wondzorg

• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 2

Wondzorg - rode wond

Hoe gaat het met je? 

110

Lesdoelen

Functie van de huid?

Functie van de huid

- Bescherming: bacteriën, virussen, druk en vocht

- Constant houden temperatuur door zweten

- Contact buitenwereld: aanraking, pijn, temperatuur

- Uitscheiding afvalstoffen

Verwonding van dit orgaan geeft functieverlies van het orgaan

Wat is een wond?

Een wond is een beschadiging van de huid en/of het direct daaronder liggende weefsel

Soorten wonden?

Soorten wonden

Mechanische wond: Snijwond door een mes

Thermische wond: Brandwond door kokend water

Elektriciteitswond: Elektrocutie door hoogspanningskabel

Infectiewond: Geïnfecteerde schaafwond

Oncologische wond: Ulcererende huidtumor

Circulatiewond: Diabetische voetulcus

Stralingswond: Radiodermatitis door bestraling

WCS-classificatie

Het WCS-model is een hulpmiddel om een wond te observeren en een goede wondbehandeling te starten. Het model maakt onderscheid in drie kleuren wonden: een rode wond, een gele wond en een zwarte wond. 

Je kunt het WCS-model niet toepassen bij brandwonden en wonden die het gevolg zijn van kanker (oncologische wonden).

Decubituswonden

Decubitus

Categorie 1

Niet-wegdrukbare roodheid bij intacte huid. Er kan eveneens sprake zijn van warmte, oedeem (vochtophoping), verharding en pijn.

Categorie 2

Verlies van een deel van de huidlaag of het ontstaan van blaren.

Categorie 3

Verlies van de volledige huidlaag. Onderhuids vet kan zichtbaar zijn, maar bot, pezen en spieren liggen niet bloot. Er kan wondbeslag aanwezig zijn.

Categorie 4

Verlies van een volledige weefsellaag. Bot, pees of spier kunnen zichtbaar zijn. Vaak is er ook sprake van ondermijning of ondertunneling van intacte huid, wat betekent dat er weefselschade is onder de huid.

Wondgenezing

Neem de powerpoint op ANS door over wonden en wondgenezing

Inspectie van de wond en de omgeving

Bij de start van een wondbehandeling bij een zorgvrager is een volledige wondregistratie van belang, zodat in het verloop van de behandeling de resultaten goed zichtbaar worden. Een manier om hier structuur in aan te brengen, is het ALTIS-model.

Bij elke verzorging door jou als verzorgende is het van belang dat je goed observeert. Hierbij gebruik je het TIME-model.

ALTIS-model

Het ALTIS-model kijkt, naast de wond zelf, ook naar factoren van de zorgvrager die de wondgenezing kunnen beïnvloeden. Het helpt om een completer beeld te krijgen van de situatie.

ALTIS staat voor:

A (aard): het soort wond, bijvoorbeeld schaafwond of decubitus

L (locatie): plaats van de wond en invloed van doorbloeding

T (tijd): hoe lang de wond al bestaat en het genezingsverloop

I (intensiteit): grootte, vorm en diepte van de wond

S (samenhang): factoren die de genezing beïnvloeden, zoals ziekten (bijv. COPD of diabetes)

Door het ALTIS-model te gebruiken, kun je beter inspelen op persoonlijke omstandigheden en de wondzorg gerichter aanpassen.

TIME-model

Het TIME-model is een hulpmiddel om complexe wonden systematisch te beoordelen en te behandelen. Het richt zich op het voorbereiden van het wondbed (wondbedpreparatie) zodat genezing mogelijk wordt. Dit is vooral nodig bij wonden waarbij de normale genezing verstoord is.

TIME staat voor vier factoren die wondgenezing kunnen belemmeren:

T (tissue): beoordeling van het weefsel, zoals necrose, wondgrootte en kleur

I (infection): aanwezigheid en mate van infectie

M (moisture): vochtbalans van de wond en omgeving

E (edge): toestand van de wondranden en omliggende huid

Door het TIME-model te combineren met het WCS-kleurensysteem kun je wonden eenduidig beschrijven en de behandeling beter afstemmen.

Wondverzorging

Zowel bij primaire als bij secundaire wondzorg is er een aantal belangrijke aandachtspunten:

1. Reiniging van de wond

2. Pijnbestrijding

3. Instructies aan de zorgvrager

4. Wondmaterialen

5. Organisatie rondom de wondzorg

Stappen van wondverzorgen

Altijd in 4 stappen en gericht op hygiëne, inspectie en verzorging

• stap 1 verbandmateriaal verwijderen
• stap 2 wond inspecteren
• stap 3 wond verzorgen
• stap 4 wond verbinden

0

Rode wond

Rode droge wond: wil je beschermen en stimuleren van de groei

Vochtige rode wond: vochtig wondmilieu creëren en/of behouden en de wond beschermen

Natte rode wond: vochtig wondmilieu creëren, exsudaat absorberen en wond beschermen

Vragen?