Les 10 26/27

Les 10 2026/2027

- wat gaan we vandaag doen?
- bespreking huiswerk;
- bespreking betoog;
- woorden met  -ieuw of eeuw;
- bijvoeglijke naamwoorden;


1 / 68
volgende
Slide 1: Tekstslide
Nederlands

In deze les zitten 68 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Les 10 2026/2027

- wat gaan we vandaag doen?
- bespreking huiswerk;
- bespreking betoog;
- woorden met  -ieuw of eeuw;
- bijvoeglijke naamwoorden;


Slide 1 - Tekstslide

Bespreking huiswerk

- werkwoord oefeningen
- betoog

Slide 2 - Tekstslide

Ik ............. morgen een heerlijk toetje (bereiden)

Slide 3 - Open vraag

Gisteren ............... hij naast het net (vissen).

Slide 4 - Open vraag

Lisa .................. het vlees nu aan. (aanbranden)

Slide 5 - Open vraag

De buurhonden waren vorige week de hele middag in de tuin. Ze ............ voortdurend. (blaffen)

Slide 6 - Open vraag

De honden ............. toen ook van de kou. (beven)

Slide 7 - Open vraag

Suze .................... van Panama naar de V.S. (verhuizen)

Slide 8 - Open vraag

Daan ............ mij vorige week met een cadeau (verrassen)

Slide 9 - Open vraag

Betoog en ingezonden brief
Betoog: Je geeft je mening over een actueel onderwerp, onderbouwt dit met argumenten en weerlegt mogelijke tegenargumenten 

Ingezonden brief: Een opinieartikel voor een krant, tijdschrift of website waarin je reageert op een actuele gebeurtenis of stelling. 

Slide 10 - Tekstslide

Betoog: checklist
Checklist:
• Inleiding: Benoem het onderwerp en jouw standpunt meteen.
• Argumenten: Geef minstens twee sterke argumenten voor jouw mening.
• Tegenargument: Benoem één tegenargument van de andere partij en weerleg dit.
• Signaalwoorden: Gebruik woorden zoals daarom, echter, bovendien en concluderend.
• Toon: Blijf netjes en overtuigend, ook als je boos of fel bent.

Slide 11 - Tekstslide

Betoog opdracht
De situatie: Jouw school overweegt om een algeheel telefoonverbod in te stellen. Leerlingen moeten hun telefoon bij binnenkomst in een kluisje leggen tot de lesdag voorbij is.
Schrijf een ingezonden brief voor de schoolkrant waarin jij jouw mening geeft over dit plan.
• Lengte: 180 tot 220 woorden.
• Doelgroep: De schoolleiding en andere leerlingen.
• Vorm: Formele brief met een duidelijke inleiding, kern en slot

Slide 12 - Tekstslide

Betoog: jij schreef
Betoog Brief!
Schoolen (scholen) beginnen aan een telefoon ver bod (telefoonverbod -> samengesteld woord)  voor de kinderen.
Het idee is on de telefoons voor de hele school dag  (schooldag->samengesteld woord) in een kluisje te leggen. Ik vind dit een heel slecht idee voor alle studenten. Als een student moet je berijk moeten hebben met je famille voor nootgevalen (noodgevallen-> samengesteld woord en dubbel 'l'). 

Slide 13 - Tekstslide

Betoog: jij schreef

Bovendien zijn er ook studenten met ouders die werk hebben waar bij (waarbij -> een woord) ze aan (op) de hoogte willen blijven. Studenten hebben ook hun hun eigen mannier (manier) van rust nodig terwijl pauses (pauzes), so als (zoals-> een woord en met 'z') muziek of naar sociale media kiijken om voor een quartier (kwartier) afgelijd (afgeleid -> later doe je het wel goed) kunnen zijn van stress of zorgens (zorgen-> een zorg, twee of meer zorgen).

Slide 14 - Tekstslide

Betoog: jij schreef

Hoewel het waar is dat telefoons afleidend (hier doe je het goed met 'ei') kunnen zijn, is het niet gelijk nodig dat ze de voor een volidige(volledige) lesdag in een kluisje moeten blijven.
Studenten die zich niet kunnen gedragen met geen telefoon gebruik (telefoongebruik-> een woord) terwijl les mogen consequencies (consequenties) hebben. 

Slide 15 - Tekstslide

Betoog: jij schreef

In Conclusie (Concluderend) is het een slecht idee om een telefoon verbod (telefoonverbod-> een woord) te gebruiken, omdat de telefoons vaak meer goed dan slecht doet voor studenten.

Slide 16 - Tekstslide

Betoog: algemeen
Wat is goed
- Je hebt een duidelijke mening 
- je geeft verschillende redenen waarom je tegen een telefoonverbod bent. - - Je denkt ook aan de belangen van leerlingen en ouders. 
- je erkent dat telefoons soms afleidend zijn, 
- en  toch leg je uit  waarom je een totaalverbod geen goed idee vindt. 
- Je probeert bovendien verbindingswoorden te gebruiken om je argumenten met elkaar te verbinden.

De volgende stap is om je Nederlands nauwkeuriger te maken en je argumenten verder uit te werken. Probeer bij ieder argument uit te leggen waarom het belangrijk is en geef er een voorbeeld bij. Zo wordt je betoog niet alleen duidelijker, maar ook overtuigender.

Slide 17 - Tekstslide

Betoog: algemeen
Wat kan beter?
Bij een school heb je het over leerlingen
Bij een universiteit heb je het over studenten

De volgende stap is om je Nederlands nauwkeuriger te maken en je argumenten verder uit te werken. 
Probeer bij ieder argument uit te leggen waarom het belangrijk is en geef er een voorbeeld bij. 

Zo wordt je betoog niet alleen duidelijker, maar ook overtuigender.

Slide 18 - Tekstslide

Betoog: algemeen
Wat kan beter?
- Goed lezen!!
opdracht was: 
• Lengte: 180 tot 220 woorden: 
• Doelgroep: De schoolleiding en andere leerlingen
• Vorm: Formele brief met een duidelijke inleiding, kern en slot voor de schoolkrant

Lengte: jij had er rond de 150
Doelgroep: zie onder schoolleiding en (andere) leerlingen
Vorm: Dus in briefvorm: Geachte schoolleiding en leerlingen. Hoogachtend etc.

Slide 19 - Tekstslide

Betoog: algemeen
• Vorm: Formele brief met een duidelijke inleiding, kern en slot voor de schoolkrant

In het Engels heet dat een op-ed (kort voor opposite the editorial page).
Kranten zoals The New York Times of The Guardian hebben hier speciale rubrieken voor die ze vaak aanduiden met "Letters" of "Opinion".

In het Nederlands heet dat een een ingezonden brief.

Lengte: jij had er rond de 150
Doelgroep: zie onder schoolleiding en (andere) leerlingen
Vorm: Dus in briefvorm: Geachte schoolleiding en leerlingen. Hoogachtend etc.

Slide 20 - Tekstslide

Betoog: briefvorm
• Aanhef: Richt je altijd tot een persoon of de doelgroep: Geachte schoolleiding en leerlingen
• De aanleiding (Deel 1): Vermeld in de eerste zin direct waar je op reageert: Mededeling dat er een telefoonverbod aankomt
• Jouw standpunt (Deel 2): Vertel meteen of je het ermee eens bent of juist niet, en geef je belangrijkste argument.
• Onderbouwing & Oplossing (Deel 3): Geef in één of twee zinnen extra bewijs, een persoonlijk voorbeeld of een concrete oplossing.
• Kernachtige uitsmijter (Deel 4): Sluit af met een sterke, memorabele slotzin.
• Ondertekening: Vermeld je volledige naam, woonplaats en eventueel je relevante functie. (Kranten plaatsen anonieme brieven vrijwel nooit). Suze de Grijs (leerling van TWCPHS, Woodlands

Slide 21 - Tekstslide

Betoog: overtuigender
Maak één argument overtuigender

Leerlingen moeten in noodgevallen bereikbaar zijn voor hun familie.

Waarom is bereikbaarheid belangrijk? -> Altijd uitleggen (en indien mogelijk een voorbeeld geven).

Slide 22 - Tekstslide

Waarom is bereikbaarheid belangrijk?

Slide 23 - Open vraag

Betoog: tegenargument en weerlegging
"Hoewel het waar is dat telefoons afleidend kunnen zijn, is een volledig telefoonverbod niet nodig."

Je doet twee dingen :
1. Je erkent een argument van de andere kant.
2. Je legt uit waarom je toch bij jouw eigen mening blijft.

Waarom?

Slide 24 - Tekstslide

Betoog: tegenargument en weerlegging
Tegenargument: Telefoons leiden leerlingen af tijdens de les.

Weerlegging: Toch is een volledig verbod niet nodig, omdat …

Maak de zin zelf af. 

Slide 25 - Tekstslide

Waarom is het niet nodig dat de telefoon de hele dat in het kluisje blijft?

Slide 26 - Open vraag

Betoog: Leerdoel


Je kunt een argument uitleggen en ondersteunen met een voorbeeld. 
Je kan bovendien een tegenargument noemen en daarop reageren.

Slide 27 - Tekstslide

Betoog: huiswerk verbeter je betoog
Je hebt nu in deze les gewerkt aan je betoog over een telefoonverbod op school. Je hoeft niet helemaal opnieuw te beginnen.

Stap 1: Verbeter één argument
- Kies één argument uit je oorspronkelijke tekst. 
- Schrijf dit argument opnieuw en voeg toe:
- Waarom? Leg uit waarom je dit argument belangrijk vindt.
- Geef een concreet voorbeeld
- Gebruik eventueel deze structuur: Ten eerste vind ik … belangrijk, omdat … Bijvoorbeeld, …



Maak deze zinnen af:

Sommige mensen vinden dat …

Ik begrijp dat …, maar …

Daarom vind ik dat …

Stap 3 – Controleer je Nederlands

Controleer je tekst op:

Slide 28 - Tekstslide

Betoog: huiswerk verbeter je betoog
Stap 2 – Reageer op een tegenargument

Maak deze zinnen af:
- Sommige mensen vinden dat …
- Ik begrijp dat …, maar …
- Daarom vind ik dat …


Slide 29 - Tekstslide

Betoog: huiswerk verbeter je betoog
Stap 3 – Controleer je tekst op:

- spelling van veelgebruikte woorden;
- werkwoorden, bijvoorbeeld ik vind en niet ik vindt;
- verbindingswoorden, zoals bovendien, hoewel, echter en daarom.

Omvang: ongeveer 80–100 woorden.

Slide 30 - Tekstslide

Bijvoeglijk naamwoord
adjectief

Het zegt iets over een zelfstandig naamwoord (noun)

De rode trui/ de ronde bal 

Slide 31 - Tekstslide

Bijvoeglijk naamwoord

 (De 'e'-regel)

In het Nederlands krijgt het bijvoeglijk naamwoord meestal een -e aan het eind, maar niet altijd.
• Met -e: Bij de-woorden en het meervoud (De mooie vogel, de mooie vogels).
• Zonder -e: Bij het-woorden als er 'een' voor staat (Een mooi vogelhuisje).

Slide 32 - Tekstslide

Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord
Het geeft antwoord op de vraag: Van welk materiaal is het gemaakt? dan -> en

• Een houten tafel (de tafel is van hout)
• Een gouden ring (die ring is van goud)
• Een wollen trui (de trui is van wol)

Slide 33 - Tekstslide

Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord
Uitzonderingen:
• Plastic: een plastic tas (niet: plasticen)
• Aluminium: een aluminium ladder
• Nylon: een nylon jas
• Suède: suède schoenen
• Bamboe: een bamboe huis 
• Rotan: een rotan stoel
• Terracotta: een terracotta bloempot
• Gummi: gummi laarzen

Slide 34 - Tekstslide

-eeuw en - ieuw woorden
Regel: Hoor je eew of iew aan het einde van een woord? 

Dan schrijf je eeuw of ieuw. 

Er staat in het Nederlands vóór de 'w' bijna altijd een 'u'

Uitzonderingen: interview, review, preview (Engels woorden)

Slide 35 - Tekstslide

-eeuw en - ieuw woorden
• eeuw is een vast klankgroepje:
- leeuw, 
- sneeuw, 
- meeuw
• ieuw is een vast klankgroepje:
- nieuw 
- kieuw

Slide 36 - Tekstslide

-eeuw en - ieuw woorden
De controle: woorden langer maken
Soms helpt het om het woord langer te maken om de u beter te horen.

• Bij nieuw hoor je de u bijna niet.
• Maak er nieu-we van. Door de extra lettergreep wordt de klank uitgerekt en hoor je plotseling heel duidelijk de overgang via de u naar de w: nie-uuu-wuh.
• Hetzelfde geldt voor sneeuw → sneeu-wen 

Slide 37 - Tekstslide

Baas van de school
Stel je voor: 

Jij bent één dag de directeur van jouw highschool. Je mag drie dingen veranderen om het schoolleven beter te maken.

Slide 38 - Tekstslide

Baas van de school
Opdracht: Schrijf een tekst van 120–150 woorden voor de schoolkrant. Vertel welke veranderingen je zou invoeren en waarom.

Kies een onderwerp voor je veranderingen:
- Minder huiswerk, andere lessen of kortere schooldagen;
- Meer vrijheid met telefoons en sociale media;
- Minder stress en meer aandacht voor welzijn;
- Een combinatie van verschillende onderwerpen.

Slide 39 - Tekstslide

Baas van de school
Verwerk in je tekst:
1. Welke drie dingen zou je veranderen?
2. Waarom zijn deze veranderingen nodig?
3. Geef bij minstens één verandering een concreet voorbeeld.
4. Wat zouden leraren of ouders hiertegen kunnen inbrengen? Hoe reageer jij daarop?

Slide 40 - Tekstslide

Baas van de school
Gebruik minstens vier van deze verbindingswoorden gebruiken:
- Ten eerste en bovendien – om argumenten op te bouwen.
- Bijvoorbeeld – om iets concreet te maken.
- Hoewel en echter – om een tegenstelling te laten zien.
- Daarom en concluderend – om een gevolg of conclusie te formuleren.

Slide 41 - Tekstslide

Huiswerk: Nieuwe oefeningen

- Oefeningen m.b.t. werkwoordvervoeging 
- Oefeningen m.b.t. - eeuw en - ieuw
- Oefeningen m.b.t. (stoffelijk bijv. naamw)
- Schrijfopdracht: baas van de school
- Verbeteren van betoog





Slide 42 - Tekstslide

Baas van de school

Slide 43 - Tekstslide

Verschillende meervoudsvormen
1. Het meervoud op -en
2. Het meervoud op -s
3. Het meervoud op -'s (met apostrof)
4. Het meervoud op -eren
5. Lastige gevallen: woorden op -ie
6. Vreemde of leenwoorden

Slide 44 - Tekstslide

Vorige week:
Hebben we het gehad over:
- het meervoud op -en
- het meervoud op -s
- het meervoud op -'s (met apostrof)

Slide 45 - Tekstslide

4. Het meervoud op -eren
Sommige woorden krijgen de uitgang -eren. 
Dit is een kleine, vaste groep onregelmatige woorden.
Voorbeelden:
ei → eieren;
kind → kinderen;
blad → bladeren.
Het zijn weetwoorden.

Slide 46 - Tekstslide

Slide 47 - Video

5. Lastige gevallen: woorden op -ie

Woorden op -ie kunnen verschillende meervoudsvormen krijgen

Slide 48 - Tekstslide

5. Lastige gevallen: woorden op -ie
Met -s: 
Als de -ie onbeklemtoond is en een -s krijgt 

Voorbeelden:
notitie → notities; 
ruzie → ruzies;
vakantie  → vakanties.

Slide 49 - Tekstslide

5. Lastige gevallen: woorden op -ie
Met -ën: 
Als de -ie in het meervoud beklemtoond is.
Voorbeelden:
melodie → melodieën;
poëzie → poëzieën;
allergie → allergieën
braderie → braderieën

Slide 50 - Tekstslide

5. Lastige gevallen: woorden op -ie
Met -iën: Soms onbeklemtoond met -iën 
Voorbeelden:
bacterie → bacteriën;
kolonie → koloniën;
provincie → provinciën;
ceremonie → ceremoniën;
ski → skiën;
porie → poriën.

Slide 51 - Tekstslide

Slide 52 - Video

Even oefenen

Beantwoord de volgende vragen: vervoeg het werkwoord in de verleden tijd.

Slide 53 - Tekstslide

Welke acteur ........ destijds zijn gewonnen Gouden Kalf uit een taxi?
A
gooidde
B
gooiden
C
gooyde
D
gooide

Slide 54 - Quizvraag

Mijn tante ......... de appel (schillen).

Slide 55 - Open vraag

Onze kip legde drie eieren en ........ deze in twintig dagen uit.

A
broeide
B
broedde
C
broede
D
broeidde

Slide 56 - Quizvraag

Papa is zijn smaak kwijt, hij ....... de saus niet (proeven).

Slide 57 - Open vraag

De oude man ........ zich een weg door de menigte.

A
baandde
B
baande
C
baanden
D
baand

Slide 58 - Quizvraag

Het was een chaos: alle leerlingen ........ door elkaar (praten).

Slide 59 - Open vraag

De onderzoeker ........ de oorsprong van zijn familienaam en schreef daar een artikel over.
A
herleide
B
herleidde
C
herleed
D
herleiden

Slide 60 - Quizvraag

Leiden en lijden
Leiden -> verleden tijd is leidde

Lijden -> verleden tijd is leed

Slide 61 - Tekstslide

De schoolkrantredactie.......... de burgemeester is (interviewen)

Slide 62 - Open vraag

Met deze uitspraak ........ de minister op de bezuiniging.

A
doeldde
B
doelde
C
doelte
D
doelden

Slide 63 - Quizvraag

Het vliegtuig........ vorige week midden in de woestijn (landen).

Slide 64 - Open vraag

Bert ........ mij gisteren een reep chocola.





A
geefte
B
gaft
C
gaf
D
geefde

Slide 65 - Quizvraag

Hij ................... (praten)
zojuist urenlang over zijn plannen voor de toekomst

Slide 66 - Open vraag

Huiswerk: Nieuwe oefeningen

- Oefeningen m.b.t. werkwoordvervoeging 
- Oefeningen m.b.t. - eeuw en - ieuw
- Oefeningen m.b.t. (stoffelijk bijv. naamw)
- Schrijfopdracht: baas van de schoool
- Verbeteren van betoog





Slide 67 - Tekstslide

Einde les
Ik geef je voor deze week niet heel veel huiswerk mee..

Gebruik je extra tijd om al het vorige huiswerk af te maken en zorg dat je volgende week helemaal 'bij' bent!!


Slide 68 - Tekstslide