Slapend rijk, wakker worden!

• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1-4

Instructies

• Start de les door op de button Start les te klikken
• De link Printen biedt mogelijkheid om de slides en notities van de les te printen

Slapend rijk, wakker worden!  

Geldsprookjes?

Vorm: Stellingen, filmpjes, poll, quizvragen, opdracht. 

Duur: 60 minuten

Leerdoelen:

• Studenten herkennen geldsprookjes
  
• Studenten kunnen de risico's van geldsprookjes benoemen
  
• Studenten kunnen omgaan met beloftes over snel geld verdienen
  

Vertel:

“Op social media lijkt het alsof iedereen snel rijk wordt.

Met crypto, dropshipping, influencers of ‘handige deals’.

Maar klopt dat beeld eigenlijk wel?” Vandaag gaan we hier naar kijken.

Wat gaan we doen?

1. Inleiding

2. Influencers

3. Dropshipping & geldcriminaliteit

• respectvol
• naar elkaar luisteren
• alles blijft binnen de 4 muren van dit lokaal
• mobiel alleen gebruiken voor LessonUp

Wat gaan we doen?

Stel jezelf voor als je dat nog niet gedaan heb. Vertel de spelregels door op de pin te klikken.

Vertel vervolgens dat je de onderwerpen op de slide gaat behandelen.

Je kunt tegenwoordig makkelijk rijk worden zonder hard te werken.

Helemaal mee oneens

Helemaal mee eens

Staan

Zitten

Stelling: Je kunt tegenwoordig makkelijk rijk worden zonder hard te werken.

Stel de vraag.

De studenten die eens zijn, gaan staan.

Vraag een aantal studenten waarom ze het denken. Laat ze een voorbeeld noemen bijvoorbeeld van een influencers die iets aanprijst, een voetballer etc.

Leg uit"

• Snel rijk zonder moeite komt weinig voor; meestal kost het tijd, kennis, geluk.
• Online zie je vooral de mensen die geld verdienen en nooit diegenen waarbij het mislukt.
• Mensen die dingen over  ‘snel geld’-verdienen posten krijgen hier geld voor. Soms heel veel.
  

Wat je op TikTok ziet 

over geld verdienen, is 

meestal eerlijk

Helemaal mee oneens

Helemaal mee eens

Staan

Zitten

Stelling: Wat je op TikTok ziet over geld verdienen is meestal eerlijk

1. Stel de vraag.
2. De studenten die eens zijn, gaan staan.
3. Vraag een aantal studenten om hun keuze uit te leggen.

• Vaak wordt winst en ‘lifestyle’ getoond.
  
• Vaak níet: verliezen, kosten, tijd, stress, mislukking.
  
• Reclame/influencer-content heeft een doel: verkopen of volgers. Hebben vaak een heel team om zich heen om te helpen. Deze moeten ook betaald worden.
  

Wat is een geldsprookje?

Wat is een geldsprookje?

Stel de vraag.

Een geldsprookje is een verhaal over geld dat:

• te mooi klinkt om waar te zijn
  
• vooral winst laat zien
  
• risico’s of nadelen verzwijgt

Voorbeelden:

• “Iedereen kan dit”
  
• “Geen ervaring nodig”
  
• “Dit werkt altijd”
  

Geldsprookjes spelen in op hoop, haast en angst om iets te missen.

Waar en waarmee zie jij online
mensen snel geld verdienen?

Waar en waarmee zie jij online mensen snel geld verdienen?

Stel aan de studenten de vraag.

Influencer / TikTok / YouTube

“Mensen posten video’s en krijgen geld via views, sponsordeals of  links.”

Reality check: het lijkt snel, maar meestal duurt het lang voordat je echt verdient.

Dropshipping / webshop

“Ze verkopen spullen via een webshop zonder voorraad; de leverancier verstuurt.”

Reality check: veel concurrentie, advertenties kosten geld, veel mensen verdienen weinig.

Beleggen / crypto / daytraden

“Je koopt en verkoopt aandelen/crypto en probeert winst te pakken.”

Reality check: super risico; veel beginners verliezen geld. ‘Snel rijk’ is vaak onzin.

Gokken (online casino / sports betting)

“Mensen zeggen dat je snel winst kan maken met weddenschappen.”

Reality check: de site/aanbieder wint bijna altijd; kan snel verslavend worden en je verliest vaak.

OnlyFans / content verkopen

“Mensen verdienen met betaalde content of abonnementen.”

Reality check: privacy-risico’s en het blijft online. Niet voor iedereen.

Geef aan dat je op influencers en dropshipping ingaat.

Influencers

Hoe werkt dit op jou?

Dit onderdeel gaat over influencers.

Opdracht

1. Wat is influencer marketing?

2. Welke trucs gebruiken influencers om iets te verkopen?

3. Zou jij iets kopen door een influencer? Waarom wel/niet?

4. Wat vind je eerlijk aan deze vorm van reclame? En wat niet?

Influencers

Laat de klas in groepjes de volgende vragen bespreken.

1. Dat is reclame waarbij een bekend persoon op social media (zoals TikTok, Insta of YouTube) een product aanprijst, vaak zonder dat het duidelijk is dat het reclame is. Influencers krijgen geld of producten om jou iets te laten kopen of doen.

Belangrijk: dit is hun werk.

2. Ze doen alsof ze het zelf gebruiken of “toevallig” tegenkwamen. Ze maken het persoonlijk, bijvoorbeeld:

“Ik gebruik dit al maanden!”

“Dit heeft mijn leven echt veranderd.”

Ze geven een kortingscode ("met mijn naam krijg je 10% korting").

Ze laten het product zien in een aantrekkelijke video of vlog.

3. Voorbeeld ‘wel’:

“Ja, want als ik zie dat iemand die ik volg en leuk vind iets gebruikt, dan wil ik het ook proberen.”

Voorbeeld ‘niet’:

“Nee, want ik weet dat ze betaald worden. Ik vertrouw het dan minder.”

4. Eerlijk:

“Sommige influencers zetten erbij dat het gesponsord is.”

“Als het écht iets is wat ze gebruiken, vind ik het wel oké.”

Oneerlijk:

“Je ziet niet altijd dat het reclame is.”

“Ze zeggen niet altijd dat ze betaald krijgen.”

“Soms lijkt het op een gewone video, maar het is een verkooptruc.”

Tip: laat studenten elkaars antwoorden klassikaal vergelijken. Wie wacht altijd? Wie trapt er weleens in?

Influencers

Denk aan een influencer die jij volgt.

Wat belooft hij/zij? 

Wat laten ze niet zien? 
Wie verdient het geld?

Influencers

Laat de klas in groepjes de opdracht maken.

Voorbeelden zijn:

• Belofte: “Zo verdien ik €X per maand”, “Dit werkt altijd”, “Jij kan dit ook”.
  
• Niet zichtbaar: advertentiekosten, tijd, mislukte pogingen, risico, belasting, retouren/klachten.
  
• De influencer + het merk/bedrijf (en soms een platform) verdienen; de volger betaalt/loopt risico.
  

 Influencers verkopen vooral een droom, geen werkelijkheid.

Helemaal mee oneens

Helemaal mee eens

Staan

Zitten

Stelling: Influencers verkopen vooral een droom, geen werkelijkheid.

Stel de vraag.

De studenten die eens zijn, gaan staan.

Vraag een aantal studenten waarom ze het denken. 

Voor een groot deel klopt dit, omdat influencers vaak een selectie laten zien: de leukste momenten, mooiste beelden en successen. Hun werk draait om aandacht, en aandacht krijg je sneller met een “perfect” leven dan met de saaie realiteit. Daardoor ontstaat het beeld dat alles makkelijk en snel gaat: mooie reizen, dure spullen, veel vrije tijd.

Maar het is niet altijd nep. Sommige influencers zijn wél eerlijk en laten ook de minder mooie kanten zien: stress, onzekerheid, mislukte samenwerkingen, negatieve reacties. Alleen: dat trekt soms minder views, dus veel mensen posten het minder.

Voorbeelden:

• Je ziet de vakantie, maar niet de uren filmen/editen.
  
• Je ziet nieuwe schoenen, maar niet dat het geleend is of een sponsor is.
  
• Je ziet “succes”, maar niet de jaren dat ze weinig verdienden.
  

Doorvraag:

Wat zou er gebeuren met hun volgers als ze elke week ook de “slechte dag” zouden posten?

De volgende slide laat een video zien over finfluencers. Dit zijn influencers die over financiële zaken/producten advies geven..

Laat het filmpje zien.

Vertel eventueel het onderstaande nog.

Finfluencers delen online verhalen over hun succes met bijvoorbeeld beleggen, dropshipping of andere vormen van online inkomsten. Daarbij ligt de nadruk vaak op hoe ze hun eigen werktijden vandaag de dag bepalen, volledig zelfstandig zijn en overal ter wereld kunnen werken. 

Het beeld dat zij schetsen, klinkt bijzonder aantrekkelijk. In hun content delen ze vaak eigen “succesverhalen” terwijl ze rondlopen in een tropisch resort mét een duur horloge om de pols, of in hun luxueuze inloopkast vol peperdure merktassen. De finfluencers praten over hoe eenvoudig het zou zijn om hun levensstijl te bereiken. Daarbij bieden ze doorgaans dure cursussen aan, waarin zij beweren de sleutel tot hun succes te onthullen. 

Het is belangrijk om te weten dat slechts een zeer klein percentage van de deelnemers daadwerkelijk succesvol wordt op de manier die deze influencers beloven. Bovendien brengen deze methodes vaak aanzienlijke financiële risico’s met zich mee. De realiteit is dat veel van deze finfluencers hun winsten vooral genereren door jongeren te verleiden om hun cursussen te kopen.

Casus: Wat zou jij doen?

Daan volgt al een tijd een finfluencer op TikTok. Die geeft aan dat de aandelenbeurs laag staat en dat je nu moet instappen. Daan wil binnenkort met zijn rijbewijs beginnen. Hij heeft al een tijd geen geld maar gaat toch met een deel van zijn salaris dat hij bij AH verdient aandelen kopen. Hij hoopt snel winst te maken om daarmee zijn rijbewijs te betalen.

Lees samen de casus door en bespreek met de studenten wat zij hiervan vinden en of het slim is.

Tips

1. Weet dat het (vaak) reclame is.

2. Let op de woorden ‘spon’ of ‘ad’.

3. Volg mensen die je vertrouwen waard zijn.

4. Vraag jezelf af: Heb ik dit echt nodig?

5. Gebruik een 24-uurs regel.

6. Trap niet in kortingscodes. Alleen vandaag 15% korting.

7. Volg niet alleen ‘perfecte’ levens.

8. Besef dat het hun werk is om jou te laten kopen.

9. Volg ook accounts die je helpen met geld.

Bijvoorbeeld: @geldwijzer, @nibud, @jongerenenmoney, @geldfit.

10. Praat erover met vrienden.

Tips

Op deze slide zie je tips. Je kunt ze laten zien maar ook eerst aan de klas vragen of ze tips hebben. Je kunt ook een top 5 met de studenten maken.

1. Als een influencer een product laat zien of benoemt, wordt hij/zij daar vaak voor betaald. Ook al voelt het als een gewone video.

2. Zie je ‘#spon’, ‘#ad’ of ‘samenwerking met…’? Dan weet je dat het om reclame gaat.

3. Sommige influencers zeggen eerlijk wanneer iets betaald is en maken niet overal reclame voor. Die zijn vaak betrouwbaarder. Denk na voordat je iets koopt.

4. Koop ik dit omdat ik het wil, of omdat zij het hebben?

5. Zie je iets leuks in een video? Wacht 1 dag. Vind je het dan nog steeds nodig of leuk?

6. “Alleen vandaag 15% korting!” klinkt aantrekkelijk, maar het is bedoeld om je snel te laten kopen. Denk eerst goed na.

7. Social media laat vaak alleen de mooie kanten zien. Niemand heeft altijd het perfecte leven of uiterlijk.

8. Influencers verdienen geld aan jouw aandacht. Ze maken het leuk, maar het blijft een baan.

9. Deze organisaties geven handige tips i.p.v. verkooppraatjes.

10. Spreek met elkaar over wat je ziet op TikTok of Insta. Deel ervaringen: heb jij wel eens iets gekocht door een influencer? Was het een goede aankoop?

Veel influencers hebben het over:

- Crypto

- Beleggen

- ‘Passief inkomen’

➡️ Maar geld verdienen zonder risico bestaat niet.

Dropshipping & Geldcriminaliteit

Dropshipping & Geldcriminaliteit

Dit onderdeel gaat kort in op de risico's van dropshipping en geldcriminaliteit.

Wat is dropshipping?

Wat is dropshipping?

Stel de vraag.

Een dropshipper heeft een webwinkel zonder eigen voorraad. Als je er iets bestelt, stuurt die webshop je bestelling door naar een ander bedrijf.

Dropshipping lijkt hierdoor makkelijk:

• webshop starten
  
• producten doorverkopen
  

Maar in werkelijkheid:

• veel concurrentie
  
• advertentiekosten
  
• kleine winst
  

Waarom stoppen veel mensen met dropshipping?

Waarom stoppen veel mensen met dropshipping?

• kost veel tijd.
• extreme concurrentie (omdat je zo makkelijk kunt instappen).
• levert weinig op.
• problemen met leveranciers (kwaliteit, op tijd leveren).
• Hoge advertentiekosten om op te vallen.

De bovenstaande punten staan haaks op snel rijk worden.

Vertel als overgang naar de volgende slide. Niet elk geldsprookje stopt bij verlies van geld. Soms word je gevraagd om anderen te helpen met ‘snel geld verdienen’.

➡️ Dan wordt het gevaarlijk.

Iemand vraagt of hij jouw bankpas even mag gebruiken. Jij krijgt € 50.
Is dit slim of gevaarlijk?

1. Slim, lekker snel verdiend
2. Gevaarlijk

Iemand vraagt of hij jouw bankpas even mag gebruiken. Jij krijgt € 50.

Is dit slim of gevaarlijk?

Het juiste antwoord is B

Ook al lijkt dit makkelijk en onschuldig, het is zeer risicovol.

Alles wat er met jouw bankrekening gebeurt, staat op jouw naam. Dus als er iets fout gaat, ben jij verantwoordelijk.

De persoon die je vraagt om je pas te gebruiken, blijft vaak onzichtbaar. Jij bent degene die problemen krijgt.

Je kunt worden gebruikt voor:

• fraude
• oplichting
• witwassen van geld

Gevolgen kunnen zijn:

• Je bankrekening wordt geblokkeerd
• Je moet geld terugbetalen
• Je krijgt problemen met de politie
• In sommige gevallen een strafblad
• Je kunt later moeilijker een bankrekening of lening krijgen
• Ook is de kans aanwezig dat je geen VOG krijgt. De kans dat je politie, luchtvaart, zorg of kinderopvang kan werken is daarmee verkleind.

Belangrijk om te onthouden

“Ik wist niet dat het fout was” is meestal geen geldig excuus.

De € 50 lijkt dus snel verdiend, maar de gevolgen kunnen maanden of jaren duren.

Je krijgt een bericht:
“Kun jij pakketjes aannemen of doorgeven? Je hoeft niks te vragen.”

1. Kan geen kwaad
2. Grote kans op problemen

Je krijgt een bericht: “Kun jij pakketjes aannemen of doorgeven? Je hoeft niks te vragen.”

Het juiste antwoord is B

Als iemand zegt dat je “niks hoeft te vragen”, is dat juist een waarschuwingssignaal.

Pakketjes kunnen te maken hebben met:

gestolen spullen zoals drugs

nepwebshops

fraude.

Jij bent degene die zichtbaar is (adres, naam), de ander blijft vaak buiten beeld.

Ook hier geldt: jij loopt het risico, niet degene die je benadert.

  Wat hebben  de situaties gemeen?

• Het geld lijkt makkelijk en snel te verdienen.
  
• Je krijgt weinig uitleg over wat je precies doet.
  
• Iemand anders blijft op de achtergrond.
  
• Jij gebruikt jouw naam, rekening of adres.
  
• Het risico ligt volledig bij jou, niet bij degene die het aanbiedt.
  

Wat hebben de situaties gemeen?

Vraag aan de studenten wat de overeenkomst is van de vorige 2 quizvragen.

Een voor een verschijnen de volgende antwoorden:

• Het geld lijkt makkelijk en snel te verdienen.
  
• Je krijgt weinig uitleg over wat je precies doet.
  
• Iemand anders blijft op de achtergrond.
  
• Jij gebruikt jouw naam, rekening of adres.
  
• Het risico ligt volledig bij jou, niet bij degene die het aanbiedt.

Doorvraag:

Waarom denk je dat juist jongeren hiervoor worden benaderd?

Signalen voor fraude

• “Je hoeft niks te weten”
  
• “Het is maar tijdelijk”
  
• “Iedereen doet dit”
  
• “Het is niet illegaal, hoor”
  

Signalen voor fraude

Dit zijn zinnen die worden gebruikt om twijfel bij je weg te nemen.

Juist als iemand je probeert gerust te stellen, moet je extra alert zijn.

Praktische tip voor de studenten:

Zeg altijd: “Nee, ik doe dit niet.”

En praat erover met:

• een docent
  
• een ouder/verzorger
  
• of iemand die je vertrouwt, bijvoorbeeld een klasgenoot
  

“De volgende keer dat iemand belooft
dat ik snel geld kan verdienen, ga ik eerst …”

“De volgende keer dat iemand belooft dat ik snel geld kan verdienen, ga ik eerst …”

Dit is een reflectievraag. Vraag de studenten dit te beantwoorden.

Voorbeelden:

• checken of het reclame is
  
• risico’s opzoeken
  
• iemand om advies vragen
  

💡 Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is dat meestal ook zo.

💡 Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is dat meestal ook zo.

Dit is de laatste slide. Vraag eventueel of de studenten nog vragen hebben naar aanleiding van wat ze hebben gehoord.