lesplan

HOMIES: Wij zijn LIT

Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.

Met dit lesmateriaal willen we leerlingen zich bewust laten worden van de (onherstelbare) gevolgen die het pesten kan hebben
Dit is het lesmateriaal “wij zijn LIT” van Kikid. Deze interactieve en actuele les gaat over weerbaarheid en pesten.

Stichting Kikid zet zich al jaren in om het thema pesten bespreekbaar te maken.  
Pesten is een lastig thema waar vaak nog veel onwetendheid en onbegrip over is. En dat terwijl iedere school er helaas mee te maken heeft. Doormiddel van deze les worden de leerlingen zich bewust van de (onherstelbare) gevolgen die het pesten kan hebben.
Hoe herken je pesten? Wanneer is iets pesten en wanneer is iets plagen? Waar ligt je verantwoordelijkheid als buitenstaander? Dit zijn centrale vragen waaromheen ons lesmateriaal is vormgegeven. In de les wordt onder andere gebruik gemaakt van beeldmateriaal van de door Kikid opgezette online soap HOMIES.

HOMIES wordt gemaakt voor en door jongeren en speelt in op zaken die jongeren
bezighouden en cruciaal zijn in hun ontwikkeling. In de serie worden vijf jongeren gevolgd
die vanuit huis via zoom, WhatsApp of een computer contact hebben over verschillende
thema’s, waaronder (cyber) pesten, groepsdruk en seksuele diversiteit. Op een persoonlijke, frisse en open manier worden de thema’s onder de jongeren besproken. Tegelijkertijd zit er veel humor in die jongeren aanspreekt. Een krachtige combinatie waarmee de jongeren echt worden bereikt en bewuster worden gemaakt.

In dit document vindt u het lesprogramma dat u zelf in de klas met uw leerlingen kunt uitvoeren.
Tegen een kleine vergoeding kunt u de les ook laten geven door een Kikid gastdocent. Onze
gastdocenten zijn getraind op het thema en jong (18-24 jaar). Daardoor sluiten zij nauw aan op de behoeften van de jongeren in de klas.

Wij wensen u en uw leerlingen heel veel plezier en succes met het geven van deze digitale les.

Voor vragen over deze lesbrief of het lesmateriaal kunt u ons bereiken via info@kikid.nl.

1. Kenmerkenspel met stellingen 

Duur: 
10 minuten

Doel:
De leerlingen leren elkaar beter kennen en durven hun kwetsbare kant te laten zien.
De opdracht:
Laat de leerlingen in een kring zitten (aantal stoelen is gelijk aan aantal zittende deelnemers)
en ga zelf in het midden van de kring staan. Je opent het spel door een kenmerk van jezelf te noemen. Wanneer de deelnemers zich herkennen in het kenmerk staan ze op en wisselen ze van stoel. De regel is hierbij dat je niet weer op je eigen stoel of de stoel links of rechts van je
mag gaan zitten. Degene die geen stoel heeft bemachtigd blijft in het midden staan en mag
de volgende ronde een kenmerk over zichzelf noemen.
Neem na ongeveer vijf beurten het stokje over. De leerling mag in het midden blijven staan, alleen bepaalt de docent welk kenmerk er aan bod gaat komen. Deze kenmerken sturen aan op verdieping en het onderwerp pesten.

Voorbeeldenzinnen:
  • Ik ben trots op wie ik ben
  • Ik ben graag degene die grappen maakt
  • Ik ben in een groep liever wat meer op de achtergrond
  • Ik ben weleens onzeker
  • Ik heb weleens groepsdruk ervaren
  • Ik ben weleens geplaagd
  • Ik heb weleens het idee dat anderen naar over mij praten als ik er niet bij ben
  • Ik vind het belangrijk wat anderen van mij vinden
  • Ik ben weleens gepest (deze is erg gevoelig, benadruk dat je alleen hoeft te wisselen als je dat wil)

2. Pesten vs plagen

Duur: 
30 minuten

Doel:
Leerlingen laten nadenken wanneer iets pesten is en wanneer iets plagen is.

Kijk samen naar de eerste video van Chub. 

De opdracht:
Laat jouw leerlingen in in 2-, 3- of 4-tallen (wat jij prettig vindt) een mindmap maken  op een A3 vel. Links van het vel vermelden ze alles wat ze bij plagen vinden horen, rechts alles wat volgens hen bij pesten hoort. Dit mogen zowel kenmerken, beschrijvingen als voorbeelden zijn. 

De docent deelt aan elke groep een A3 vel (of groter) en stiften uit. Ieders inbreng is  belangrijk. Luister naar elkaar. 
Om ze op weg te helpen kun je de volgende vragen stellen:
  • Welke voorbeelden kennen jullie van plagen/pesten?
  • Welke kenmerken hebben plagen of pesten?
  • Welk gevoel hoort bij plagen of pesten?
  • Welke gevolgen ken je van plagen of pesten?
Deze kun je gebruiken als aanvulling op hetgeen de leerlingen hebben bedacht.
Belangrijk om tijdens de verwerking rond te lopen zodat je belangrijke verschillen en overeenkomsten tussen de groepjes al helder hebt, zodat je hier tijdens de nabespreking op kunt sturen. 

Laat de leerlingen langs elkaars mindmap lopen en de overeenkomsten en verschillen opmerken. Zorg dat je tijdens de nabespreking deze overeenkomsten en verschillen laat benoemen. 
Kijk samen naar de tweede video van Chub. 

Vragen om na te bespreken:
  • Wat is de reden dat iemand plaagt?
  • Welk gevoel krijgt de plager? 
  • Wat is denk je de reden dat iemand pest? 
  • Welk gevoel krijgt de pester? 
  • Wat is het verschil tussen plagen en pesten? 
Het verschil tussen plagen en pesten is subjectief per leerling. Wat vinden de leerlingen zelf het belangrijkste verschil? Door het met elkaar te bespreken kunnen hier wel gezamenlijke afspraken over gemaakt worden in de klas. 

3. Aflevering HOMIES “felt cute but you’re not"

Duur:
10 minuten

Kijk samen naar de aflevering “Felt cute but you’re not” 

De stelling:
Als je een foto post moet je ook tegen dislikes en haat-comments kunnen.

Doel:
Leerlingen zien in wat de gevolgen van haatreacties kunnen zijn

Hulpvragen bij het bespreken van de stelling:
  • Vind jij dat negatieve comments moeten kunnen?
  • Zijn er posts waarvan jij vindt dat ze vragen om negatieve reacties
  • Wat doe jij als je ziet dat een BN-er negatieve reacties krijgt?
  • Wat doe jij als je ziet dat een klasgenoot iets heeft gepost en daar nul likes op krijgt?
  • Wat doe jij als je ziet dat iemand van school online gepest wordt n.a.v. een foto of filmpje van diegene?
  • Waar vind jij dat jouw verantwoordelijkheid ligt?

4. Maak een propje

Duur:
10 minuten

Doel:
Leerlingen zien dat de impact van pesten onherstelbaar kan zijn. 

De opdracht:
Ik wil jullie tot slot nog iets laten zien. Iedereen krijgt een A4tje
Als docent begeleid je de volgende stappen.
  1. vouw eerste het papiertje dubbel;
  2. verkreukel een hoekje;
  3. maak er daarna een propje van;
  4. knijp het helemaal fijn;
  5. stamp erop;
  6. En probeer het daarna weer uit de kreukels te krijgen, zo glad mogelijk te strijken. 
Nabespreking:
  • Wie krijgt er weer een mooi A4tje van zonder kreukels?
  • Waarom doen we dit met jullie? 
Laat een discussie ontstaan wat pesten voor gevolgen kan hebben. 

5. Take your responsibility? 

Duur:
15 minuten

Doel:
Leerlingen worden zich bewust van hun eigen verantwoordelijkheid bij pesten

Laat drie filmpjes zien over pesten. Benoem dat de leerlingen zich moeten verplaatsen in de situatie dat de hoofdpersoon uit het filmpje.

De overall vraag is: waar ligt jouw verantwoordelijkheid als “buitenstaander”?

Na ieder filmpje volgt een keuze: Ingrijpen/niet ingrijpen.  
Bekijk de score en bespreek het na.
Bijbehorende vragen voor de nabespreking:
  • Waarom zou jij wel/niet ingrijpen?
  • Is er een verschil tussen vrienden of gewoon klasgenoten?
  • Zou jij je vrienden aanspreken op (hun) negatieve/haat comments richting anderen?
  • Op welk moment zou je eventueel andere mensen (ouders, mentor etc) inlichten over wat er gebeurd?

6. Onze klas is Lit poster (afhankelijk van de groep) 

Duur:
25 minuten

De klas wordt straks in 3 groepen verdeeld. Ieder groepje krijgt een groot flipover vel
en iedereen een gekleurde stift (of zorg dat je stapels fel gekleurde post-its hebt
waar de leerlingen op kunnen schrijven). Jullie gaan onze hersenen letterlijk ‘leeg’
schrijven, daarom de term Brainwriting.

Jullie buigen je allemaal over de vraag:

“ Wat kun je doen om iemand die gepest wordt te helpen?”

Deze vraag zet je met een grote streep eronder bovenaan het vel. Hierin richten jullie
je op 3 rollen:
  • Wat kun je doen als je pester bent? 
  • Wat kun je doen als je klasgenoot bent?  
  • Wat kun je doen als je gepeste bent?  
Bedenk per rol zoveel mogelijk  oplossingen. Je mag zelf verzinnen hoe je dit weergeeft, met kleuren, in cirkels,  hoeken. Als maar duidelijk is welke oplossing op welke rol van toepassing is. 

Er is een aantal spelregels bij brainwriting:
  1. Alle ideeën zijn goed, niks is fout.
  2. Voel je vrij om ‘outside the box’ te denken, denk ook buiten de context van school, klas, wat praktisch mogelijk is, denk buiten de gebaande paden!
  3. Je schrijft je ideeën in stilte op. Elkaars ideeën lezen mag (graag zelfs!) maar op elkaar reageren, praten, zeggen ‘ja maar of dat is niet goed’ is verboden, iedereen is stil.
  4. Voel je vrij om geïnspireerd op andermans ideeën een nieuw idee op te schrijven.
  5. Ga net zolang door tot je het gevoel hebt dat je je hersenen leeg hebt geschreven.
Als iedereen klaar is:
  1. Kijk of je de ideeën kunt clusteren, of er bepaalde ideeën op elkaar lijken of in een groepje kunt onderbrengen.
  2. Maak tot slot een top 3 van beste ideeën (1 beste idee per ‘rol’) en presenteer deze kort aan de groep.
Na de les: 
Onze klas is LIT-poster. 
Na de les kan een leerling die dat leuk vindt en mooi kan schrijven de 3 beste ideeën
van ieder groepje (1 voor pester, 1 voor gepeste en 1 voor klasgenoot) op de ‘Onze
klas is LIT poster’-schrijven. En voila, daar is jullie unieke, zelfgemaakte 'Onze klas is
LIT'-poster. Deze kan het hele jaar dienen als materiaal om op terug te grijpen bij
conflicten of het voorkomen daarvan.

VIDEO's uit deze les

Aflevering 10: "Felt cute but you're not"
Pesten vs Plagen - Video 1
Pesten vs Plagen - Video 2
Trailer 'Spijt'
Snelle - Reünie