Willem de Zwijger, den haag

• Burgerschap
• Basisschool
• Groep 4

Willem de Zwijger

Scheveningen

Even voorstellen

Arie van de Vrie

Docent maatschappijleer

Coördinator burgerschap (EduVibes)

Wat is burgerschap in het onderwijs?

Wat is burgerschap?

Vd Ploeg, P (2022): zeggenschap i.p.v. zelfredzaamheid

Nieuwelink, H (2023): Burgerschap is het ideaal van vrije en gelijke mensen met het vermogen om maatschappelijk en politiek te functioneren en daarmee gezamenlijk de samenleving vorm te (kunnen) geven.

Eidhof, B (2019): Het toerusten van leerlingen met kennis, vaardigheden en houdingen, die ze in staat stellen om zelfstandig te handelen ten aanzien van sociale, maatschappelijke of politieke problemen.

Biesta: vrij vertaald: burgerschapsvorming is het ongrijpbare resultaat van ‘goed’ onderwijs.

De wet op burgerschap kwam er omdat

Kennis over democratie en rechtstaat is te beperkt

Waarden en normen verschillen sterk van elkaar

Groeiende polarisatie

Een aantal dilemma's:

Leerlingen mogen op school alleen in het Nederlands met elkaar of met een leerkracht praten

1. Eens
2. Oneens
3. Bespreekbaar

Er moet ruimte zijn voor leerkrachten die seksuele diversiteit onacceptabel vinden

1. Eens
2. Oneens
3. Bespreekbaar

Er moet ruimte zijn voor leerkrachten die voor de klas een sterke mening hebben over het conflict Israël-Hamas

1. Eens
2. Oneens
3. Bespreekbaar

Een leerling moet alle ruimte krijgen om complottheorieën uit te leggen

1. Eens
2. Oneens
3. Bespreekbaar

Dit is burgerschap

Maar hoe vul je dat nu in als school? 

Wat vraagt de overheid?

Sinds 2006 zijn er wetten rondom burgerschap

Maar vanaf Augustus 2021 is het volgende verplicht:

De opdracht vanuit de wet:

Er moet een visie zijn, burgerschap moet doelgericht zijn en samenhangend aangeboden zijn. Daarnaast moet dit alles te zien zijn in de schoolcultuur. Een school moet daarnaast inzicht hebben in de resultaten

De wet noemt indirect drie basiswaarden

Vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit

De kern

Hoe ben je als school een oefenplaats voor de diverse Nederlandse samenleving.

Kerndoelen (concept)

Bouwstenen

Vrijheid en gelijkheid

Macht en inspraak

Democratische cultuur

Identiteit

Diversiteit

Solidariteit

Digitaal samenleven

Duurzaamheid

Globalisering

Techonologisch burgerschap

Een paar vragen:

Welke waarden vind jij belangrijk voor burgerschapsonderwijs?

Waar maak je je zorgen om, met betrekking tot de maatschappelijke ontwikkeling van jouw leerlingen?

Wat typeert jouw school met betrekking tot burgerschapsonderwijs?

Waar ligt nu de taak voor scholen?

Zorg voor samenhang

Bespreek burgerschap regelmatig in de teams. Maak tijd en ruimte

Schoolleiding moet ervoor zorgen dat het personeel zich veilig en gesteund voelt.

Maak burgerschap duurzaam.

Kern van burgerschap:

De school is een oefenplaats voor samenleven!

Ruimte voor vragen!