P1W2a

• newEditor
• Natuurwetenschappen
• Secundair onderwijs

Startopdracht

Zitplan

5D Groep 1

Leg klaar op je bank

• wisbordje en gesloten stift

• chromebook (nog dicht)

• pen en papier om nota's te nemen

Startopdracht:

Denk in stilte na over deze vraag:

Verwoord 3 functies die water

heeft in ons lichaam.

Startopdracht

Zitplan

5D Groep 2

Leg klaar op je bank

• wisbordje en gesloten stift

• chromebook (nog dicht)

• pen en papier om nota's te nemen

Startopdracht:

Denk in stilte na over deze vraag:

Verwoord 3 functies die water

heeft in ons lichaam.

Startopdracht

Zitplan

5D Groep 3

Leg klaar op je bank

• wisbordje en gesloten stift

• chromebook (nog dicht)

• pen en papier om nota's te nemen

Startopdracht:

Denk in stilte na over deze vraag:

Verwoord 3 functies die water

heeft in ons lichaam.

1

minute

00

second

add30s

1

minute

00

second

add30s

Verwoord 3 functies die water heeft in ons lichaam.

Water volgens functie

H₂0

Functionele rol

(dynamische processen)

Structurele rol (Vorm, bescherming en mechanica)

• Oplosmiddel: voedingsstoffen (suikers), mineralen (zouten) en afvalstoffen

• Transportmiddel: Bloedplasma en lymfevocht vervoeren zuurstof, CO₂, hormonen en voedingsstoffen

• Warmteregulatie: Het verdampen van zweet op de huid en het vasthouden of afgeven van warmte via het bloed is een actieve, functionele regelfunctie

• Structuurfunctie: hydraulische druk binnenin de cellen (turgor) geeft cellen en weefsels hun stevigheid en vorm

• Glijmiddel en schokdemper:

  • Speeksel helpt bij het slikken,

  • Synoviaal vocht smeert de gewrichten

  • Hersenvocht vangt fysieke klappen op.

P1

1

2

3

P1

1

2

3

De chemie van het leven in 4 succescriteria:

• Ik verwoord het belang van biomoleculen voor het metabolisme

• Ik herken de structuur van sachariden, proteïnen en lipiden

• Ik stel de chemische structuur van sachariden, proteïnen en lipiden op eenvoudige wijze voor

• Ik leid uit een chemische reactie tussen koolstofverbindingen af of het gaat om een hydrolyse- of een condensatiereactie

P1

1

2

3

1. De chemie van het leven in 4 succescriteria:

• Ik verwoord het belang van biomoleculen voor het metabolisme

• Ik herken de structuur van sachariden, proteïnen en lipiden

• Ik stel de chemische structuur van sachariden, proteïnen en lipiden op eenvoudige wijze voor

• Ik leid uit een chemische reactie tussen koolstofverbindingen af of het gaat om een hydrolyse- of een condensatiereactie

P1

1

2

3

1. De chemie van het leven in 4 succescriteria:

• Ik verwoord het belang van biomoleculen voor het metabolisme

• Ik herken de structuur van sachariden, proteïnen en lipiden

• Ik stel de chemische structuur van sachariden, proteïnen en lipiden op eenvoudige wijze voor

• Ik leid uit een chemische reactie tussen koolstofverbindingen af of het gaat om een hydrolyse- of een condensatiereactie

Welke 4 atomen zijn meest vertegenwoordigd in ons lichaam? (denk zeker aan wat we vorige week al leerden)

Chemische samenstelling van het menselijk lichaam

96% van de lichaamsmassa – vier elementen:

• Koolstof (C)

• Waterstof (H)

• Zuurstof (O)

• Stikstof (N)

Chemische samenstelling van het menselijk lichaam

96% van de lichaamsmassa – vier elementen:

• Koolstof (C)

• Waterstof (H)

• Zuurstof (O)

• Stikstof (N)

overige 4% - onmisbare mineralen voor onze stofwisseling:

• Ca, P: botstructuur en energiehuishouding

• K, Na, Cl: vochtbalans, prikkels, spiercontracties

• Mg: enzymreacties

• S: eiwitstructuur

• 
  

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

  • Macro-elementen

  • Sporenelementen

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

  • Macro-elementen

    • dagelijks in relatief grote hoeveelheden nodig (g)

    • Na, K, Ca, P, Mg, S en Cl (zie hoger)

  • Sporenelementen

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

  • Macro-elementen

    • dagelijks in relatief grote hoeveelheden nodig (g)

    • Na, K, Ca, P, Mg, S en Cl (zie hoger)

  • Sporenelementen:

    • slechts in zeer kleine hoeveelheden aanwezig (µg- mg)

    • wel essentieel voor de gezondheid!

    • Fe, Cu, Se, Zn, I, F en Cr

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

  • Macro-elementen

    • dagelijks in relatief grote hoeveelheden nodig (g)

    • Na, K, Ca, P, Mg, S en Cl (zie hoger)

  • Sporenelementen:

    • slechts in zeer kleine hoeveelheden aanwezig (µg- mg)

    • wel essentieel voor de gezondheid!

    • Fe, Cu, Se, Zn, I, F en Cr

  • Functies:

    • Belangrijke structuurelementen: geven stevigheid aan weefsels vb Ca en P in botten of S in eiwitten

    • Katalysatoren voor biologische processen

    • Onderdeel van vitaminen en hormonen: vb I in schildklierhormonen

  • 
    

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

Welke gasuitwisseling voert ons lichaam gemiddeld zo'n 12-15 keer per minuut uit?

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

  • uitwisseling ter hoogte van de cellen

    • Aerobe celademhaling

    • Fotosynthesereactie

      • 
        

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

  • uitwisseling ter hoogte van de cellen

    • Aerobe celademhaling

    • Fotosynthesereactie

      • 
        

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

  • uitwisseling ter hoogte van de cellen

    • Aerobe celademhaling

    • Fotosynthesereactie

      • 
        

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

  • uitwisseling ter hoogte van de cellen

    • Aerobe celademhaling

      • O₂ opgenomen in de cel

      • CO₂ afgegeven als bijproduct

    • Fotosynthesereactie

      • CO₂ opgenomen in de cel

      • O₂ afgegeven als bijproduct

        
        

Anorganische stoffen

• Water: zie W1

• Minerale verbindingen

• Anorganische gassen

  • CO₂ en O₂

  • uitwisseling ter hoogte van de cellen

    • Aerobe celademhaling

      • O₂ opgenomen in de cel

      • CO₂ afgegeven als bijproduct

    • Fotosynthesereactie

      • CO₂ opgenomen in de cel

      • O₂ afgegeven als bijproduct

        
        

komt uitgebreid aan bod in P2

Wees eerlijk ...

Bij 'anorganische gassen' had een aantal onder jullie iets anders in gedachten hé...

Wees eerlijk ...

Bij 'anorganische gassen' had een aantal onder jullie iets anders in gedachten hé...

Scheet=

• 90% ingeslikte lucht

• 10% afkomstig van onze happy helpers in de darm, nl. bacteriën die helpen bij de vertering van suikers en eiwitten

Alle mineralen moeten opgenomen worden via de voeding, we kunnen ze niet zelf aanmaken

A

waar

B

niet waar

Ca is een sporenelement

A

waar

B

niet waar

We hebben maar zodanig weinig Fe nodig in ons lichaam, dat we best even zonder kunnen

A

waar

B

niet waar

een te veel aan Cu is giftig voor het lichaam

A

waar

B

niet waar

2

minute

00

second

add30s

3

minute

00

second

add30s

2

minute

00

second

add30s

3

minute

00

second

add30s

Verwoord de functies van anorganische moleculen in ons lichaam