16 lessons

Het belangrijkste is dat de leerlingen kennismaken met het instrument. Wat is het? Hoe ziet het eruit? Waar is het van gemaakt? En het leukste: hoe klinkt het en hoe krijg je er geluid uit? Aan het eind van de presentatie weten de leerlingen het antwoord op bovenstaande vragen en hebben ze een toon gespeeld op het instrument.

Je eigen instrument Digibord, scherm of laptop met goed geluid. Probeerinstrument van jouw vereniging (evt). Een lessenaar en eigen bladmuziek, maar uit je hoofd spelen kan ook. Eventueel een standaard om jouw instrument op te zetten. Om ervoor te zorgen dat iedereen aan de beurt komt is het fijn als je maximaal 8 leerlingen tegelijk in je groepje hebt. Het kan dus zijn dat je in een middag 4 of 5 keer hetzelfde verhaal vertelt aan wisselende groepjes.

Leuk dat je met je klas op repetitiebezoek komt!Tijdens het repetitiebezoek neem je een kijkje in de zaal waar het orkest op dat moment aan het repeteren is. Ook krijg je een rondleiding achter de schermen van Musis of het Muziekcentrum (afhankelijk van welke plaats je boekt).Dit lesplan bevat een overzicht van alle lessen die geschikt zijn om te geven ter voorbereiding op het bezoek. Het helpt leerlingen betekenis te geven aan de muziek die ze zullen horen en vormt een eerste kennismaking met het orkest, de musici, de dirigent en de muziekinstrumenten.We raden je aan om ten minste de twee lessen 'dirigeren kun je leren' en 'groepen in het orkest' ter voorbereiding te geven. Deze lessen vormen de basis voor het repetitiebezoek. Je bent vrij om deze lessen zelf aan te vullen met de andere lessen. Hoe meer lessen en voorbereiding hoe beter natuurlijk!Tip: Je kunt de overige lessen ook nog na het bezoek aan het orkest behandelen.

Groepen in het orkest Leerlingen maken kennis met de verschillende instrumentengroepen in het orkest en kunnen deze herkennen.Dirigeren kun je leren!Leerlingen leren en ervaren wat de functie van een dirigent is.Gevoel in MuziekDe leerlingen leren wat emotie is en dat muziek een gevoel kan overbrengen, leren betekenis te geven aan klassieke muziek.Muziek kun je zienLeerlingen ontdekken verschillende parameters in de muziek zoals tempo, toonhoogte, dynamiek (geluidssterkte), melodieën en emoties.Van repetitie tot concertLeerlingen leren wat het verschil is tussen een repetitie en een concert en maken kennis met de 'etiquette' van een concert en bijbehorende begrippen. Klap het ritmeIn deze les leren de leerlingen zelf muziek maken met behulp van slagwerkinstrumenten en een grafische notatie.

Bij de omschrijving van iedere les staat beknopt beschreven waar de les over gaat. Hierop volgen de leerdoelen voor de leerlingen, benodigdheden en eventuele bijzonderheden bij de les. Ook vind je hier eventuele bijlagen als een werkblad. Bij iedere slide staat in de notities een 'toelichting' voor de leerkracht beschreven. In deze toelichting vind je lessuggesties, uitgebreide antwoorden op vragen, tips en achtergrondinformatie. Bij veel lessen heb je de mogelijkheid om leerlingen interactief te betrekken door middel van devices als een laptop, tablet of telefoon. Je kunt er zelf voor kiezen of je leerlingen dit individueel of in groepjes laat doen. Mocht je niet de mogelijkheid hebben om met devices te werken of hier niet voor kiezen, dan kan dat uiteraard ook. De lessen kan je goed uitvoeren door ze klassikaal te behandelen. Onderin beeld in de slides in LessonUp is eenvoudig de optie voor interactie aan en uit te vinken.

Leuk dat je met je klas op repetitiebezoek komt! Tijdens het repetitiebezoek neem je een kijkje in de zaal waar het orkest op dat moment aan het repeteren is. Ook krijg je een rondleiding achter de schermen van Musis of het Muziekcentrum (afhankelijk van welke plaats je boekt). Dit lesplan bevat een overzicht van alle lessen die geschikt zijn om te geven ter voorbereiding op het bezoek. Het helpt leerlingen betekenis te geven aan de muziek die ze zullen horen en vormt een eerste kennismaking met het orkest, de musici, de dirigent en de muziekinstrumenten. We raden je aan om ten minste de twee lessen 'Maestro!' en 'Orkestsecties' ter voorbereiding te geven. Deze lessen vormen de basis voor het repetitiebezoek. Je bent vrij om deze lessen zelf aan te vullen met de andere lessen. Hoe meer lessen en voorbereiding hoe beter natuurlijk! Tip: Je kunt de overige lessen ook nog na het bezoek aan het orkest behandelen.

Maestro!Leerlingen leren en ervaren wat de functie van de dirigent is. OrkestsectiesLeerlingen maken kennis met de verschillende instrumentengroepen in het orkest en kunnen deze herkennen.Muziek is emotieDe leerlingen leren wat emotie is en dat muziek een gevoel kan overbrengen, leren betekenis te geven aan klassieke muziek.Muziek in beeldLeerlingen ontdekken verschillende parameters in de muziek zoals tempo, toonhoogte, dynamiek (geluidssterkte), melodieën en emoties.Repetities & concertenLeerlingen leren wat het verschil is tussen een repetitie en een concert en maken kennis met de etiquette van een concert en leren bijbehorende begrippen.Alles heeft een ritmeIn deze les leren de leerlingen zelf muziek maken met behulp van slagwerkinstrumenten en een grafische notatie. Blinde BingoLeerlingen herkennen de klank van (een deel van) de veertien muziekinstrumenten uit een symfonieorkest door de instrumentenbingo te spelen.Achter de schermenIn deze les ontdekken leerlingen wat er allemaal bij komt kijken als je een concert wilt geven in een theater. Hoe bereiden muzikanten zich hierop voor? Wat is een repetitie? En wat betekent het om een beroepsmuzikant te zijn?

Bij de omschrijving van iedere les staat beknopt beschreven waar de les over gaat. Hierop volgen de leerdoelen voor de leerlingen, benodigdheden en eventuele bijzonderheden bij de les. Ook vind je hier eventuele bijlagen als een werkblad. Bij iedere slide staat in de notities een 'toelichting' voor de leerkracht beschreven. In deze toelichting vind je lessuggesties, uitgebreide antwoorden op vragen, tips en achtergrondinformatie. Bij veel lessen heb je de mogelijkheid om leerlingen interactief te betrekken door middel van devices als een laptop, tablet of telefoon. Je kunt er zelf voor kiezen of je leerlingen dit individueel of in groepjes laat doen. Mocht je niet de mogelijkheid hebben om met devices te werken of hier niet voor kiezen, dan kan dat uiteraard ook. De lessen kan je goed uitvoeren door ze klassikaal te behandelen. Onder in beeld in de slides in LessonUp is eenvoudig de optie voor interactie aan en uit te vinken.

De leerlijn is opgedeeld in vier verschillende leerjaren; groep 1-2, 3-4, 5-6 en 7-8. Bij alle lessen staat een lesnummer vermeld. We geven je de suggestie om de lessen in deze volgorde te geven, gezien de inhoud van de lessen op elkaar voortborduurt. Natuurlijk ben je vrij om hiervan af te wijken, zeker als een les beter aansluit bij een thema of iets wat op dat moment speelt in de klas. We juichen het zelfs toe!Handig om te weten voordat je aan de slag gaatBij de omschrijving van iedere les staat beknopt beschreven waar de les over gaat. Hierop volgen de leerdoelen voor de leerlingen en eventuele bijzonderheden bij de les. Ook vind je hier eventuele bijlagen als een werkblad. Bij iedere slide staat in de notities een 'toelichting' voor de leerkracht beschreven. In deze toelichting vind je lessuggesties, uitgebreide antwoorden op vragen, tips en achtergrondinformatie.Bij veel lessen heb je de mogelijkheid om leerlingen interactief te betrekken door middel van devices als een laptop, tablet of telefoon. Je kunt er zelf voor kiezen of je leerlingen dit individueel of in groepjes laat doen. Mocht je niet de mogelijkheid hebben om met devices te werken of hier niet voor kiezen, dan kan dat uiteraard ook. De lessen kan je goed uitvoeren door ze klassikaal te behandelen. Onderin beeld in de slides in LessonUp is eenvoudig de optie voor interactie aan en uit te vinken.

Leerlingen ontdekken de kracht van muziek door al haar parameters te onderzoeken; tonen, melodie en ritmes, emoties in muziek, fantaseren op muziek, muziekinstrumenten, muziekgeschiedenis, de functie van muziek in het dagelijks leven en filosoferen over muziek in allerlei muziekstijlen. De leerlijn bestaat uit allerlei leuke, actieve en leerzame opdrachten, waarbij de creativiteit van de leerlingen en het luisteren naar (klassieke) muziek centraal staat. Ook worden er uitstapjes gemaakt naar dans, film, theater en beeldende opdrachten.De leerlijn is gestoeld op het leerplankader kunstzinnigeorientatie van het SLO. Dit betekent dat leerlingen gedurende de hele leerlijn werken aan de drie kerndoelen welke door het ministerie van Onderwijs Cultuur & Wetenschap zijn opgesteld. Kerndoel 54: De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren.Leerlingen ontwikkelen zich muzikaal door zelf muziek te maken of naar muziek te luisteren. Leerlingen worden zich bewust van gevoelens en ideeën die muziek bij hen oproept en krijgen manieren aangereikt om door en over muziek te communiceren.Kerndoel 55: De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren.Er wordt zowel op het product als op het proces gereflecteerd. Reflecteren gebeurt zowel gedurende de les als achteraf en belicht onderwerpen als eigen proces en werk, werk van componisten/kunstenaars en de samenhang van betekenis, functie en de plaats in een cultuur van een werk.Kerndoel 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.Leerlingen worden uitgedaagd kunst en erfgoed te beleven, te bevragen, er over te communiceren en te filosoferen. Ook gaat het om de waardering ervan. Het orkest is ‘rentmeester’ over een uniek stukje erfgoed, dat we zorgvuldig willen beheren: niet conserveren, maar springlevend houden!Hoe deze kerndoelen zich tot ieder leerjaar en iedere les verhouden, is terug te vinden in de lesplannen van de leerjaren en in de omschrijving van de doelen bij elke les.De leerlijn bevat educatieve activiteiten welke erop zijn gericht de culturele competenties, creativiteit, verbeeldingskracht en verbinding, te trainen. Het (cyclische) creatieve proces is als uitgangspunt genomen voor de inhoud van deze leerlijn. De leerling doorloopt binnen het creatieve proces een viertal fasen: orienteren, onderzoeken, uitvoeren en reflecteren. Bij het orienteren wordt de leerling geprikkeld om een opdracht of thema te verkennen door bijvoorbeeld naar een muziekstuk te luisteren. Vervolgens onderzoekt de leerling verschillende mogelijkheden en oplossingen voor de opdracht of de verwerking van het thema. Na de fase onderzoeken gebruiken leerlingen hun kennis en vaardigheden voor het uitvoeren van de opdracht. In de fase evalueren wordt feedback gegeven, dit kan door de leerkracht, medeleerlingen of door eigen reflectie op de uitvoering van de opdracht. Gedurende de hele opdracht wordt er tussendoor gereflecteerd op het proces.Het volgende overzicht geeft weer aan welke competenties (specifiek voor het vak muziek) de leerlingen per groep werken en hoe deze zich verhouden tot het creatief proces model.

Heb je een vraag? Of een tip?We helpen je graag verder en staan open voor alle feedback!Neem contact met ons op via educatie@phion.nl

Alles heeft een begin en een eind, maar dat einde is weer een begin van iets nieuws. Zo kun je oneindig lang door gaan. Ook met papier. In de voorstelling is te zien hoe het poppetje op zoek gaat naar een vriendje om mee te spelen. Het poppetje vindt een mooie witte ballon, danst met een zeemeermin en ziet de prachtigste wezens voorbijkomen. De drie poppenspelers vertellen het woordloze verhaal en laten niks aan het toeval over. Na het zien van deze voorstelling is papier nooit meer gewoon papier. Want je kunt ervan houden, om huilen, van schrikken en het kan je meenemen naar een wereld die er nog niet was. Hoewel… het was er wel, maar je zag het nog niet.

Het lespakket bestaat uit een voorbereidende les en een reflectieles. Zorg dat de leerlingen in ieder geval kennismaken met de poppenspelers en de instrumenten. De ervaring leert dat wanneer leerlingen goed voorbereid zijn ze beter in het verhaal kunnen opgaan, waardoor hun verbeeldingskracht versterkt wordt.Benodigdheden:Digibord met geluidsboxenBenodigdheden opdracht 'maak je eigen poppetje' (zie uitleg hieronder) Aan het eind van de les kunnen de leerlingen:zich een voorstelling maken van de voorstellingde instrumenten cello, hoorn en klarinet herkennen een eigen poppetje laten dansen op muziek In een opdracht is een sleepvraag verwerkt. Wanneer er geen devices in de kleuterklas aanwezig zijn kan je deze opdracht ook klassikaal doen.

In de voorstelling wordt van een prop papier een pop gemaakt. Je maakt van ‘niets’ iets. De pop van papier speelt in de voorstelling de hoofdrol. Wij gaan ook een eigen poppetje van papier maken, een naam geven en dansen op muziek. Benodigdheden:Papier, bijvoorbeeld stapel foutieve printjes uit de oud-papierdoos op A3 of A4. Het hoeft geen schoon/nieuw papier te zijn, daarmee voorkom je dat er onnodig papier wordt verspild. Zwarte stiftenNB. je kan ervoor kiezen om stap 1-2-3 in groepjes uit te voeren in de knutselhoek om vervolgens het voorstellen (stap 4) en het dansen (stap 5) gezamenlijk uit te voeren.

Wat leuk dat je binnenkort met je leerlingen naar de voorstelling Kleine Neptunus komt. Kleine Neptunus is een fonkelnieuwe, beeldende muziektheatervoorstelling van Phion in samenwerking met poppentheater Gnaffel. In dit lesplan vind je alle informatie die je nodig hebt om jullie concertbezoek en lessen voor te bereiden. Deze voorstelling is geschikt voor leerlingen uit het reguliere onderwijs, alsook voor leerlingen uit Cluster 2- en NT2-onderwijs. Er staan muziektolken op het podium die naast het verhaal ook de muziek vertolken.

Kleine Neptunus gaat over Teuntje, de dochter van Grote Neptunus die graag net zo groot wil zijn als haar vader, baas van de zee, die de zee bestuurt met zijn magische drietand.Ik ben de baas van de zeede baas van al het waterIk ben de baas van al het zandDe baas van nu en later.Maar Grote Neptunus heeft zo zijn twijfels. De zee is gevaarlijk. Er zijn walvissen die boten de zee op lokken en haaien die niets liever doen dan die boten stukbijten. Zo staat het tenminste in het Grote Boek over ‘de Gevaren van de Zee’. Maar is het allemaal wel waar? Als de drietand van Grote Neptunus op een dag wordt gestolen, moet Teuntje zelf op onderzoek in de diepzee uit. Het is het begin van een spannende tocht waarin Teuntje niet alleen de waarheid over zichzelf en haar vader ontdekt, maar ook over de dieren in zee.Kleine Neptunus is een verhaal over moed. Over waarheid en leugentjes om bestwil. Over dat je soms niet alles in je eentje kunt oplossen. En dat hulp vaak uit onverwachte hoek komt.

Het lespakket bestaat uit twee voorbereidende lessen en een reflectieles. De ervaring leert dat wanneer leerlingen goed voorbereid zijn ze beter in het verhaal kunnen opgaan, waardoor hun verbeeldingskracht versterkt wordt.Er zijn twee verschillende lespaketten: één voor het reguliere onderwijs (scroll omlaag voor meer info) en één voor het Cluster 2- en NT2-onderwijs. Je bent uiteraard vrij om te kiezen welk lespakket het best aansluit bij je leerlingen. Binnen ieder lespakket bieden we zoveel mogelijk differentiatie aan.Notitie: Onderin de slide kun je op 'notitie' klikken. Op deze notities/geeltjes staat informatie voor de leerkracht over de desbetreffende slide.Hotspot: Op de slides zie je 'rondjes' staan. Klik op deze rondjes om de tekst uit te klappen. Deze tekst kun je gebaren en voorlezen aan de leerlingen.Het lespakket is gemaakt op het ontwerpprincipe van het creatief proces model. Dit om zo de creativiteit van de leerlingen zoveel mogelijk te stimuleren. Uiteraard is het lespakket gestoeld op de kerndoelen kunstzinnige orientatie voor zowel SO als PO.Naast de kerndoelen kunstzinnige oriëntatie worden ook kerndoelen 40/SO 56 (verscheidenheid & eenheid), 34 (rekening houden met anderen) en Cluster 2: 25 (Taalbeschouwing) behandeld.SO Cluster 2/NT2Les 1Oriënteren: De leerlingen maken kennis met de poppenspelers, het orkest, de dirigent en de tolken uit de voorstelling. Indien nodig kan je ondertiteling aanzetten.Onderzoeken: De leerlingen onderzoeken het verhaal van Kleine Neptunus aan de hand van een animatie (zie extra info en bijlage onder het kopje reflectieles). De leerlingen maken kennis met Bianca, die zelf doof is.Uitvoeren: De leerlingen leren het lied 'Baas van de zee' gebaren.Evalueren: De leerlingen blikken terug op de les. Hoe ging het? Wat heb je geleerd?+ extra: meer informatie en ideeën over oceanen - wereldoriëntatie Les 2Oriënteren: De leerlingen blikken terug op les 1. Kennen ze de gebaren nog? We maken een koppeling van gebaren naar de dirigent.Onderzoek: De leerlingen onderzoeken een gebaar voor een eigen zeedier. De leerlingen onderzoeken de doelwoorden van de voorstelling en de zee middels een kwartetspel. Uitvoeren: De leerlingen leren het lied 'Baas van de zee' gebaren en zingen Evalueren: De leerlingen blikken terug op de les. Hoe ging het? Wat heb je geleerd? Is er iets wat je nog wilt herhalen voor de voorstelling?+ extra: meer informatie en lessen over het orkest PhionReflectielesDeze les volgt na de voorstelling. In de les wordt er gereflecteerd op het bezoek aan de voorstelling en vind je onder andere een beeldende opdracht met zeedieren

Deze les sluit aan bij de dimensie Schoonheid & Lelijkheid. In deze les maken leerlingen kennis met het gebruik van klassieke muziek in films en series. Ze onderzoeken een fragment uit de populaire Netflix-serie Wednesday en analyseren het verschil tussen dit filmfragment en een fragment gespeeld door een symfonieorkest. Daarna gaan ze zelf aan de slag met het maken van een korte videoclip. Benodigdheden Laptop/telefoon Optioneel: Beeldbibliotheek I laptop I Muziekfragmenten Les 1 I Storyboard Klik hier om naar de Beeldbieb te gaan (let op: open de les of het lesplan om de bijlage te kunnen openen)Download hier de muziekfragmenten van les 1.

Deze les sluit aan bij de dimensie Feit & Fictie. In deze les leren leerlingen wat een leidmotief is en hoe dit terugkomt in klassieke muziek en in films. Daarnaast maken ze kennis met hoe muziek de sfeer van een filmscène kan beïnvloeden. Tot slot onderzoeken ze hoe een verhaal kunstenaars op verschillende manieren kan inspireren. En geven ze hun eigen interpretatie weer in een korte trailer. Benodigdheden Pen & Papier I Muziekfragmenten Les 2 Optioneel: Laptops /Smartphones om mee te filmen I de gratis app Cap Cut I Storyboard Klik hier om naar de Beeldbieb te gaan. Download hier de muziekfragmenten van les 2.

Deze les sluit aan bij de dimensie Toegepast & Autonoom. In deze les staat de 5de Symfonie van Beethoven centraal. Leerlingen ontdekken de verschillende interpretatievormen van deze symfonie en verwerken hun eigen mening in een #Klassiektok (geïnspireerd op de populaire #Booktok). Benodigdheden Pen & Papier I Muziekfragmenten Les 3 I Werkblad Les 3 I Laptops/Smartphones om mee te filmen I de gratis app Cap Cut om te monteren Optioneel: Storyboard I Beeldbieb Klik hier om naar de Beeldbieb te gaan. Download hier de muziekfragmenten van les 3.

Deze lessenreeks bestaat uit 10 lessen en is onderdeel van de leerlijn 'De kracht van muziek'. We raden het aan om de lessen in de juiste volgorde te geven, echter ben je vrij om hiervan af te wijken. In de lessen wordt aandacht besteed aan verschillende muzikale parameters zoals melodie, toonhoogte en toonduur. In deze lessenreeks worden 4 muzikale verhalen behandeld waarin emotie, assosiatie en samenwerking centraal staan.

Les 1 - Lang, kort, kort, lang Muziek kan je op veel verschillende manieren spelen. Hard/zacht, snel/langzaam, maar ook kort en lang. In deze les luisteren de leerlingen naar verschillende composities en leren zo onderscheid maken tussen korte en lange tonen. Daarnaast maken ze een klassikale compositie met korte en lange noten. Les 2 - De notenkakerIn deze les maken leerlingen zelf muziek met behulp van vier slagwerkinstrumenten aan de hand van grafische notatie. Les 3 - Een heleboel gevoelDe leerlingen leren in deze les 4 emoties te benoemen (boos, blij, bang en verdrietig). Verder wordt er gesproken over wat gevoelens zijn en welke gevoelens passen bij welk muziekstuk. Ook wordt er op muziek getekend en wordt daarop gereflecteerd.Les 4 - Het verhaal van de mugDe leerlingen kunnen geluidseffecten maken bij een verhaal en kunnen het effect van muziek onder een filmpje onder woorden brengen. De leerlingen voeren gezamenlijk een muzikaal verhaal uit. Les 5 - Maestro muziek!De leerlingen weten wat een dirigent zoal doet voor het orkest. Ze zien het verschil tussen snel/langzaam, hard/zacht dirigeren en kunnen zelf een muziekstuk dirigeren. Les 6 - Melodische spelletjes!Met deze activiteit leren de kinderen dat geluiden hoog of laag kunnen zijn.Les 7 - Muzikale experimentenMet deze activiteit ontdekken leerlingen dat geluid trilling is door het uitvoeren van experimenten.Les 8 - Peter en de Wolf!De leerlingen maken kennis met het verhaal, de muziek en de emoties uit ‘Peter en de Wolf’. Ze kunnen de muziekinstrumenten herkennen en de dieren die zij in het verhaal verbeelden. Ze ontdekken dat muziek emoties kan oproepen en leren emoties uit muziekfragmenten te interpreteren. Les 9 - Raad het geluidDe leerlingen gaan op zoek naar geluiden! Ze leren om geluiden op te nemen met een opnameapparaat en leren geluiden te beschrijven.Les 10 - Zeg Roodkapje ...De leerlingen leren vier verschillende emoties te benoemen bij muziekstukken en verhaallijnen. Ze leren een toneelstukje op muziek op te voeren en kijken kritisch naar het toneelspel van klasgenoten.

In deze lessenreeks worden vier muzikale verhalen behandeld. Deze lessen kunnen wat meer tijd vragen dan aangegeven. Er zijn ook mogelijkheden om de verhalen te te koppelen aan andere vakken (zoals drama of dans). In het verhaal van de mug (zie rechts) is het ook mogelijk om zelf een ander verhaal te kiezen, passend bij het thema dat jullie behandelen in de klas. Hieronder staan de lessen met de muzikale verhalen uitgelicht:

Deze lessenreeks bestaat uit 10 lessen en is onderdeel van de leerlijn 'De kracht van muziek'. We raden het aan om de lessen in de juiste volgorde te geven, echter ben je vrij om hiervan af te wijken. In de lessen maken de leerlingen kennis met het symfonieorkest. Verschillende muzikale parameters komen in de leerlijn aan bod, zoals ritme, melodie en vorm.

Les 1 - Overal muziek!De leerlingen onderzoeken de functie van muziek in het dagelijks leven, o.a. bij sport en bij reclames en schrijven zelf een nieuw reclamelied.Les 2 - BodypercussieIn deze les verzinnen de leerlingen verschillende body-percussie geluiden en voeren ze deze geluiden uit in de klas. Ook leren ze om verschillende body-percussie geluiden op de puls van een vierkwartsmaat te spelen.Les 3 - In het symfonieorkest!De leerlingen maken kennis met 4 instrumentgroepen uit het orkest, ontdekken hoe alle verschillende instrumenten geluid maken en waar ze in het orkest zitten. Les 4 - InstrumentenbingoIn deze les maken de leerlingen kennis met de 14 muziekinstrumenten uit een symfonieorkest. Ze leren verschillende instrumenten van elkaar te onderscheiden en kunnen geconcentreerd het spel meespelen.Les 5 - Maak een bodydub!Tijdens deze les wordt er een bodydub gemaakt. Er wordt gekeken naar wat er in de voorgaande lessen in de serie 'Muziek en ritme' zoal geleerd is. Aan het einde van deze les is het mogelijk om de bodydub te presenteren, bijvoorbeeld aan de hele school en/of aan ouders.Les 6 - Maak een ritmekettingDe leerlingen leren in deze les een eenvoudig ritme (na) te spelen, te herkennen en te noteren op een ritmekaart. Hierbij wordt gebruik gemaakt van zowel grafische als traditionele notatie.Les 7 - Maak muziek zonder een instrument!In deze les wordt er gekeken naar voorbeelden van mensen die muziek maken met verschillende voorwerpen. Op welke manieren kan je zelf muziek maken met voorwerpen uit de klas? De leerlingen schrijven een eigen/gezamenlijk lied. Les 8 - Muziek en emotieIn deze les leren de leerlingen koppelingen te maken op basis van emotie en muziek. Leerlingen geven aan waarom beelden en muziek bij elkaar passen. Ook leren ze emoties te herkennen in muziek en in beelden.Les 9 - Verzin een muzikal verhaal!In deze les maken de leerlingen een muzikaal verhaal. Aan de hand van verschillende oefeningen worden de leerlingen geprikkeld om gericht te luisteren naar muziek uit verschillende tijden, stijlen en culturen, en leren daarin de klank-, vorm- en betekenisaspecten te herkennen en te benoemen. Les 10 - Zelf muziekinstrumenten maken!De leerlingen ontwerpen en maken een nieuw muziekinstrument door de 4 fases van het creatief proces te doorlopen.

Sommige lessen behoeven meer voorbereidingstijd dan andere lessen i.v.m. het uitzoeken van de benodigdheden en/of klassenorganisatie. De lessen die wat extra aandacht nodig hebben staan onder deze tekst uitgelicht:

Deze lessenreeks bestaat uit 10 lessen en is onderdeel van de leerlijn 'De kracht van muziek'. We raden het aan om de lessen in de juiste volgorde te geven, echter ben je vrij om hiervan af te wijken. In de lessen wordt aandacht besteed aan verschillende muzikale parameters zoals melodie, toonhoogte en toonduur. Ook worden sociale vaardigheden getraind ('Hoe geef ik mijn mening?'); en onderzoeken leerlingen hun eigen muzikale smaak en associaties.

Les 1 - Cross - over - De invloed van Klassiek op PopLeerlingen leren verschillende klassieke motieven kennen en lerenhoe klassieke muziek de popmuziek nog altijd beïnvloedt.Les 2 - Plagiaat?!'Wanneer is muziek diefstal?' en 'Hoe werk je met samples?'. De leerlingen gaan het gesprekmet elkaar aan en maken een eigen mix.Les 3 - En...actie!De leerlingen leren meer over hoe de geschiedenis van de film, hoe muziek filmbeeldbeïnvloedt en hoe een muzikaal leidmotief een gebeurtenis of personage kan vertegenwoordigen in film.Les 4 - Ik componeer!Nadat de leerlingen het begrip 'componeren' hebben verkend en meer leren over muzieknotatie en orkestinstrumentarium, is het aan hen de beurt om zelf te componeren.Les 5 - Dit is mijn mening! - Mijn mening over muziek'Wat is eigenlijk een mening?'; 'Hoe ga je om met de mening van een ander en hoegeef je zelf duidelijk je mening?' Leerlingen oefenen deze les a.h.v. diverse muziekfragmentenhun mening te formuleren en onderzoeken ondertussen hun eigen muzikale smaak.Les 6 - Mijn favoriete muziek! - Mijn mening over muziekLeerlingen nemen hun 'eigen muziek' mee de klas in en delen deze met elkaar! Een goede sfeer, respect in de klas en richtlijnen voor het geven van de eigen meningzijn in deze les van belang.Les 7 - Jaws! - Het effect van filmmuziekVaak wordt muziek pas later aan film toegevoegd. Toch zijn er componisten diemet een bepaald beeld voor ogen een compositie schreven. 'Wat zijn jouw associatiesbij de muziek?'; 'Wat maakt het dat muziek een bepaalde sfeer schetst?'; 'Herken je een leidmotief?'Les 8 - Muziek vroeger en nu - Muziekgeschiedenis en wereldmuziekMuziek in de wereld van vroeger en nu. De leerlingenspelen een muziekgeschiedenis spel en oriënteren zich op muziek van overde hele wereld. Les 9 - Notenschrift - Muziek in beeld 1 (Grafische notatie)'Hoe werkt dat eigenlijk; muziek schrijven of muziek lezen?'. Muziek schrijven kan ook door het te tekenen. De leerlingen lezen, luisteren en maken tot slot hun eigengrafisch partituur.Les 10 - Tekenen op muziek - Muziek in beeld 2In deze les komen het grafisch noteren van muziek, associatief luisterenen de behandelde muzikale parameters tezamen tot een kunstwerkgemaakt door de leerlingen.

In veel van de lessen uit deze reeks kunnen leerlingen zelf met een device (mobiele telefoon of laptop) deelnemen aan interactieve vragen. Maak afspraken over het gebruik van deze devices, zodat er bij klassikale gesprekken onverdeelde aandacht is voor elkaar.Voor de les 'Mijn favoriete muziek! - Mijn mening over muziek' moet iedere leerling een eigen muziekfragment mee nemen, om kort iets bij te vertellen. Het is het gemakkelijkst om deze muziekmomenten over de week te verspreiden, omdat het lastig is een hele klas in één muziekles te laten presenteren.

In zes korte afleveringen willen we jouw leerlingen kennis laten maken met het orkest en al haar instrumenten. Naast de afleveringen vind je in de bijbehorende lessen ook verschillende opdrachten waardoor dit project ter vervanging kan dienen van de wekelijkse muziekles. De opdrachten zijn zo laagdrempelig mogelijk ontwikkeld waardoor jij ze zelf als leerkracht kunt geven. De lessen zijn opgebouwd uit twee delen:Eerste gedeelte - slide 1 - 3 - voorbereiding voor de Vlieg mee met Phion-show een aflevering van 5 minuten.een instructiefilmpje van Freek & Eric met een participatie-element uit het 'Vlieg mee met Phion-lied'.Het 'Vlieg mee met Phion-lied' is de rode draad in de afleveringen. In de zesde (tevens laatste) aflevering komen al de participatie-elementen samen wanneer de leerlingen het hele lied gaan uitvoeren. In totaal ben je gemiddeld 15 minuten kwijt aan het eerste gedeelte (een muziekkwartiertje). Tweede gedeelte - Het bonusmateriaal Naast het muziekkwartier krijg je ook de kans om het bonusmateriaal in te vliegen. Deze opdrachten zijn vrijblijvend en kunnen ook over een langere periode uitgespreid worden. Ze kunnen ook dienen als inspiratie voor je eigen muziekles. Het bonusmateriaal bestaat uit drie verschillende soorten opdrachten.Informatie over het orkest - een nadere kennismaking met de instrumenten die centraal staan in de aflevering met behulp van interactieve opdrachten.Een creatieve opdracht die aansluit bij de aflevering en een beroep doet op de verbeeldingskracht van de leerlingen.Een bonusopdracht samen met Freek & Eric waarbij de creativiteit van de leerlingen geactiveerd wordt. Een bonusvideo met instructies van Freek & Eric.Deel je eindresultaat van de videoclip met ons!Vind je het leuk om het eindresultaat van de videoclip met ons te delen? Stuur je filmpje dan naar educatie@phion.nl, tag ons in onze socials of gebruik de hashtag #vliegmeemetphion

Uitleg in de slidesWanneer een slide extra uitleg nodig heeft staat er een toelichting in het notitie-icoon. Deze open je door rechts onderin de slide op het notitie-icoon te klikken.

Deze lessenreeks bestaat uit 10 lessen en is onderdeel van de leerlijn 'De kracht van muziek'. We raden het aan om de lessen in de juiste volgorde te geven, echter ben je vrij om hiervan af te wijken. In de lessen wordt aandacht besteed aan verschillende muzikale parameters zoals melodie, toonhoogte en tempo. Hiernaast worden diverse thema's (dieren, seizoenen, materialen) behandeld.

Les 1 - Een waterorgel?! - Hoog en Laag 1In deze les luisteren leerlingen naar hoog en laag, bewegen zij hierbij en maken ze muziek met hoge - en lage geluiden.Les 2 - Zangeressen en zangers - Hoog en Laag 2De leerlingen verkennen de mannen - en vrouwenstem door te luisteren en poppenspel uit te voeren.Les 3 - Hoe klinkt een tafel? - Hard en Zacht 1In deze les worden hard en zacht in textuur en geluid verkend door de leerlingen.Les 4 - Het regent, het regent - Hard en Zacht 2Samen met de magische paraplu onderzoekt de klas het geluid van onweer en regen en worden hard - en zacht herhaald.Les 5 - De Haas en de Schildpad - Snel en Langzaam 1Aan de hand van het verhaal van de Haas en de Schildpad leren de leerlingen snel en langzame muziek herkennen, evenals andere snelle of langzame dieren.Les 6 - Kleuterdans - Snel en Langzaam 2De leerlingen oefenen puls en maat door een gezamenlijk dansfeestje enoude bekende (snelle en langzame) dieren komen de klas weer opzoeken.Les 7 - Annemaria Koekoek! - Herhalen en bewegenMiddels dit spel oefenen de leerlingen met Hoog / Laag ; Hard / Zacht ; Snel / Langzaam.Les 8 - Kleur de seizoenen! - Tekenen en luisterenWat hoort er eigenlijk bij ieder seizoen?; Hoe klinkt een seizoen?; Welke kleuren horen hierbij? De leerlingen gaan op muzikaal onderzoek uit.Les 9 - Muzikale Sinterklaas - Samen muziek makenSint en zijn pieten hebben de hulp nodig van de leerlingen; komen ze mee zingen in de pietenband?Les 10 - Wij gaan op berenjacht! - Een muzikaal verhaalAan de hand van het verhaal 'Wij gaan op berenjacht' gaat de klaseen avontuur aan waarin diverse (natuur)geluiden en ritmes langskomen.

In enkele lessen wordt er gebruikt gemaakt van een xylofoon, dit staat in de voorbereiding en notities aangegeven. Indien deze op school niet aanwezig is, kan gebruik gemaaktworden van de xylofoon op de slide in de les. Indien dit niet prettigwerkt kan de xylofoon op https://www.computermeester.be/xylofoon-online-spelen.htmgebruikt worden, of de online piano op https://www.musicca.com/piano.Voor de les 'Een waterorgel?!' kan extra voorbereidingstijd nodig zijn i.v.m. het vullenvan glazen of flessen water (met evt. toegevoegde kleurstof).

In de blokkendoos is alles duidelijk. Vierkant is vierkant, geel is geel, alles is gerangschikt en iedereen heeft een eigen plek. Fijn. Maar dan kruipen er eigenzinnige blokken de doos binnen. Deze blokken kunnen meerdere kleuren aannemen en zelfs lichtgevend zweven. De nieuwe blokken zetten de boel letterlijk op z’n kop! Blok & Doos is een poëtische ‘woordeloze’ beeldende voorstelling die laat zien hoe je met drie verschillende vormen een verhaal kan vertellen. Dat deze vormen elke keer weer een nieuwe hoedanigheid kunnen aannemen en daarmee de verbeeldingskracht stimuleren. Een voorstelling gemaakt voor de allerkleinsten, maar geschikt voor iedereen die ooit met blokken heeft gespeeld.

Het lespakket bestaat uit een voorbereidende les en een reflectieles. Zorg dat de leerlingen in ieder geval kennismaken met de poppenspelers en de instrumenten. De ervaring leert dat wanneer leerlingen goed voorbereid zijn ze beter in het verhaal kunnen opgaan, waardoor hun verbeeldingskracht versterkt wordt.Aan het eind van de les kunnen de leerlingen:zich een beeld vormen bij de voorstellingsamen muziek maken met vormende instrumenten cello, hoorn en klarinet herkennenIn één opdracht is een sleepvraag verwerkt. Wanneer er geen apparaten in de kleuterklas aanwezig zijn kan je deze opdracht ook klassikaal doen. Aan het einde van de presentatie vind je 5 bonusopdrachten. Deze kan je doen als je uitgebreider wilt werken over het thema. Ook kan je eigen activiteiten toevoegen rond de thema's vormen, blokken, instrumenten en klassieke muziek.Kerndoelen SLONaast de kerndoelen kunstzinnige oriëntatie (54 t/m 56) worden in dit lespakket ook kerndoel 34 (rekening houden met anderen) en 45 (bouwen met materialen) behandeld.

Opdracht: maak je eigen ritmeDeze opdracht kan verspreid worden over meerdere momenten. Benodigdheden:Blokken uit de bouwhoekAlternatief: laat de kinderen het werkblad gebruiken en hierin met stiften of potloden de vormen tekenen.Per 2-3 kinderen 10 vormenInstructie:Verdeel de blokken over groepjes van 2-3 kinderen.Kies een geluid voor iedere vorm.Leg de blokken neer en speel het ritme. Voeg telkens een blok toe of teken deze erbij op het werkblad.Verander de volgorde en speel opnieuw! Hoe lang wordt jullie ritme?

Wat leuk dat je binnenkort met jouw klas naar het schoolconcert Fanny & Nannerl take over komt! Alle informatie over de voorbereiding op dit bezoek vind je in dit lesplan. Het doorlezen hiervan neemt ongeveer 10 minuten in beslag.

Fanny & Nannerl take over! is een interactieve schoolvoorstelling voor groep 5 t/m 8. De leerlingen zijn onderdeel van de voorstelling. Het is dus van belang dat de leerlingen goed worden voorbereid op het concert. In dit lesplan vind je alle informatie die je nodig hebt om jullie bezoek voor te bereiden. LET OP!Gezien de voorstelling vaak wordt gespeeld, werken we met twee verschillende casts. Er bestaan twee versies van het lespakket: één met de ene actrice en één met de andere. Let goed op dat je het juiste lespakket gebruikt! Het zou zonde zijn als de leerlingen per ongeluk kennismaken met de verkeerde Fanny. We proberen dit zo goed mogelijk te communiceren.

De leerlingen zijn een essentieel onderdeel van het laten slagen van de voorstelling. Hoe beter de leerlingen zijn voorbereid, hoe meer ze kunnen loslaten en kunnen opgaan in het verhaal. Ook de beleving van het samen met een symfonieorkest én andere kinderen muziek maken zal groter zijn! De lessen zijn in LessonUp gemaakt en zijn als volgt opgebouwd: 4 voorbereidende lessen: hierin maken de leerlingen kennis met het verhaal en worden de activiteiten uit de voorstelling aangeleerd. Dit gebeurt veel door middel van video's en interactieve vragen. Generale repetitie: in deze 'les' vind je de drie liedjes die de leerlingen moeten kennen voor de voorstelling achter elkaar. Handig om te gebruiken als je even tussendoor wilt oefenen in bijvoorbeeld een pauze.Reflectieles: een terugblik op de voorstelling en de voorbereidende lessen.Uiteraard is het lespakket gestoeld op de kerndoelen kunstzinnige orientatie voor PO.Notitie: Onderin de slide kun je op 'notitie' klikken. Op deze notities/geeltjes staat informatie voor de leerkracht over de desbetreffende slide. Hotspot: Op de slides zie je 'rondjes' staan. Klik op deze rondjes om de tekst uit te klappen. Deze tekst kun je gebaren en voorlezen aan de leerlingen.

Wat leuk dat je binnenkort met jouw klas naar het schoolconcert Fanny & Nannerl take over komt! Alle informatie over de voorbereiding op dit bezoek vind je in dit lesplan. Het doorlezen hiervan neemt ongeveer 10 minuten in beslag.

Fanny & Nannerl take over! is een interactieve schoolvoorstelling voor groep 5 t/m 8. De leerlingen zijn onderdeel van de voorstelling. Het is dus van belang dat de leerlingen goed worden voorbereid op het concert. In dit lesplan vind je alle informatie die je nodig hebt om jullie bezoek voor te bereiden. LET OP!Gezien de voorstelling vaak wordt gespeeld, werken we met twee verschillende casts. Er bestaan twee versies van het lespakket: één met de ene actrice en één met de andere. Let goed op dat je het juiste lespakket gebruikt! Het zou zonde zijn als de leerlingen per ongeluk kennismaken met de verkeerde Fanny. We proberen dit zo goed mogelijk te communiceren.

De leerlingen zijn een essentieel onderdeel van het laten slagen van de voorstelling. Hoe beter de leerlingen zijn voorbereid, hoe meer ze kunnen loslaten en kunnen opgaan in het verhaal. Ook de beleving van het samen met een symfonieorkest én andere kinderen muziek maken zal groter zijn! De lessen zijn in LessonUp gemaakt en zijn als volgt opgebouwd: 4 voorbereidende lessen: hierin maken de leerlingen kennis met het verhaal en worden de activiteiten uit de voorstelling aangeleerd. Dit gebeurt veel door middel van video's en interactieve vragen. Generale repetitie: in deze 'les' vind je de drie liedjes die de leerlingen moeten kennen voor de voorstelling achter elkaar. Handig om te gebruiken als je even tussendoor wilt oefenen in bijvoorbeeld een pauze.Reflectieles: een terugblik op de voorstelling en de voorbereidende lessen.Uiteraard is het lespakket gestoeld op de kerndoelen kunstzinnige orientatie voor PO.Notitie: Onderin de slide kun je op 'notitie' klikken. Op deze notities/geeltjes staat informatie voor de leerkracht over de desbetreffende slide. Hotspot: Op de slides zie je 'rondjes' staan. Klik op deze rondjes om de tekst uit te klappen. Deze tekst kun je gebaren en voorlezen aan de leerlingen.

Er was eens een jonge, rossige kat genaamd Anne de Poes. Op een dag raakt ze haar familie kwijt. Daarom gaat ze samen met meeuw Midas op reis. Op zoek naar haar onbekende vader, een zwerfkat. Op dit avontuur doorkruist ze vele landen en komt ze allerlei kleurrijke figuren tegen. Ga je mee Annes neus achterna, op zoek naar haar papa? Een nieuw symfonisch sprookje met orkest geschreven door Herman van Veen en Mark Haayema met prachtige poppen en poeslieve liedjes.

In de les maken de kinderen kennis met het theater, het orkest en het verhaal. Daarnaast leren ze twee participatie-elementen die terugkomen in de voorstelling. In totaal duurt de les 45 minuten. De ervaring leert dat wanneer leerlingen goed voorbereid zijn, ze beter in het verhaal kunnen opgaan. Hierdoor wordt hun verbeeldingskracht versterkt.Aan het eind van de les kunnen de leerlingen:De instrumenten klarinet, hoorn, cello en pauken herkennen.Het lied 'ik ga mijn neus achterna' zingen met bijbehorende gebaren uit de Nederlandse Gebarentaal.De inzingoefening zingen, die ook terugkomt in een lied in de voorstelling. Geuren benoemen en koppelen aan een specifieke plek.

BENODIGDHEDENDigibord met geluidsboxen.4 geuren die leerlingen kunnen relateren aan een specifieke plek.Genummerde bakjes/zakjes om deze in te doen.Per groepje 1 A4 of print het werkblad 1x per groepje.Schrijfgerei. JE NEUS ACHTERNADeze opdracht kan je gedurende de week in duo's of groepjes laten uitvoeren als een losse opdracht.Tijdens de voorstelling reist Anne de wereld over op zoek naar haar vader. Anne gebruikt haar neus om haar vader op te sporen. De aanknopingspunten om haar vader op te sporen zijn bepaalde geuren die hij met zich meedraagt. Daar is deze associatieopdracht op gebaseerd.Verzamel vier verschillende geuren die aan een specifieke plek doen denken. Hieronder staan enkele suggesties, maar gebruik vooral geuren waarvan jij denkt dat die herkenbaar zijn voor jouw leerlingen of die in school al te vinden zijn.Zeep: badkamer of wcKoffie: keukenGras: buitenWasmiddel: bijkeuken/washok/kledingkast/wasmachineStop deze geuren in zakjes/bakjes met een nummer erop zodat de leerlingen blind kunnen ruiken.INSTRUCTIEDeel een A4 in 4 vakken of print en gebruik het werkbladNummer de vakken van 1-4Ruik zonder te kijken het zakje of bakjeSchrijf of teken in elk vak: waar doet deze geur je aan denken? Welke geur denk je dat dit is?Schrijf of teken in elk vak: waar kan je deze geur vinden? Aan welke plek doet deze geur je denken?Wanneer de leerlingen de opdracht allemaal hebben uitgevoerd, voer je een klassengesprek met elkaar. Zijn er overeenkomsten? En wat zijn de verschillen? Je kan hiervoor de slide uit de les gebruiken, waarin het scherm in vier vakken is verdeeld. De antwoorden kunnen met behulp van de pen (rechtsonderin beeld) in elk vak genoteerd worden.