lesplan

Algemene docentenhandleiding Schoolblocks Burgerschap

Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.

Burgerschap - algemeen - praktijkonderwijs jaar 1, 2 en 3

Introductie

In deze algemene docentenhandleiding beschrijven we de visie van onze burgerschapmethode, de uitgangspunten, een voorbeeld jaarplanner, de opbouw van een thema, de opbouw van een subthema, de opbouw van een les, mogelijkheden hoe je les kunt geven met de methode, hoe je kunt differentiëren en hoe je kunt toetsen.

Voorwoord

Schoolblocks Burgerschap is gemaakt in samenwerking met docenten uit het praktijkonderwijs. We vinden dat juist leerlingen in het praktijkonderwijs recht hebben op interactief en actueel lesmateriaal dat aansluit bij de belevingswereld van jongeren. 

We zijn een leermiddelenontwikkelaar die goed lesmateriaal kan ontwikkelen voor een grote groep leerlingen, maar niet perfect voor jouw klas of die éne leerling. Maar dat kun jij wel! Daarom kun je in onze methode alles aanpassen, zelf bepalen hoe jij les wilt geven, makkelijk differentiëren en zelf bepalen hoe je wilt toetsen. 

Hieronder geven we mogelijkheden hoe je dit alles kunt doen, maar doe het vooral op een manier die bij jou past en bij jouw leerlingen past.

Materialen

Schoolblocks burgerschap is een doorlopende leerlijn voor leerjaar 1 t/m 3. De leerlijn bestaat uit 8 thema's die zowel methodisch, als thematisch te doorlopen zijn. 

Open de link hiernaast om naar de leerlijn van jaar 1, 2 en 3 te gaam.

Je hoeft niet alle onderwerpen uit te voeren. Een weloverwogen keuze kan worden gemaakt passend bij de visie van de school. 

Lees onderstaand de opbouw van een thema en de opbouw van een subthema.

Opbouw Thema: Voorbeeld Mediawijsheid

Een thema is opgebouwd uit 3 leerjaren. Hieronder hebben we als voorbeeld het thema mediawijsheid genomen. Binnen een thema zoomen we elk jaar 1 op een bepaald subonderwerp van het thema. Zo hebben we het in jaar 1 over (sociale) media, in jaar 2 over online omgangsvormen en in jaar 3 over de invloed van media. 

Opbouw subthema: Voorbeeld (sociale) media jaar 1

Zoals besproken heeft elk thema 3 subthema's. Hieronder zoomen we binnen het thema mediawijsheid in op het subthema (sociale) media.

Een subthema is als volgt opgebouwd:
  • Startopdracht: Het onderwerp wordt geintroduceerd.  
  • Reguliere lessen: Elk subthema bestaat uit 4 reguliere lessen. In een enkel geval heeft een subthema 5 lessen.
  • Eindopdracht: Elk subthema heeft een eindopdracht. Dit kan soms een individuele eindopdracht zijn, maar ook een teamopdracht of een klassenopdracht. In de eindopdracht komen kennis en vaardigheden die geleerd zijn samen.
  • Extra projecten: Soms heeft een subthema nog een extra project of een extra eindopdracht.
  • Afsluitende quiz: De afsluitende themaquiz is een (diagnostische) toets om leerlingen inzicht te geven waar ze staan. Je kunt de afsluitende quiz ook summatief inzetten.

Didactiek

Elke les is opgebouwd uit de volgende onderdelen:
  • Inleiding
  • Theorie
  • Opdrachten
  • Verwerking
  • Afsluiting
NB: In de lessen wisselen theorie en opdrachten elkaar vaak af. Je kunt als docent zelf nog bestluiten hoe je de theorie en opdracht onderdelen indeelt. 

VOOR DE LES 

Er zijn een paar handelingen belangrijk voorafgaand aan de les.
  • Bekijk de les in de handleiding of de les in LessonUp.
  • Bepaal of je de les klassikaal, zelfstandig of een combinatie van beiden uitvoert. 
  • Zet de werkbladen klaar in de ELO of print uit. De werkbladen zijn in Google docs of Word te verwerken.De leerlingen kunnen ook zelf bij de werkbladen in de les. Let op: bij digitaal werken moeten de leerlingen de werkbladen zelf in de ELO plaatsen. Laat de leerlingen weten hoe ze moeten werken.
Klassikaal

Je geeft de les live.

Je klikt tijdens de les op Geef les. 
Zelfstandig

Je zet de les klaar voor leerlingen. Zet de les voorafgaand klaar door op Deel met leerlingen te klikken. 
Een combinatie

Je maakt een selectie welke slides je klassikaal wilt en welke slides je zelfstandig wilt. Zet de slides klaar en deel de les voorafgaand door op Deel met leerlingen te klaar. 

Differentiëren

Met Schoolblocks burgerschap kun je gemakkelijk differentiëren. 

Via 'deel met leerlingen' kun je gepersonaliseerde leerpaden voor klassen, maar ook voor leerlingen maken. 

Tijdens de Les

De lessen kunnen klassikaal, zelfstandig of een combinatie van beiden worden uitgevoerd. 
Klassikaal

Je behandelt de vragen klassikaal, gaat groepsdiscussies aan en laat de leerlingen in groepjes overleggen. 

Klik op Geef les. 
Zelfstandig

Je hebt de les klaargezet en de leerlingen doorlopen zelfstandig de vragen. 

De les staat al klaar voor de leerlingen. 
Een combinatie

Je hebt de les klaargezet voor leerlingen. Je start de les live en de leerlingen gaan zelfstandig verder.   

Klik op Geef les. De zelfstandige les staat al klaar voor de leerlingen. 

Na de les

De antwoorden die leerlingen geven via LessonUp, kunnen interessant zijn voor de groep en voor persoonlijke ontwikkeling. De antwoorden kunnen ook individueel besproken worden met de leerlingen. Dit kan je terugvinden onder het knopje rapportage.

Toetsen

Je kunt op verschillende manieren toetsen. Je kunt een eindopdracht gebruiken als afsluiting voor een subthema of je kunt de afsluitende themaquiz als toets uitdelen. 

De afsluitende themaquiz bestaat uit 15 tot 25 vragen.
- Meerkeuzevragen: de meerkeuzevragen zijn bijna altijd reproductievragen uit de reguliere lessen. Voor een meerkeuzevraag krijgt een leerling 1 punt.
- Open vragen: de open vragen zijn meer toepassings- en inzichtsvragen. In de afsluitende themaquizzen zitten gemiddeld 4 open vragen. Voor een open vraag krijgt een leerling 2 punten.

Ook toetsen kun je aanpassen. Je kunt vragen weghalen of toevoegen, maar ook punten voor vragen verhogen of verlagen. 

Bekijk hiernaast in de video hoe je een toets kunt klaarzetten, starten, volgen, nakijken en feedback geven. 

Informatie Burgerschap

Vanaf 1 augustus 2021 gelden nieuwe wettelijke eisen voor de bevordering van buregerschap. 

De wet schrijft voor dat burgerschapsonderwijs doelgericht, samenhangend en herkenbaar aanwezig moet zijn.

Dit is een brede opdracht die je op veel verschillende manieren kunt invullen. 

We denken dat onze methode een mooi hulpmiddel is om op 
  • een doelgerichte: streefdoelen en beheersingsdoelen
  • samenhangend: doorlopende leerlijn leerjaar 1,2 en 3
  • herkenbaar: bijv. door 1 of 2 uur burgerschap per week, maar ook door het ontwikkelen van competenties zoals debatteren, presenteren, respecteren etc.
aan burgerschap te werken.

VISIE METHODE EN SUCCESFACTOREN

Activerende didactiek en eigenaarschap

De kern van onze methode bestaat uit activerende didactiek, waarmee je als docent leerlingen actief kunt betrekken bij de les en hun denkactiviteit kan vergroten. 

We weten namelijk dat leerstof beter beklijft als leerlingen actief betrokken zijn bij de les.

In elke les zitten daarom verschillende werkvormen die ervoor zorgen dat een leerling actief met de stof aan de slag gaat.

Het activeren begint al bij de inleiding door leerlingen te stimuleren om mee te denken, vragen te laten stellen en hun mening te geven.

Activeren betekent niet alleen maar online vragen invullen, maar kan ook betekenen dat leerlingen in groepjes of met heel de klas op onderzoek gaan en doelmatig stof verwerken die ze geleerd hebben.

Doordat jij als docent eigenaarschap hebt over het lesmateriaal, is het gemakkelijk om de actualiteit direct in je les te zetten door bijv. een filmpje toe te voegen of een vraag aan te passen. 

We gaan in de methode uit van 4 succesfactoren;
  • Burgerschap in en buiten de school: Burgerschap vindt niet alleen tijdens het lesuur burgerschap plaats. Op elk moment van de dag (op school en buiten school) zijn leerlingen bezig zichzelf te ontwikkelen. Zie burgerschap dus niet alleen als een apart vak, maar probeer burgerschap ook daarbuiten in te zetten.
  • Inspelen op actualiteit: Burgerschap is levend. Probeer de actualiteit te betrekken in lessen. Veel onderwerpen lenen zich perfect voor de actualiteit.  
  • Zet in op competenties: Gebruik de lessen om naast kennis, vooral ook vaardigheden bij te brengen. Gebruik de lessen om leerlingen een mening te laten vormen, kritisch te laten nadenken, maar ook om samen te werken en eindproducten te maken.
  • Aansluiten bij de visie: Als school heb je veel vrijheid om burgerschap in te zetten op een manier die bij jullie als school past. Wij hebben als uitgever getracht om een leerlijn samen te stellen die je veel eigenaarschap geeft om het lesmateriaal op zo'n manier in te zetten dat het aansluit bij jullie visie.

Voorbeeld jaarplanningen

Onderstaand zie je een voorbeeldjaarplanning voor jaar 1, 2 en 3.
Hoe je het beste met de methode kan werken hangt af van de visie van de school, hoeveel tijd je hebt en waar je de nadruk op wilt leggen.

Overzicht streef- en beheersingsdoelen per domein: leerdoelen 
pdf

Einde