training of tijdens de trainingen

Bloedneus bij boksen

Een zweepslag

veel trappen tegen de enkel krijgen

tenniselleboog

acute exogene blessure

acute endogene blessure

chronische exogene blessure

chronische endogene blessure

www.hetoranjekruis.nl

Meneer Camper heeft tijdens een voetbalwedstrijd zijn achillespees bijna helemaal afgescheurd. Er is sprake van een ...

1. Acute exogene blessure
2. Acute endogene blessure
3. Chronische exogene blessure
4. Chronische endogene blessure

De schouderblessure van Fay is al langere tijd aanwezig. De klachten keren regelmatig terug en genezen niet vanzelf.

1. Acute exogene blessure
2. Acute endogene blessure
3. Chronische exogene blessure
4. Chronische endogene blessure

Benjamin heeft een trap tegen zijn knie gekregen tijdens de kickboxtraining, waardoor hij een weekje rust moet nemen.

1. Acute exogene blessure
2. Acute endogene blessure
3. Chronische exogene blessure
4. Chronische endogene blessure

Veerle is met skiën in botsing gekomen en heeft daar gekneusde ribben aan over gehouden.

1. Acute exogene blessure
2. Acute endogene blessure
3. Chronische exogene blessure
4. Chronische endogene blessure

Meneer Hanraads heeft begin december een hamstringblessure opgelopen. Tot de dag van vandaag kan hij niet deel uitmaken van zijn eigen training.

1. Acute exogene blessure
2. Acute endogene blessure
3. Chronische exogene blessure
4. Chronische endogene blessure

Belastbaarheid

= Wat je lichaam aankan

Dit is de maximale hoeveelheid inspanning die je lichaam zonder problemen kan verdragen.

Voorbeelden:

• Hoeveel je kunt trainen zonder klachten te krijgen
• Hoe zwaar je kunt tillen zonder pijn
• Hoe vaak je kunt sporten zonder overbelasting

Belasting

= Wat je lichaam daadwerkelijk moet doen

Dit is de inspanning die je lichaam op een bepaald moment levert.

Voorbeelden:

• Hoe vaak je traint
• Hoe zwaar je traint
• Hoe intensief je beweegt

De belastbaarheid heeft te maken met endogene factoren

1. Juist
2. Onjuist

De belasting heeft te maken met exogene factoren

1. Juist
2. Onjuist

Goed sportmateriaal heeft geen invloed op blessurepreventie.

1. Juist
2. Onjuist

Goed sportmateriaal heeft geen invloed op blessurepreventie.

1. Juist
2. Onjuist

Conditietraining is een vorm van primaire blessurepreventie

1. Juist
2. Onjuist

De eindpartij op een training uitstappen vanwege een opspelende hamstring is een vorm van tertiaire blessurepreventie

1. Juist
2. Onjuist

Olivier krijgt een keiharde bal net iets onder zijn knieschijf tijdens de hockeywedstrijd. Hij stapt uit en haalt wat ijs om 20 minuten te koelen. Dit is een vorm van teriaire blessurepreventie.

1. Juist
2. Onjuist

Onvoldoende bewegen kost de maatschappij meer geld dan sportblessures.

1. Juist
2. Onjuist

Wat zit er in een
EHBO koffer?

De volgorde van handelen bij een ongeval

Met het verlenen van eerste hulp zorg je ervoor dat de toestand van het slachtoffer niet verslechtert.

 

Blijf kalm en probeer zo snel mogelijk inzicht te krijgen in de situatie.

De vijf punten rechts helpen daarbij!

1. Let op gevaar

2. Geruststellen van het slachtoffer 

3. Beoordelen van de situatie 

4. Zorg voor professionele hulp

5. Help het slachtoffer op de plaats waar hij ligt.

Waarom staat 'let op gevaar' op de eerste plek?

Let op gevaar voor jezelf, omstanders en het slachtoffer

Denk aan:

Langsrazend verkeer

Losliggende voorwerpen 

Brand

Kabels onder spanning

Instortende gebouwen

Denk ook aan:

Paniek

Agressie

Vechtpartijen

Wat als het te gevaarlijk is?

Punt 2 (gerust stellen) kan ook overgeslagen worden, waarom?

Wat moet je doen als een slachtoffer met zijn ogen dicht op de grond ligt?

1. Gelijk 112 bellen
2. Controleren op een ademhaling
3. Controleren of het slachtoffer bewusteloos is of niet
4. Doorlopen

Bewusteloos 

• Direct 112 bellen
• Omstander AED laten halen
• Ademhaling checken
• Geen ademhalen = reanimeren
• 'Normale' ademhaling = stabiele zijligging

Bij bewust zijn

• Gerust stellen
• Beoordelen wat er aan de hand is / vragen
• Hulp toepassen / inschakelen

0

Doorverwijzen naar een dokter

Heb je een slachtoffer geholpen, zorg er dan altijd voor dat deze langs gaat bij de dokter. 

Dit hangt wel af van de situatie.

Verbinden/wonden

Pl

Pleister: Het gaasje is steriel zorg er voor dat je die niet aanraakt. (kleine wondjes)

Wondsnelverband: is een gaasje met daaraan vaste plakkers of windsel. (bloedingen)

Zwachtelen: is het aanleggen van een stevig verband. Je gebruikt dit bijvoorbeeld bij een hevige bloeding in combinatie met een snelverband. (hevige bloedingen / verzwikking) 

welke richting zwachtel je altijd op?

1. Van het hart af
2. Naar het hart toe
3. Maakt niet uit

Waarvoor staat de ICE-regel?

ICE-regel

Koelen: koel het betreffende lichaamsdeel met ijs. Dit doe je tussen de 10 en 20 minuten.

I: immobiliseren, na het koelen er voor zorgen dat het betreffende lichaamsdeel niet of nauwelijks meer beweegt.

C: compressie, geef druk op het getroffen lichaamsdeel. Dit doe je door een zwachtel aan te leggen.

E: elevatie, houd het lichaamsdeel omhoog zodat het hoger dan het hart ligt.

Wat word er met trauma letsel bedoelt?

1. letsel waarbij je met de traumahelikopter moet worden opgehaald
2. Letsel waar je lang mentaal last van hebt
3. Letsel dat opgelopen is door contact met iets of iemand
4. Alle antwoorden zijn goed

1

2

3

4

5

Let op gevaar

Geruststellen van het slachtoffer

Beoordelen van de situatie

Zorgen voor professionele hulp

Help het slachtoffer ter plaatse

Kneuzing (contusio)

Wat herken je:

• Het slachtoffer heeft pijn, meestal door trauma.
• Er kan zwelling optreden, later word het blauw.

Hulpverlenen:

ICE-principe

Verzwikking, verrekking en verstuiking (distorsie)

Wat herken je:

Door verdraaien of omklappen van een gewricht rekken het gewrichtskapsel en de banden op, of scheuren in of af (ruptuur)

Er is vaak een zwelling, een verkleuring en pijn in of rond het gewricht.

Hulpverlenen:

• ICE-principe

Kan er helemaal niet op gesteund worden of is er sprake van een extreme zwelling, scheurend, krakend of knappend gevoel dan een arts raadplegen

Ontwrichting (luxatie, dislocatie). 

Botten zijn in gewrichten ten opzichte van elkaar verschoven. Te herkennen aan een abnormale stand

Botbreuk (fractuur)

Het slachtoffer heeft veel pijn, een krakend of knappend gevoel vernomen, kan misselijk of bleek zijn en niet instaat het geblesseerde ledemaat te bewegen.

open botbreuk (gecompliceerde fractuur)

ongewone stand van het bot en er is een uitwendige wond ter hoogte van de breuk. Soms kan het bot ook zichtbaar zijn.

Koelen

Immobiliseren

Hoog houden (wanneer mogelijk)

Wond afdekken

Snel rechtzetten van getroffen lichaamsdeel

Botbreuk

Ontwrichting

Open botbreuk

Ontwrichting

• Immobiliseer het getroffen lichaamsdeel
• Houd het lichaamsdeel hoog (zo mogelijk)
• Geef eventueel steun door middel van een mitella of brede das.
• Bel 112 voor advies of als je meer ervaren bent kan je ook de beslissing maken om iemand naar de ehbo-post te sturen.

Botbreuk

• Immobiliseer het getroffen lichaamsdeel of zelf laten doen
• Bel 112 voor advies of als je meer ervaren bent kan je ook de beslissing maken om iemand naar de spoedeisende hulp te sturen

Open botbreuk

• Het zelfde als bij een botbreuk.
• De wond afdekken met een steriel gaasje of snelverband

Hulpverlenen bij:

Nek- en rugletsel

• Pijn in de nek of rug.
• Gevoelloosheid in de armen of benen, tintelingen of verlammingsverschijnselen.
• Breuk of ontwrichting.
• Slachtoffer laten liggen zoals die ligt
• Immobiliseren
• 112 bellen

Kramp

• De spier trekt samen, voelt hard en is pijnlijk.

• SAR: schudden, antagonist aanspannen, Rustig rekken

Spierscheuring (zweepslag)

• Het scheuren voelt als een zweepslag, een korte felle pijn die blijft steken.
• Er is ook meestal sprake van zwelling
• ICE-principe en een arts raadplegen

Hoe kan je immobiliseren zonder mitella of brede das?

Wat kan kramp veroorzaken?

1. Vochttekort / Zouttekort
2. Ongetraindheid
3. Vermoeidheid
4. Alle antwoorden

Wat kan je immobiliseren bij nek- en rugletsel?

Bewustzijnverstoring

Flauwte

Herkennen: ziet bleek, zweet en geeuwt. Soms is het slachtoffer ook verward

Hulp: zorg voor frisse lucht, leg het slachtoffer plat neer en stel gerust.

Bewusteloosheid

Herkennen: reageert niet meer op (zachtjes) schudden.

Hulp: laat hulp komen (112), controleer ademhaling.

Wat moet je doen als een bewusteloos slachtoffer nog wel ademt?

Hersenschudding

• Herkennen: lichte verwardheid, hoofdpijn, ongewone slaperigheid.
• 112 bellen of een arts raadplagen.

Suikerziekte

• Hypo: te weinig suiker in het bloed

licht in het hoofd, zweet, trilt en/of geeuwt.

• Hyper: te hoge suikerspiegel

slachtoffer wordt steeds slapper.

Bij twijfel suiker toedienen (sportdrank, sterke limonade). Hypo klaart binnen paar minuten op.

1x goed laten snuiten, hoofd naar beneden, neus dichtknijpen

Schoonmaken met water, eventueel afdekken.

Hoofd naar beneden, neus dichtknijpen

Afdekken met een pleister of steriel gaasje.

Schaafwond

Kleine bloeding

Spontane bloedneus

Bloedneus na trauma

Shock

• Veel bloedverlies (extern of intern)
• Voelt zich ziek, grauwe gelaatskleur, heeft het houd en voelt ook koud aan.
• Shock is levensbedreigend!
• Snelle professionele hulp!

Hevige bloeding

• Veel bloedverlies
• Houd het getroffen lichaamsdeel hoger dan het hart.
• Druk op de wond.
• Zo snel mogelijk een snelverband en zwachtel aanbrengen.

Je mag met een shirt of doek ook druk geven op een hevige bloeding

1. Juist
2. Onjuist

Wat doe je extra bij een hoofdwond ten opzichte van een hersenschudding?

Onderkoeling

Onderkoeling loop in fases.

• Koud, rilt en bleke huid (1,2,3)

• Slaperig of agressief, lichaamsfuncties gaan achteruit, ziet en hoort slecht of afname van reflexen (2 of 3)

Warmtestuwing

Herkennen: 

• Kramp en hoofdpijn, duizelig en gedesoriënteerd.
• Stuiptrekkingen of bewusteloos

Hulp:

• Koele plek en afkoelen met water
• Bij bewustzijn en niet in shock, water of sportdrank geven.

Astma

Benauwd en laat onnatuurlijke geluiden horen.

Help met eventueel medicijnen nemen.

Hyperventilatie

Snelle ademhaling, benauwd en heeft een hoge hartslag.

Stel gerust en blijf praten, vooral afleiden van het ademen kan helpen.

(Adem door de neus of beter nog één neusgat