Les 8 - Groepsdruk

Groepsdruk en je eigen keuze

1 / 23
next
Slide 1: Slide
New lesson editorSociale vaardighedenMiddelbare schoolvmbo t, mavo, havoLeerjaar 1,2

This lesson contains 23 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Groepsdruk en je eigen keuze

Open vanuit herkenning: bijna iedereen wil erbij horen. Verbind kort met de vorige les over keuzes of omgang met anderen.

Lesdoel

Ik kan groepsdruk herkennen en mijn eigen keuze blijven maken.

This item has no instructions

Welke woorden denk jij bij groepsdruk?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis te activeren. Vraag kort door op woorden als erbij horen, meedoen, bang, vrienden, nee zeggen of keuze.

Wat is groepsdruk?

  • Groepsdruk is invloed van anderen op wat jij doet

  • Je voelt dat je mee moet doen om erbij te horen

  • Die druk kan direct zijn: iemand zegt het hardop

  • Die druk kan ook stil zijn: iedereen doet mee behalve jij

Benadruk dat groepsdruk niet altijd expres gebeurt. Soms voelt een leerling druk zonder dat iemand letterlijk iets eist.

Waarom werkt groepsdruk?

  • Mensen willen graag erbij horen

  • Niemand wil buitengesloten worden

  • In een groep neem je sneller gedrag over

  • Dat maakt kiezen soms lastig

Koppel aan de zin uit de lesaanleiding: iedereen wil erbij horen. Houd het sociaal en herkenbaar, niet moraliserend.

Positieve groepsdruk

Groepsdruk is niet altijd negatief. Soms helpt de groep juist om een goede keuze te maken.


  • Samen opruimen

  • Iemand steunen die alleen staat

  • Elkaar helpen om regels te volgen

  • Afspraken nakomen omdat de groep dat belangrijk vindt

Laat zien dat invloed van een groep ook steunend kan zijn. Zo wordt groepsdruk breder dan alleen 'fout gedrag'.

Negatieve groepsdruk

  • Meedoen terwijl het niet goed voelt

  • Lachen om iemand omdat anderen dat doen

  • Regels breken om stoer over te komen

  • Iets sturen of zeggen waar je later spijt van krijgt

Werk toe naar de groepsappcasus. Benoem dat negatieve groepsdruk vaak snel gaat, vooral online.

Groepsdruk herkennen

Je kunt groepsdruk vaak herkennen aan signalen:


  • Je twijfelt, maar anderen duwen door

  • Je denkt: straks hoor ik er niet meer bij

  • Je doet iets vooral omdat de groep het wil

  • Je gevoel zegt eigenlijk: dit wil ik niet

Leg de link met het lesdoel: herkennen is de eerste stap om je eigen keuze te kunnen maken.

Welk voorbeeld past bij positieve groepsdruk?

A

Samen opruimen

B

Iemand uitlachen

C

Regels breken

D

Spijt krijgen

Toetst het verschil tussen positieve en negatieve groepsdruk uit slides 4 en 5.

Herken de signalen

Bij groepsdruk voel je invloed van anderen. Je wilt er graag bij horen en daardoor wordt kiezen soms lastig. Soms zegt je gevoel zelfs: dit wil ik niet.

groepsdruk
bij horen
lastig
niet
stoer
alleen
makkelijk
wel

Laat leerlingen de kern van slides 2, 3 en 6 terughalen: invloed, erbij horen, lastig kiezen en het eigen gevoel.

Casus: de groepsapp

In een groepsapp wordt iemand uitgelachen en bijna iedereen stuurt emoji's mee.


  • De groep doet alsof het normaal is

  • Niet meedoen kan spannend voelen

  • Toch blijft het jouw keuze wat jij stuurt

Gebruik deze slide als inhoudelijke anker voor het hardop voordoen. Houd de focus op herkennen van druk en eigen keuze, niet op een lange discussie.

Wat maakt nee zeggen lastig?

  • Je wilt vrienden niet kwijt

  • Je bent bang voor opmerkingen of lachen

  • Je wilt geen buitenstaander zijn

  • Alles gebeurt snel, dus je kiest soms zonder na te denken

Normaliseer dat nee zeggen moeilijk kan zijn. Dat voorkomt dat leerlingen denken dat het alleen een kwestie van durven is.

Jouw keuze blijft van jou

Ook als anderen iets willen, mag jij zelf kiezen.


  • Jij bent verantwoordelijk voor je eigen gedrag

  • Een groep beslist niet wat goed is voor jou

  • Niet meedoen is ook een duidelijke keuze

  • Een goede keuze past bij wat jij oké vindt

Benadruk autonomie zonder te preken. Laat horen dat een eigen keuze maken juist sterk is.

Waarom kan nee zeggen in een groepsapp lastig zijn?

A

Je bent altijd te laat

B

Je wilt buitensluiten

C

Je wilt erbij horen

D

Je kent niemand daar

De juiste optie sluit aan bij slides 7 en 8: erbij willen horen en bang zijn voor reacties.

Wat kun je doen als je niet wilt meedoen in de groepsapp?

Bespreek antwoorden die laten zien dat de leerling druk herkent én een eigen keuze maakt, bijvoorbeeld niets sturen, niet meedoen, of rustig aangeven dat het niet oké is.

Slimme reacties

  • Zeg kort en duidelijk wat je kiest

  • Blijf rustig en zonder discussie

  • Herhaal je keuze als dat nodig is

  • Stap uit de situatie als de druk doorgaat

Sluit aan op de differentiatie: steun kan kiezen uit reacties, basis kan vergelijken welke het sterkst werkt, verdieping kan gevolgen bespreken.

Zinnen om nee te zeggen

  • Nee, ik doe daar niet aan mee.

  • Ik vind dit niet oké.

  • Ik snap dat jullie het willen, maar ik kies iets anders.

Lees de zinnen hardop in een rustige, stevige toon. Laat horen dat kort en duidelijk vaak sterker is dan lang uitleggen.

Een sterke keuze in de app

In de groepsappcasus past een sterke keuze bij wat jij goed vindt.


  • Niet meedoen met uitlachen

  • Iets neutraals of niks sturen

  • Aangeven dat je dit niet oké vindt

  • Zo houd je regie over je eigen gedrag

Noem dat 'niets sturen' soms ook een bewuste keuze kan zijn. Houd de focus op veiligheid en eigen verantwoordelijkheid.

Welke reactie is kort, duidelijk en stevig?

A

Misschien later

B

Ik weet het niet

C

Doe maar zonder mij

D

Ik doe niet mee

Sluit aan bij slides 10 en 11: kort, rustig en duidelijk werkt sterker dan twijfelend reageren.

Oefen een sterke keuze

In een groepsapp mag jij zelf een keuze maken. Je kunt kort nee zeggen en hoeft niet mee te doen met uitlachen. Zo houd je regie over je eigen gedrag.

keuze
nee
uitlachen
regie
grapje
ja
twijfel
ruzie

Verankert de kernwoorden uit slides 9 t/m 12: keuze, nee, uitlachen en regie.

Bij groepsdruk wil ik proberen om...

Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen één concrete zin of voornemen formuleren dat past bij de les.

Eén woord: wat neem jij mee uit deze les?

Gebruik de woordwolk als korte afsluiting. Haal woorden op als keuze, nee, rustig, regie of herkennen.

Kernbegrippen

groepsdruk - invloed van een groep op wat jij doet of kiest

keuze - wat jij zelf besluit te doen

nee zeggen - duidelijk aangeven dat je ergens niet aan meedoet

positieve groepsdruk - invloed van de groep die helpt bij goed gedrag

negatieve groepsdruk - invloed van de groep die je richting ongewenst gedrag duwt

eigen keuze - een beslissing die past bij wat jij zelf goed vindt

This item has no instructions