Zuurstof toedienen

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Zuurstof toedienen!

Wat is een normale ademhalings frequentie?

Wat is de juiste benaming voor longblaasjes?

1. Bronchus
2. Bronchiolus
3. Trachea
4. Alveoli

Hoe kan je de zuurstof meten bij je zorgvrager?

Saturatiemeter

Een eenvoudigere manier om het zuurstofgehalte in het bloed te meten is met behulp van een saturatiemeter, ook wel een pulsoxymeter genoemd.

Vraag: Is je weleens iets opgevallen bij het meten van de saturatie?

Vraag: Waar kan je allemaal de saturatie meten?

Een indicatie voor saturatiewaarden:

• 96% - 100%: acceptabel bij gezonde mensen;
• 92% - 100%: acceptabel bij mensen met COPD of hartfalen (in overleg met de arts);
• < 95%: toediening zuurstof of overwegen (in overleg met de arts);
• < 90%: in overleg met de arts moet zuurstof worden toegediend. 

Als de saturatie minder is dan 90%, spreek je van desaturatie. De zorgvrager ademt onvoldoende zuurstof in of de uitwisseling tussen de longen en het bloed functioneert niet zoals het moet. Vaak zijn dan de huid, lippen en nagels van de zorgvrager blauw gekleurd (cyanose) en heeft hij of zij een heel langzame of juist heel snelle pols en/of ademhaling

Oorzaken van desaturatie

Desaturatie komt voor bij:

• Ademhalingsziekten, zoals astma en COPD.
  
• Hartproblemen. Bij hartproblemen treden vaak vochtophopingen in de longen op, waardoor de zuurstofuitwisseling minder goed kan plaatsvinden.
• Slaapapneu. Een vaak voorkomende vorm van desaturatie is nachtelijke desaturatie. Dit komt door slaapapneu. Cliënten stoppen gedurende de nacht verschillende malen met ademen. Dit duurt tientallen seconden tot zelfs enkele minuten.

Saturatie meten 

Maak twee tallen en meet van elkaar de saturatie volgens protocol (zoek ZELF het protocol op) 

Benoem enkele verschijnselen bij zuurstofgebrek

Zuurstof toedienen 

Zuurstof kan op verschillende manieren worden toegediend. Je kunt zuurstof via de neus en/of mond of direct via de luchtpijp (trachea) toedienen.

Zuurstofbronnen

Er zijn vier vormen van opslag:

centrale aanvoer van samengeperste zuurstof;

zuurstofcilinder met samengeperste zuurstof;

zuurstofconcentrator;

vloeibare zuurstof.

Een zuurstofaansluiting voor centrale aanvoer van zuurstof

zuurstofcilinder

zuurstofconcentrator

Dit apparaat zuigt omgevingslucht aan. De lucht wordt gezeefd, waardoor een hoeveelheid zuurstof overblijft in de tank. Deze zuurstof wordt in kleine hoeveelheden via een zuurstoftoevoerslang en een neuskatheter aan de zorgvrager toegediend.

De concentrator is makkelijk verplaatsbaar, vraagt weinig onderhoud en levert continu zuurstof. Wel moet er voldoende zuurstof in een ruimte zijn om effectief te zijn. De ruimte moet dus regelmatig worden gelucht.

vloeibaar zuurstof

Vloeibare zuurstof biedt thuispatiënten veel bewegingsvrijheid door een lichte, makkelijk bij te vullen draagbare tank (ca. 3,5 kg) die lang meegaat. Belangrijke nadelen zijn echter dat de zuurstof continu verdampt, de draagtank koud aanvoelt/sist, en de benodigde moedertank (60 kg) groot is

Neusbrilletje

Kan gebruikt worden voor zuurstoftoediening van 0-6 liter/minuut

Voordeel: Redelijk comfortabel

Nadeel: Minder efficiente manier van zuurstof toedienen omdat:

- wanneer zorgvrager niet door de neus ademt het zuurstof minder goed aankomt in de longen

- er zuurstof direct via de neusgaten naar buiten stroomt

Zuurstofkatheter 

Zuurstofsonde of -catheter

Kan gebruikt worden voor zuurstoftoediening van 0-6 liter/minuut

Voordeel:

Zuurstof komt zowel bij neus- als mondademhaling

 goed aan in de longen

Nadeel:

De zuurstofsonde wordt vaak als vervelend/ oncomfortabel 

ervaren door zorgvragers

Zuurstof mond-neusmasker

Kan gebruikt worden voor zuurstoftoediening van 

6 t/m 10 liter per minuut.

Voordeel:

Zuurstof komt goed aan doordat masker zowel 

neus als mond bedekt

Nadeel:

- Het kapje op neus en mond wordt vaak als benauwend ervaren

- Eten en drinken is lastig

Aan de slag.

Zoek het protocol van zuurstof toedienen via vilans.

Maak je werkveld klaar.

Ga in groepjes oefenen met het toedienen van zuurstof.

Iedereen moet de handeling gedaan hebben en feedback kunnen laten zien van een klasgenoot.