lesplan

Begrijpend Lezen 0F en 1F

Wil je met dit lesplan aan de slag? Klik op de knop hieronder om een eigen kopie te maken in 'Mijn Lessen'. Vervolgens kun je de lessen aanpassen naar jouw wensen.

Begrijpend lezen is een belangrijke vaardigheid - niet alleen in het dagelijks leven, maar ook op school. Veel leerlingen hebben er moeite mee. Ze benaderen lezen vaak nog als het vormen van woorden uit letters en het aan elkaar rijgen van woorden tot zinnen.  Helaas volgt begrip niet vanzelf.

Begrijpend lezen is het vermogen om te lezen met begrip.  Dat dit vooral een denkactiviteit inhoudt, waarbij je als lezer actief betrokken bent, ervaren leerlingen in deze leescursus. Leerlingen krijgen in leerjaar 1 een stappenplan aangereikt, dat in de vervolgjaren wordt uitgebouwd.

Stappenplan
  1. Oriënterend lezen
  2. Globaal lezen
  3. Precies lezen
    • Extra les: Alfabet en woordenboek
    • Extra les: Woordbetekenissen raden
  4. Samenvatten
Oefenprogramma SCORE Begrijpend lezen 0F/1F
We adviseren deze leescursus te geven vóórdat leerlingen zelfstandig aan de slag gaan met het oefenprogramma SCORE Begrijpend lezen. Daarin wordt consequent met het stappenplan geoefend, aan de hand van een veelheid aan teksten, waaronder passages uit schoolboeken.

Differentiëren in niveau 0F en 1F
Bij de Basisacademie vinden we gepersonaliseerde leerttrajecten en het werken in heterogene groepen heel normaal. Wij gaan er vanuit dat leerlingen in één klas op verschillende niveaus kunnen werken en ook verschillen in hun onderwijsbehoefte.
Bij elke stap vind je daarom werkbladen op niveau 0F of 1F . 
In het Oefenprogramma SCORE stel je in op welk niveau leerlingen vervolgens gaan oefenen, dat kan per leerling verschillen.
PDF
PDF

Les 1:  Oriënterend lezen

Leerlingen laten zich vaak volkomen verrassen door een tekst. Ze starten automatisch 'letter voor letter' met lezen en hebben niet aangeleerd eerst hun hersenen 'aan' te zetten.

In deze eerste les leren leerlingen een actieve leeshouding aan te nemen: starten met een blik op de tekst als geheel en je bewust worden van je eigen verwachtingen over de tekst.

Les 2: Globaal lezen

Leerlingen zien een tekst vaak als een eindeloze reeks woorden en zinnen. Dat hierin een structuur zit, die je helpt om de tekst te begrijpen, is iets wat voor veel leerlingen expliciete oefening vraagt.

In deze tweede les gaan leerlingen een tekst helemaal doorlezen en oefenen ze met het herkennen van de kapstok: de alinea's.  Ook leren ze de kernzin van de alinea te vinden. Handig, want zo leren zij meteen een onderscheid te maken tussen hoofd- en bijzaken.

Les 3: precies lezen

Als leerlingen een tekst lezen en de inhoud echt goed willen begrijpen, is één keer de tekst globaal doorlezen niet genoeg. Om de tekst op zinsniveau te begrijpen, is het voor leerlingen vaak van belang om ook de betekenis van afzonderlijke woorden te (leren) kennen. Deze kunnen ze vaak uit de context halen, of eventueel opzoeken met behulp van een woordenboek.

In deze derde les gaan leerlingen een tekst helemaal doorlezen en oefenen ze met het uitzoeken van de betekenis van moeilijke woorden en uitdrukkingen.

Les 4: Alfabet en Woordenboek

Als een leerling bepaalde woorden in een tekst niet kent en de betekenis ervan ook niet kan halen uit de context, kan het moeilijk worden om zinnen uit de tekst te begrijpen. In deze situaties komt een woordenboek goed van pas. Het gebruik hiervan kan voor leerlingen wennen zijn, ermee oefenen kan dus geen kwaad.

Deze les hoort bij stap 3: precies lezen. Deze vierde les begint bij een basisvaardigheid die belangrijk is bij het gebruiken van een woordenboek: het kennen van het alfabet. Nadat dit opgefrist is, oefenen leerlingen met het opzoeken van woorden in een woordenboek.

 Les 5:Woordbetekenissen radeN

Als leerlingen moeite hebben om de betekenis van een woord of een uitdrukking uit de textuele context te halen, kunnen ze de betekenis ook proberen te raden. Hier zijn trucjes voor die van pas komen om de woordenschat van leerlingen uit te breiden.

Deze les hoort bij stap 3: precies lezen. In deze vierde les oefenen leerlingen met het raden van betekenissen van woorden en uitdrukkingen. Ze leren wat samenstellingen en spreekwoorden zijn en hoe ze de betekenis ervan kunnen achterhalen.

Les 6: Samenvatten

Als leerlingen een tekst tot op het zinsniveau hebben uitgepluisd, weten ze waar de tekst over gaat. Maar kunnen ze de tekst ook in hun eigen woorden navertellen? Om echt tot de kern van een tekst te kunnen komen is het belangrijk dat leerlingen dit leren doen.

In deze zesde, en laatste, les oefenen leerlingen met het samenvattten van een tekst, oftewel de tekst in hun eigen woorden navertellen.