Stadslab Kernles 5: Oplossen

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• MBO
• vwo
• Leerjaar 3-6
• Studiejaar 2-4

Introductie

Stadslab - Kernles 5: Oplossing. In deze les krijgen leerlingen de kans om hun oplossing uit te werken volgens een plan van aanpak. Let wel op: Als je wil dat leerlingen dit daadwerkelijk uit voeren moet je hiervoor tijd inruimen in het programma.

Instructies

Beste docent,

Deze les helpt leerlingen op weg met het uitvoeren van oplossingen. Ze hebben hiervoor al gewerkt aan een pitch waarin wordt uitgelegd waarom hún probleem belangrijk is en nú moet worden aangepakt. Nu is het tijd om na te denken over wat zij zelf kunnen doen om bij te dragen aan de oplossing van hun probleem - en dat ook echt te gaan doen!

De lesbrief en werkbladen vind je als downloadbare bestanden in de bijlagen. De individuele opdrachten print je uit per leerling, de groepsopdrachten per groep. 

"I am no longer accepting the things I cannot change. 

I am changing the things I cannot accept."

Angela Davis

Kernles 5 - Oplossen

Dit is de quote pagina van kernles 1

Plan van aanpak oplossing

4 juni: Deadline plan van aanpak (par. 5.2 werkboekje)

Foto's van het werkboek inleveren in Magister (1 per groep)

Werk verder aan je plan van aanpak & oplossing

9:20 grote ronde (korte vragen en opstart)

9:30 kleine ronde (lange vragen op aanvraag)

8

m

00

s

+30 s

Binnen = beginnen

Deel 1 (individueel): Schrijf tenminste twee onderdelen op die jij in ieder geval zou laten zien.

• Schrijf één onderdeel per post-it.

• Plak de post-it op een A3 vel

Stel: Jullie moeten de oplossing die jullie hebben uitgevoerd presenteren op TV. Wat zou je dan laten zien?

5

m

00

s

+30 s

Doel = Brainstormen over wat er allemaal belangrijk is bij de oplossing en de presentatie daarvan

Binnen = beginnen

Deel 1 (individueel): Schrijf tenminste twee onderdelen op die jij in ieder geval zou laten zien.

• Schrijf één onderdeel per post-it.

• Plak de post-it op de tafel.

Deel 2 (in je groepje): Bundel de post-its die jullie hebben opgeschreven per thema. Dus alles wat bijna hetzelfde is plak je bij elkaar op het A3 vel.

Stel: Jullie moeten de oplossing die jullie hebben uitgevoerd presenteren op TV. Wat zou je dan laten zien?

3

m

00

s

+30 s

Doel = Brainstormen over wat er allemaal belangrijk is bij de oplossing en de presentatie daarvan

Deel 3 (individueel): Loop een rondje langs de bladen en kijk naar de ideeën van anderen.

Deel 4 (individueel): Schrijf eventuele nieuwe ideeën die je hebt opgedaan op een post-it en plak deze op het A3 vel.

Stel: Jullie moeten de oplossing die jullie hebben uitgevoerd presenteren op TV. Wat zou je dan laten zien?

3

m

00

s

+30 s

Doel = Brainstormen over wat er allemaal belangrijk is bij de oplossing en de presentatie daarvan

Deel 3 (individueel): Loop een rondje langs de bladen en kijk naar de ideeën van anderen.

Deel 4 (individueel): Schrijf eventuele nieuwe ideeën die je hebt opgedaan op een post-it en plak deze op het A3 vel.

Deel 5 (klassikaal): bespreking van welke onderdelen belangrijk zijn voor de presentatie

Stel: Jullie moeten de oplossing die jullie hebben uitgevoerd presenteren op TV. Wat zou je dan laten zien?

Doel = Brainstormen over wat er allemaal belangrijk is bij de oplossing en de presentatie daarvan

Aan de slag:

• Schrijf alle onderdelen die uit het klassikale gesprek naar voren zijn gekomen op het A3 vel.

• Bespreek binnen jouw groepje per onderdeel wat voor ideeën jullie daarbij inhoudelijk hebben. --> schrijf dit op onder de namen van de onderdelen

Klaar? Werk verder aan de uitvoering van je oplossing

--> verdeel de taken zodat iedereen aan het werk kan.

Stel: Jullie moeten de oplossing die jullie hebben uitgevoerd presenteren op TV. Wat zou je dan laten zien?

Doel = Brainstormen over wat er allemaal belangrijk is bij de oplossing en de presentatie daarvan

Stadslab

In deze les bedenken jullie ideeën die bijdragen aan de oplossing van het maatschappelijke problemen.

In deze les zullen leerlingen het maatschappelijke probleem verder onderzoeken, aan de hand van een interview. 

Controleer aan het begin van de les welke vragen de leerlingen nog hebben over de vorige les en of iedereen de vragen uit de vorige les heeft kunnen afmaken. 

Vandaag

Start van de les
Uitleg: Wanneer welke oplossing?

Oefening 1: Van interview naar oplossing
Oefening 2: Een eigen oplossing
Afronding van de les

Licht het programma van vandaag toe.

Lesdoelen

Aan het einde van deze les... 

• Ken je drie soorten oplossingen
  

• Kun je onderbouwen waarom jullie een oplossing kiezen
  

• Heb je een Plan van Aanpak om jullie oplossing uit te voeren

Instructie

Wanneer welke oplossing?

Tijdens de instructie wordt BBA verder toegelicht. Dit staat voor bewustwording, begrip en actie. Meer uitleg staat in de docentenhandleiding, op de volgende slides en in het werkboek van de leerlingen. 

Oplossingen bedenken

De oplossing die je bedenkt, moet goed aansluiten bij het probleem...

• Hoe zorg je daarvoor? 
  

Stel leerlingen vragen om te onderzoeken of zij weten hoe je ervoor kunt zorgen dat een oplossing ook echt aansluit bij het probleem en wenselijk is voor de benadeelde partij 

Binnen = beginnen

1. Pak je werkboek

2. Lees de tekst bij paragraaf 5.2 over Bewustwording, Begrip en Actie

3. Bespreek binnen je groepje

(a) welke oplossingen nu in je opkomen

(b) of hier vooral sprake is van bewustwording, begrip of actie

5

m

00

s

+30 s

Bewustwording, begrip en actie

Er zijn minimaal drie manieren om problemen aan te pakken. Je kunt werken aan:

1. Bewustwording
   

2. Begrip
   

3. Actie
   

Wat voor jullie werkt, hangt af van je probleem, hoeveel tijd je hebt en hoe groot je invloed is.

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Oplossingen: BBA

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken

Begrip, bijvoorbeeld door: een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken of het schrijven van een opiniestuk

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Wat levert bewustwording op?

Probleem: Mensen weten niet dat het probleem bestaat.

Oplossing: Je confronteert mensen met het bestaan van het probleem (bijvoorbeeld met posters, stickers, online campagne of ludieke acties).

Resultaat: Meer mensen weten meer over het probleem en de oorzaken daarvan.

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Waarom focussen op begrip?

Probleem: Mensen weten wel dat het probleem bestaat maar begrijpen niet precies hoe het in elkaar zit.

Oplossing: Je informeert mensen over hoe het probleem in elkaar zit (bijvoorbeeld met een informatiebijeenkomst, lesmateriaal voor in de klas of explainers op tiktok en insta).

Resultaat: meer mensen weten wat de oorzaak is van het probleem en wat je eraan kan doen. 

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Wat vormt een directe actie?

Probleem: Mensen hebben misschien wel bewustzijn of begrip maar komen nog niet in actie tegen het probleem.

Oplossing: Directe actie. Je doet zelf direct iets om het probleem te verminderen, voorkomen, verbeteren (bijvoorbeeld door lunch uitdelen, gratis menstruatieproducten op alle toiletten leggen, een kolentransport tegenhouden).

Resultaat: Het probleem is (tijdelijk) opgelost of verkleind. Met de actie draag je ook bij aan bewustzijn en begrip. 

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Voorbeeld van...

Een passende oplossing

Er volgt een video van twee leerlingen die mee hebben gedaan aan Stadslab. Zij hebben hun idee als zeer succesvol ervaren en geven beiden aan veel te hebben geleerd van Stadslab.

Waarom is dat zo belangrijk?

• Welk probleem zie je?

• Welke oplossing heb je gezien?

• Waarom is dat eigenlijk niet een goede oplossing geweest?

• Waar moet je dus op letten als je een oplossing bedenkt?

Een passende oplossing

Vraag aan de leerlingen wat zij hebben gezien in de video op basis van deze vragen. Wees kritisch op wat er wordt gezegd, het is namelijk belangrijk om kaders te stellen die passen bij de mogelijkheden van jouw school. Otto en Ornelle konden dit gemakkelijk regelen met hun lokale contacten, maar dat hoeft niet voor iedereen mogelijk te zijn!

Aan de slag met oplossingen

Individueel

1. Kies 3 oplossingen die jij inspirerend vindt.

2. Schrijf per gekozen oplossing op waarom jij deze inspirerend vindt.

3. Schrijf per gekozen oplossing op wat je meeneemt naar je eigen oplossing.

Binnen je groepje

1. Maak een top 3 van alle oplossingen die jullie als groepsleden hebben gekozen.

2. Schrijf per oplossing op of hier sprake is van bewustwording, begrip of een actie.

3. Beschrijf per gekozen oplossing wat je meeneemt bij het bedenken van jullie eigen oplossing.

5

m

00

s

+30 s

Let op: Je mag niet op de oplossingen schrijven!

Gebruik deze slide voor eigen toevoegingen aan de les. 

Oefening 1

Van interview naar oplossing

In deze eerste oefening denken leerlingen na over de connectie van wat zij reeds hadden bedacht, onderzocht en bevonden. Én hoe dat wijzigt (of juist gevalideerd werd) aan de hand van het interview. Dit is een belangrijke tussenstap om ervoor te zorgen dat zij met het interview en de uitkomsten daarvan verder gaan werken aan een passende oplossing.

Bespreek met je groep de uitkomsten van het interview

• Wat zou degene die je hebt geïnterviewd een passende oplossing vinden? 

• Is dat een oplossing gebaseerd op Bewustwording, Begrip of Actie? 
  

Van interview naar oplossing

Dit is een opdracht die zij in hun eigen groepen gaan doen. Loop vooral rond om uitkomsten te checken bij leerlingen. Zoals:

Heb je ervaringen van deze persoon gehoord? Wat waren die?

Heeft die persoon iets aangegeven over wat diegene zou helpen?

Werd er nog iets gezegd wat je echt verbaasde of waar je van schrok? 

Oefening 2

Een eigen oplossing

In deze oefening krijgen de leerlingen de tijd om hun eigen oplossing, gebaseerd op bewustwording, begrip of actie te bedenken. Ook krijgen zij verschillende vragen die hen vanuit het 'gewenste einddoel' terug laten beredeneren naar een oplossing die daar bij past. 

Een eigen oplossing - BBA

Pak je werkboek erbij

Begin met het invullen van het "Plan voor de oplossing" in het werkboek. Dit doe je samen met je groepje.

Vul daarna de volgende pagina in, waar het gaat over de benodigdheden, kosten, successen en valkuilen. 

15

m

00

s

+30 s

Laat de leerlingen werken aan hun oplossingen. Loop ondertussen rond en vraag proactief uit wat zij bij de vragen hebben ingevuld en waarom. Een kritische blik of kritische vragen kunnen helpen bij het nog verder concretiseren en scherpstellen van de opdrachten. Probeer je tijd gelijkmatig te verdelen over de verschillende groepen. Als je merkt dat het denkproces vast zit, probeer dan een aantal ideeën te delen met ze. 

Denk aan een opiniestuk, workshop, directe actie, stickers plakken, een handtekeningen actie, een enquete afnemen en de resultaten daarvan presenteren aan bijvoorbeeld de schoolleiding of gemeente.  

Taakverdeling

Tijd om samen afspraken te maken, wie doet wat? 

• Vul de taakverdeling in voor het uitvoeren van de oplossing
  

In het werkboek is er ruimte om een taakverdeling te maken. Belangrijk dat deze wordt ingevuld zodat alle leerlingen uit elk groepje weten welke taak zij hebben en waar zij aan toe zijn. 

Afronding

• Welke drie soorten oplossingen zijn er? 
  

• Waar kijk je naar uit bij het uitvoeren van de oplossing?

• Met welke valkuil willen jullie rekening houden?  
  

Wijs leerlingen erop dat zij in de volgende lessen hun pitch zullen moeten presenteren. 

Als er een uitvoering mogelijk is op jouw school, dan is het belangrijk om te controleren of leerlingen hun werk daadwerkelijk concreet genoeg hebben gedaan om dit voor te bereiden en uit te voeren. Eventueel kun je tijdens een les die tussen nu en de uitvoering zit een paar minuten wijden aan het uitvragen of eventuele inkopen/voorbereidingen zijn gelukt en waarom dit wel of niet is gelukt. 

Vooruitblik

• In de volgende les ronden jullie Stadslab af
  

• Dat betekent dat het voor jullie tijd is om de oplossingen uit te voeren 

• Veel plezier en succes!  
  

Veel succes namens de medewerkers van Stadslab!

Binnen = beginnen

Pak je werkboek, lesboek en laptop.

Bespreek binnen je groepje:

• Wie doet wat?

• Na hoeveel tijd checken we weer in bij elkaar?

Ga aan de slag met 5.2 van het werkboek.

--> Klaar? Eén persoon per groepje stuurt duidelijke foto's via de magisteropdracht

Nu ga je verder werken aan de uitvoering en onderbouwing an de oplossing

*Vrijdag in de les gaan we oefenen met presenteren.

Werkles: jullie gaan aan de slag!

Vragen? steek je vinger op.

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Binnen = beginnen:

bepaal binnen je groepje wie welke optie kiest en ga aan de slag

Optie 1: Presentatie [ongeveer 20 min., daarna werken aan oplossing]

1. Geef drie mensen een compliment

2. Lees 5.2 van je werkboek nog een keer door

3. In tweetallen: verkoop jouw oplossing aan je groepsgenoot alsof jouw groepsgenoot een investeerder is die jij nodig hebt.

4. Allebei geweest? Geef feedback op elkaars presentatie

--> Dit duurt in totaal 8 minuten.

5. Uitleg en oefening presentatie

8

m

00

s

+30 s

Optie 2: Werken aan de oplossing

1. Geef drie mensen een compliment

2. Zoek de eindopdracht bij de studiewijzer op Magister

3. Werk zelfstandig/in tweetallen

   • Werk jullie oplossing verder uit OF

   • beschrijf hoe jullie de oplossing gaan presenteren

4. Werk verder in stilte tijdens de presentatie uitleg

5. Uitleg oplossing na presentatie oefening

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Binnen = beginnen:

• Maak tweetallen

• Overtuig de ander dat jij de beste leerling van de school bent.

• Focus daarbij op je presentatieskills

Presentatie

• Uitleg en oefening presentatie

• Murmelen

• Verkoop jezelf --> Waarom moet jij de koning(in) van Nederland worden [in groepjes]

2

m

00

s

+30 s

Doel = Ik kan mijn standpunten overtuigend presenteren

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Binnen = beginnen:

• In je groepje. neem de presentatie door, zodat je straks kan presenteren. Gebruik poster als spiekbrief (8 min).

  • Ik kom langs voor vragen (kort)

• 1 persoon begint

• Klassikale positieve feedback & Filmpje

• Rest van het groepje oefent ook

  • Ik kom bij sommige groepjes langs

8

m

00

s

+30 s

Doel = Ik kan mijn standpunten overtuigend presenteren

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

Presentatie

70-30 in overtuiging

Manier van spreken

• Intonatie

• Pauze

Manier van staan

Handgebaren

Oefening: murmelen

03:50 – 04:10 – gesloten vs open lichaamstaal

05:10 – 06:30 – handen

06:30 – 08:00 – handgebaren

08:10 – 10:40 – spreken in rustig tempo

10:00 – 12:05 – pauze

Wat is BBA? 

Bewustwording, bijvoorbeeld door te demonstreren, een online campagne maken, posters of stickers plakken.

Begrip, bijvoorbeeld door: Een informatieavond te organiseren, een (gast)les te organiseren of geven, een documentaire maken, of het schrijven van een opiniestuk.

Actie, bijvoorbeeld door: een petitie verspreiden, het organiseren workshop of bijeenkomst, een pitch of brief overhandigen aan machthebber, een inzamelingsactie.

'DOOR STADSLAB WEET IK WAAR IK HEEN WIL'

'DOOR STADSLAB WEET IK WAAR IK HEEN WIL'