De buurt is heet 2

• Kunst
• Mediawijsheid
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Introductie

Een les over de gevolgen van de klimaatcrisis op wijkniveau en hoe daarbij bestaande ongelijkheid vergroot wordt.

Instructies

Les 2 van 2

Wat gaan we doen?
De les wordt gegeven binnen de bredere context van het begrip klimaatrechtvaardigheid of klimaatonrecht. Dit fenomeen beschrijft de structurele ongelijkheid die vergroot wordt door de klimaatcrisis. In deze les wordt ingezoomd op de situatie binnen Nederland. De leerlingen leren wat de risico’s zijn voor Nederland en de gevolgen daarvan. Ook wordt de ongelijkheid binnen de grenzen van Nederland aangekaart, specifiek op gebied van verduurzaming.

Lesdoel
- Leerlingen kennen de begrippen ‘klimaatrechtvaardigheid’ en ‘klimaatonrecht’.    
- Leerlingen kennen de gevolgen van klimaatverandering in Nederland.
- Leerlingen kunnen in Canva een activistische klimaatposter maken.

Onderdelen van de les
- Uitleg klimaatgevolgen Nederland.
- Opdracht in kaart brengen klimaatbestendigheid in de wijk.
- Uitleg klimaatonrecht.
- Uitleg pamflet maken.
- Opdracht pamflet maken.
- Presenteren (optioneel).

Benodigdheden
- Tablets.
- Canva.

Begrippenlijst
- Klimaatonrecht: de structurele ongelijkheid die vergroot wordt door de klimaatcrisis.
- Pamflet: een activistische poster.

Tips
De leerlingen mogen groepjes vormen van minstens 2 en maximaal 3 leerlingen. Het is handig en extra leuk als de leerlingen die bij elkaar in de wijk wonen een groepje vormen.

Herhaling van vorige week.

In dit fragment (0:30-0:45) gaat het over de meest voor de hand liggende gevolgen binnen Nederland. Naast extreme weersomstandigheden, is de stijging van de zeespiegel ook een direct gevolg van klimaatverandering. Dit kan leiden tot overstromingen en bodemdaling. 

Herhaling van vorige week.

In dit fragment (0:31-0:54) wordt uitgelegd dat - en hoe - structurele ongelijkheid alleen maar verergert door de klimaatcrisis. De natuur discrimineert natuurlijk niet. Maar doordat wij dat al heel lang wél doen, is er toch veel onderscheid tussen slachtoffers van natuurrampen. 

De conclusies van vorige week, hier gaan we vandaag op door. We hebben vastgesteld wat de wijk kwetsbaar maakt. Nu willen we oplossingen zien.

Een pamflet is een activistische poster of flyer die is bedoeld om een probleem aan te kaarten en een oplossing te eisen.

Op deze slides staan voorbeeldposters.

Bekijk ze en benoem samen de onderwerpen (klimaatcrisis, vrouwenemancipatie, antiracisme).

Als er genoeg klassikale aandacht is (en veiligheid) vraag je een aantal leerlingen of ze willen vertellen welke poster hen aanspreekt en waarom.

Benoem samen dat de posters bestaan uit beeld én tekst. De teksten zijn vaak kort en in het Engels, maar ze kunnen ook prima in het Nederlands!

Dit worden ook de ingrediënten voor de poster die de leerlingen gaan maken!

Op deze slides staan voorbeeldposters.

Bekijk ze en benoem samen de onderwerpen (klimaatcrisis, vrouwenemancipatie, antiracisme).

Als er genoeg klassikale aandacht is (en veiligheid) vraag je een aantal leerlingen of ze willen vertellen welke poster hen aanspreekt en waarom.

Benoem samen dat de posters bestaan uit beeld én tekst. De teksten zijn vaak kort en in het Engels, maar ze kunnen ook prima in het Nederlands!

Dit worden ook de ingrediënten voor de poster die de leerlingen gaan maken!

1. Elk groepje kiest minstens 1 ding uit wat er mis is in de wijk en dat veranderd moet worden. Dit zijn voorbeelden (andere dingen mogen ook): Het is te heet in de zomer, er is niet voldoende groene buitenruimte, de huizen zijn slecht geïsoleerd en dus is stoken duur, er komt te weinig ov in de wijk. 

De leerlingen maken het pamflet online met Canva. Canva werkt erg intuïtief en vaak hebben leerlingen er al eerder mee moeten werken.

Mocht het nodig zijn dan is hier nog een tutorial 'collage maken met Canva'. 

In de volgende slide zit ook een QR-code waarmee leerlingen deze tutorial nogmaals kunnen kijken.

Hier nogmaals de opdracht en de voorwaarden.

Als de pamfletten af zijn dan presenteren de leerlingen deze aan elkaar. Als het goed is, behoeven de pamfletten niet veel uitleg. 'Presenteren' is dan ook een groot woord, het gaat meer om het delen van de resultaten. Dit kan gezien worden als een optioneel onderdeel, in te zetten afhankelijk van het leerjaar en de veiligheid in de klas.

De leerlingen hebben tijdens deze lessen waarschijnlijk ontdekt dat de wijken en huizen waarin zij wonen niet goed bestand zijn tegen de klimaatcrisis. Dit is natuurlijk een somber vooruitzicht. Een directe oplossing is natuurlijk niet realistisch, maar wel zouden op z'n minst meer mensen moeten weten wat de leerlingen te weten zijn gekomen. Vraag de leerlingen toestemming om hun werk te delen met verantwoordelijke partijen; bijvoorbeeld een wijkraad of ombudspersoon. Als hier animo voor is, zeg dan toe de verzamelde werken bij de juiste mensen te krijgen. Als de leerlingen goed hun best hebben gedaan, is het de verantwoordelijkheid van de docent om ervoor te zorgen dat dat niet voor niks was.