lesplan
Studeren met Succes (H/V3, VMBO3/ ISK)
Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.
Het aanleren van effectieve leer- en studiestrategieën aan onze leerlingen is van essentieel belang voor hun studiesucces. Recente wetenschappelijke inzichten uit de cognitieve leerpsychologie bieden een dieper begrip van de complexe processen van leren en onthouden. Door deze kennis te vertalen naar praktische technieken, kunnen we leerlingen beter ondersteunen, hun zelfvertrouwen vergroten en hun schoolresultaten verbeteren. Leerstrategieën zoals gespreid studeren en actieve terughaaltechnieken zijn bewezen effectief en verhogen de prestaties op zowel korte als lange termijn. Door het corrigeren van misvattingen over leren met bewezen strategieën bevorderen we realistischer en productiever leergedrag, wat niet alleen binnen de schoolcontext maar ook in hun latere leven van grote waarde is (Hoof, Surma & Kirschner 2021).
Dit lespakket bestaat uit zes thema’s over effectief leren. De zes thema’s bevatten telkens een korte video voor leerlingen, bestaande uit twee delen: (1) Welk inzicht of welke studeerstrategie staat centraal en waarom? en (2) hoe kan je de aanpak concreet inzetten? Op die manier kan jij als leraar ervoor kiezen om enerzijds enkel de onderbouwing van bepaalde principes te behandelen in de klas (= wat en waarom) en de toepassing binnen het vakgebied vervolgens zelf aan te brengen, of om anderzijds ook de voorziene uitgewerkte voorbeelden en bijbehorende aandachtspunten te gebruiken (= hoe).
Zes thema’s:
- Waarom leren nog belangrijk is
- Waarom aandacht noodzakelijk is voor leren
- Waarom je van elke toets slimmer wordt
- Waarom je moet vergeten vóór je kan leren
- Waarom je actief aan de slag moet met de leerstof
- Waarom slim studeren niet gemakkelijk is
Elk thema is op dezelfde manier opgebouwd en start met een korte samenvatting van de
video. Bij elke video is een notitieblaadje met een Cornell-structuur beschikbaar dat door
de leerlingen kan aangevuld worden ná het aandachtig bekijken van de video en kan
vervolledigd worden bij het herbekijken van de video. Zo beschikken leerlingen ook
onmiddellijk over een samenvatting van de belangrijkste principes die in de video’s aan bod
kwamen. Er is keuze tussen een notitieblaadje met veel of weinig ondersteuning, afhankelijk
van de doelgroep (te vinden in de leerlingenbundel). In deze handleiding zijn
modelantwoorden beschikbaar. Daarnaast zijn er studeerkaarten voorhanden, die zowel in
de klas als thuis gebruikt kunnen worden om de concrete vertaalslag naar de te studeren inhoud te maken. Verder worden bij elke video een aantal mogelijke opdrachten
gesuggereerd die de leraar kan inzetten vóór (= als toegangsticket) of na het bekijken van
de video (= als exit ticket). Deze opdrachten zijn sterk aanbevolen; ze vergroten namelijk de
kans dat leerlingen ook effectief met de inhoud aan de slag gaan en dat de inhoud lang blijft
kleven. Op het einde zijn ook suggesties tot vragen opgenomen die doorheen het traject als
zelftest ingezet kunnen worden.8
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen waarom leren en studeren belangrijk zijn voor je toekomst.
- Je kunt het verschil uitleggen tussen leren (lang onthouden) en presteren (kort presteren).
- Je kunt strategieën benoemen die wél en niet effectief zijn bij studeren.
2. Waarom aandacht noodzakelijk is voor leren
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen waarom aandacht nodig is voor leren en hoe afleiding dit belemmert.
- Je kunt uitleggen waarom multitasken niet werkt.
- Je kunt je eigen studieomgeving analyseren en verbeterpunten benoemen.
3. Waarom je van elke toets slimmer wordt
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen wat zelftesten is en waarom dit helpt bij leren.
- Je kunt verschillende manieren van zelftesten toepassen (breindump, flashcards, zelfgemaakte vragen).
- Je kunt uitleggen hoe feedback je leren versterkt.
4. Waarom je moet vergeten vòòr je kan leren
Leerdoelen
- Je kunt de vergeetcurve uitleggen en het belang van gespreid leren benoemen.
- Je kunt een eenvoudige studieplanning maken met meerdere herhalingsmomenten.
- Je kunt je eigen leerstrategie verbeteren door gespreid leren in te plannen.
5. Waarom je actief aan de slag moet met leerstof
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen wat actief leren is en hoe het verschilt van passief leren.
- Je kunt verschillende actieve strategieën toepassen (samenvatten, tekenen, vertellen, vragen bedenken, mappen).
- Je kunt kritisch reflecteren op de kwaliteit van je samenvattingen.
6. Waarom slim studeren niet gemakkelijk is
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen waarom slim studeren vaak moeilijker aanvoelt maar effectiever is.
- Je kunt strategieën benoemen die op de lange termijn werken voor iedereen.
- Je bent in staat je eigen studeergewoontes te analyseren en kleine verbeteringen door te voeren.
