lesplan

Dikketruiendag 2020 lesplan

Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.

Doelstellingen:
  • De leerlingen ontdekken de rol van biodiversiteit in de strijd tegen klimaatopwarming.
  • De leerlingen verruimen hun blik op klimaatopwarming door hun oordeel uit te stellen over informatie, meningen of ideeën.
Organisatie:
Klassikaal + groepswerk

Duur:
50 minuten

Voor je begint:
Deze les bevat digitale interactieve werkvormen. Installeer hiervoor de LessonUp App op tablet of gsm van de leerlingen. Heb je die mogelijkheid niet, kan je de werkvormen met behulp van een wisbord doen.


Verloop:


intro

Tijdens deze les ontdekken je leerlingen welke verbanden er zijn tussen natuur of biodiversiteit en de klimaatopwarming. Nadat ze de link aan de hand van afbeeldingen hebben verkend, bedenken ze ideeën voor acties of oplossingen. Ze doen dit aan de hand van "Onhaalbaar haalbaar", een werkvorm creatief denken. Creatief denken betekent je vastgeroeste mening of idee loslaten om nieuwe denkpistes te verkennen. In deze les vertrekken de kinderen van een op het eerste gezicht onhaalbaar of moeilijk te realiseren idee. Vervolgens denken ze na hoe ze dit idee kunnen aanpassen, verbeteren om het haalbaar(der) te maken.

Deze les kan je geven naar aanleiding van Dikketruiendag 2020. 

PRIKKEL: Klimaatopwarming

Vertel de leerlingen dat je 2 afbeeldingen zal tonen en dat er een woord is dat bij deze beelden past: welk?
Toon de leerlingen slide 1. 
- Wat zie je? Waar is deze ijsbeer? Zie je iets bijzonders aan het ijs? Waarom springt de ijsbeer op het ijs? Waarom is dat ijs smeltend?
- Wat zie je op het andere beeld? Waar komt deze uitstoot vandaan? Waar komt deze uitstoot ook uit? (auto's, vrachtwagens, fabrieken, vee ...)

Welk woord hoort bij deze 2 afbeeldingen? 
Antwoord: klimaat of klimaatopwarming

Waarom hoort dit woord volgens jou hierbij?

Besluit
De aarde warmt op door de vele soorten uitstoot door mensen geproduceerd: verkeer, fabrieken, vee ...  Deze broeikasgassen blijven rond de aarde hangen als een soort deken of serre (broeikas). 

Extra
Er bestaat ook een natuurlijke broeikasuitstoot, maar de menselijke productie heeft de algemene uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 en methaan heel sterk doen stijgen op korte termijn. Dit heeft als gevolg dat de aarde opwarmt en het klimaat wijzigt.

- Wat zijn de gevolgen van klimaatopwarming? Wat gebeurt er als de aarde heel sterk opwarmt?
De leerlingen somden enkele gevolgen van de klimaatopwarming op (temperatuur stijgt, ijsbeer sterft uit ....) Tijdens deze opdracht zoom je in op een acuut probleem nl. de bosbranden.

Toon de beelden. 
- Wat zie je hier op deze beelden? Heb je al eens elders gezien of gehoord over bosbrand of over boskap? Waar? Waarom gebeurde dit?

- Toont dit beeld een oorzaak of een gevolg van de klimaatopwarming? Leg uit.
- Welke rol spelen bomen of het bos voor het klimaat?

Tip: laat de leerlingen hun antwoord op een wisbordje noteren.

Antwoord: bomen nemen CO2 op en geven zuurstof aan de omgeving. Ze zijn een belangrijk hulpmiddel om de klimaatopwarming af te remmen. Bovendien zorgen ze voor koelte op hete dagen. Ze houden ook het water beter vast zodat het niet verdampt op hete dagen.

Bosbranden en woudkap zijn dus slecht voor het klimaat: het aantal bomen dat de lucht zuiver houdt, vermindert. Bovendien komt de CO2 die bomen hebben opgeslagen, door een bosbrand allemaal vrij en dat betekent extra uitstoot.


Vertel het goede nieuws dat we er iets aan kunnen doen.

KERN 
OPDRACHT 1 MEER NATUUR VOOR MINDER CO2

Toon het filmpje van Dikketruiendag: 
Bespreek na:
- Hoe zorgt de natuur ervoor dat er minder CO2 in de lucht is?
Bomen, planten, micro-diertjes, plankton in de zee ... eten of zuigen CO2 op. 
- Wat is er aan de hand tussen mens en natuur? Welke rol speelt de mens? De mens palmt steeds meer natuur in. Als er minder natuur is, kan er minder CO2 worden opgenomen door de natuur.
- Heeft dat een gevolg voor het klimaat?
Als er minder CO2 verdwijnt in de natuur, dan blijft het in de atmosfeer/rond de aarde hangen. Daardoor warmt het klimaat op.

Besluit: meer natuur helpt om de klimaatopwarming te vertragen of af te remmen en zorgt voor gezonde lucht.

OPDRACHT 2 ONHAALBAAR HAALBAAR

Stap 1
Vertel dat je enkele ideeën wil voorstellen om ervoor te zorgen dat er meer natuur in onze omgeving/wereld is. 

Draai de spinner. Laat een leerling het idee luidop lezen. Verzamel per idee kort enkele reacties.
- Wat vind je van dit idee? Kan je dit uitvoeren? Waarom wel/niet? 

Draai opnieuw de spinner en herhaal dit met de andere ideeën.
Stap 2
In stap 1 maakten de leerlingen kennis met enkele 'onhaalbare' ideeën, of ideeën die op zijn minst moeilijker uit te voeren zijn. In deze stap denken de leerlingen na hoe ze een idee toch zo kunnen bijsturen, dat het haalbaar wordt. Doe eerst een oefening klassikaal bijv. rond het idee 'gras maaien is verboden'.

- Wat is er positief aan dit idee? Meer gras > meer insecten, meer bloemen, meer natuur om CO2 op te nemen. 
- Wat is er negatief? In te hoog gras kan je niet spelen, voetballen. Het ziet er niet verzorgd uit. ...
- Hoe zorg je ervoor dat een tuin of een park er toch goed uitziet met ongemaaid gras? Laat de leerlingen zelf aanpassingen of verbeteringen op het oorspronkelijke idee formuleren.

Mogelijke aanpassingen: je laat een stuk waar je niet speelt ongemaaid, in het park blijven de stukjes waar minder publiek komt ongemaaid, je zaait wilde bloemen om het veld mooi te maken, .....
Stap 3
Verdeel de klas in groepjes van max. 6 leerlingen. De leerlingen kiezen een idee en denken na hoe ze het zo haalbaar mogelijk kunnen maken.

Tip: wil je zeker zijn dat alle ideeën aan bod komen, dan kan je de ideeën ook toewijzen via de spinner. Je duidt een groep aan, draait de spinner enz.

De leerlingen denken in groep na over volgende vragen (slide 11)
- Welke voordelen biedt dit idee?
- Welke nadelen zijn er? Waarom is het moeilijk uit te voeren?
- Welke aanpassing zorgt ervoor dat het toch haalbaar is?

Aan het einde laat je de groepjes kort verslag uitbrengen aan elkaar. Laat hen evt. de aangepaste ideeën naar het bord zenden via de app. Verzamel de gevonden ideeën. 

Tip
- Toon nog een keer het animatiefilmpje.
- Noteer in kernwoorden de ideeën van de groepjes op de slides.

REFLECTIE


Bespreek en leg het verband naar het dagelijkse leven.
- Wat blijft je bij na deze les? Wat heb je opgestoken?

Je bedacht ideeën tegen de klimaatopwarming.
- Op welke manier heb je deze ideeën bedacht? (door extreme ideeën aan te passen...)
- Vond je het moeilijk om op deze manier nieuwe ideeën te bedenken? Wat vond je er wel of niet moeilijk aan?
- Hoe komt het dat je een idee soms niet goed vindt?
- Heb je je al eens vergist? Iets waar je eerst niets van moest weten, maar achteraf gezien super bleek? Vertel! 
- Wanneer zou je dit in de klas, op school, thuis of elders nog kunnen toepassen?