8.3 Straling gebruiken

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo k, g, t, mavo
• Leerjaar 3

Welkom in de les

Vandaag:

• herhaling § 8.2
• leerdoelen § 8.3
• uitleg § 8.3
• maken opgaven

 

§8.3 - Straling gebruiken

Halveringstijd

Dag 0 - 100 % van de stof over.

Dag 8 - 50% van de stof over.

Dag 16 - 25% van de stof over.

Dag 32 - 12,5% van de stof over.

Dag 64 - 6,25% van de stof over.

Je houdt van een radioactieve stof dus nooit 0% over.

Pak je laptop erbij

 

 
- ga naar lessonup.app

Een onstabiele stof heeft een halveringstijd van 3 uur.
Je hebt aan het begin 20 onstabiele kernen van die stof. Hoeveel kernen kunnen er na 3 uur nog onstabiel zijn?

1. 20
2. 10
3. 5
4. 1

Een onstabiele stof heeft een halveringstijd van 3 uur.
Je hebt aan het begin 20 onstabiele kernen van die stof. Hoeveel kernen kunnen er na 6 uur nog onstabiel zijn?

1. 20
2. 10
3. 5
4. 1

Wat is de halveringstijd van Koper-64

1. 12,7 uur
2. 12,7 jaar
3. 24 dagen
4. 24 sec

Wat is de halveringstijd van Cl-37

1. 12,7 uur
2. 12,7 jaar
3. 24 dagen
4. 0 sec

Bepaal de halveringstijd uit de grafiek.

1. 5700 jaar
2. 5700 dagen
3. 5 dagen
4. 5 jaar seconden

Bepaal de halveringstijd uit de grafiek.

1. 16 dagen
2. 8 dagen
3. 16 seconden
4. 20 seconden

De laptop weer dicht

- Uitleg § 8.2

Leerdoelen 8.3

Aan het eind van deze les kun je:

• drie verschillende soorten radioactieve straling noemen.
• het doordringend vermogen en de dracht van verschillende soorten straling opnoemen.
• uitleggen hoe medisch onderzoek met tracers werkt.
• uitleggen hoe kanker kan worden behandeld door van binnen- of van buiten uit te bestralen.

Radioactieve straling

Radioactiviteit  heeft te maken met het verval van de atoomkern.

Er zijn verschillende soorten radioactieve straling:

Deeltjes: alfa (α) en beta (β)

 Energie: gamma (γ)

Doordringend vermogen

Aangezien radioactieve straling ioniserend is, is het belangrijk hoe diep de straling in een stof doordringt of hoe makkelijk de straling wordt tegen gehouden. We kijken dan naar doordringend vermogen of de dracht.

- Alfa: grote kerndeeltjes, dus klein doordringend vermogen

- Beta: kleine elektronen, dus groter doordringend vermogen

- Gamma: elektromagnetische straling, dus groot doordringend vermogen

Medisch onderzoek

1. een tracer wordt in je lichaam gespoten

2. de tracer verspreidt zich door je lichaam en komt aan bij het orgaan dat onderzocht moet worden

3. de gammastraling die de tracer uitzendt komt je lichaam uit en kan met een camera geregistreerd worden

Waarom?

Tracer in lichaam laat zien waar het probleem zit.

Bestralen bij tumoren

Uitwendig bestralen

Ioniserende straling maakt de 

moleculen in de tumor kapot.

De straling moet ver genoeg

indringen in het lichaam,

dit is dus gammastraling.

Patiënt na bestralen niet radioactief.

Bestralen bij tumoren

Bestraling van binnenuit

Dit kan door een soort pil.

De straling hoeft maar een klein stukje door het lichaam,

dit is dus alfastraling.

Patiënt na bestralen wel radioactief.

Om de patiënt en zijn omgeving niet onnodig risico te laten lopen, worden isotopen met een korte halveringstijd gebruikt, zoals iridium-192 (74 dagen) en palladium-103 (17 dagen).

Pak je laptop erbij

 

 
- ga naar lessonup.app

Doordringend vermogen

Gamma-straling

Alfa-straling

Beta-straling

Welke soort(en) straling zendt Cu-64 uit?

1. alfa-straling
2. beta-straling
3. beta- en gamma-straling
4. alfa- en beta-straling

Welke soort(en) straling zendt plutonium-241 uit?

1. alfa-straling
2. beta-straling
3. gamma-straling
4. geen

Is een patiënt na bestraling van buitenaf nog radioactief?

1. Ja
2. Nee
3. Dat kan je niet weten

Na uitwendige bestraling van een tumor ben je

1. bestraald
2. besmet
3. beide
4. geen van beide

Na inwendige bestraling van een tumor ben je

1. bestraald
2. besmet
3. beide
4. geen van beide

Alfastraling voor inwendige bestraling en gammastraling voor uitwendige bestraling

1. Juist
2. Onjuist

Wat is een tracer?

1. Een morfinemedicatie
2. Een slaapmedicatie
3. Een radioactieve merkstof

Bij medisch onderzoek wordt soms een tracer gebruikt.

Een goede tracer:

1. zendt alfastraling uit en heeft een kleine halfwaardetijd.
2. zendt gammastraling uit en heeft een kleine halfwaardetijd.
3. zendt alfastraling uit en heeft een grote halfwaardetijd.
4. zendt gammastraling uit en heeft een grote halfwaardetijd.

Aan de slag

• maken § 8.3: 1 t/m 12

 

§8.3 - Straling gebruiken

Huiswerk

• maken § 8.3: 1 t/m 12

 

§8.3 - Straling gebruiken